KAI TSAYE , Abubuwan da ke faruwa a Najeriya da sauran sassan duniya, Juma'a 30/10/2026

Rahoto kai-tsaye

Aisha Aliyu Jaafar

1. Mintuna 28 da suka wuceZa a amince da kafa ƴansandan jihohi nan da watan Disamba - Majalisar dattawa

   

   Asalin hoton, Getty Images

   Shugaban masu rinjaye na Majalisar Dattawan Najeriya, Opeyemi Bamidele, ya bayar da tabbacin cewa za a kammala shirin kafa ƴansandan jihohi kafin ko a cikin watan Disamban 2026.

   Da yake magana kan ƙudirin a ranar Alhamis, Bamidele, wanda kuma shi ne Mataimakin Shugaban Kwamitin Majalisar Dattawa kan yi wa Kundin Tsarin Mulki na 1999 gyaran fuska, ya bayyana muhimmancin wannan ci gaba na tarihi, kamar yadda jaridar DailyTrust ta ruwaito.

   Ya ce amincewar majalisun jihohi kusan 30 ta cika sharaɗin buƙatar samun goyon bayan kashi biyu bisa uku na jihohin ƙasar kamar yadda Sashe na 9(2) na Kundin Tsarin Mulki na 1999 (wanda aka yi wa kwaskwarima) ya tanada.

   Da yake bayyana matakai na gaba a majalisa, Shugaban masu rinjayen ya ce abin da ya rage yanzu matakai ne na gudanarwa amma masu matuƙar muhimmanci.

   A cewarsa, Majalisar Dokoki ta Ƙasa za ta tattara rahotannin majalisun dokokin jihohin a hukumance, sannan majalisun biyu su amince da ƙudirin da rinjayen kuri'u, kafin a miƙa shi ga Shugaban Ƙasa domin sanya hannu.

   Ana sa ran kammala wannan tsari kafin ko zuwa watan Disamban 2026.

2. Mintuna 57 da suka wuceJirgin da ya yi hatsari a Sifaniya na gudun da ya kai kilomita 195 - Bincike

   

   Asalin hoton, Getty Images

   Masu bincike sun ce ɗaya daga cikin jiragen da ya yi hatsari a ranar Laraba a Sifaniya ya na gudu ne da ya kai kilomita ɗari da casa'in da biyar a lokacin da ya ci karo da wani jirgin ƙasa na daban da ke tsaye a kan layin dogon.

   Mutane 69 ne dai suka mutu yayin da har yanzu akwai gommai da ba a iya gano su ba.

   A na ta ɓangaren dai Gwamnati na nuni da cewa kuskuren ɗan adam ne ya haifar da hatsarin.

   Tun da farko, an tabbatar cewa shugaban kamfanin da jirginsa ya yi hatsarin ya gargaɗi Majalisar Dattawan Sifaniya makonni kafin bala'in ya auku, cewa akwai matsaloli a tsarin tafiyar da sufuri a layin dogon.

3. Sa'a 1 da ta wuceNetanyahu ya gaza samun rinjayen kafa gwamnati a zaɓen Isra'ila

   

   Asalin hoton, AFP via Getty Images

   Sakamakon ƙarshe na zaɓen 'yan majalisar dokokin Isra'ila ya tabbatar da cewa ƙawancen jam'iyyun Benjamin Netanyahu ya lashe kujeru mafi yawa da guda 53, amma ya gaza samun rinjayen da ake buƙata.

   Ƙawancen 'yan adawa ƙarƙashin jagorancin Gadi Eisenkot ya samu kujeru 48, yayin da jam'iyyun Larabawa suka lashe kujeru 19.

   Dukansu Benjamin Netanyahu da Gadi Eisenkot sun sanar da aniyarsu ta kafa sabuwar gwamnati mai zuwa.

   Tattaunawar kafa gwamnati na iya ɗaukar makonni da dama, kuma idan ba a yi nasara ba, akwai yiwuwar sake gudanar da zaɓe.

   Mista Eisenkot ya zargi Benjamin Netanyahu da ƙoƙarin soke sahihancin sakamakon zaɓen ta hanyar zargin cewa an samu katsalandan daga ƙasashen waje domin amfanin jam'iyyun Larabawa.

   Qatar da Türkiye sun musanta rahotannin da ke cewa sun tsoma baki a zaɓen.

4. Sa'a 1 da ta wuceKamfanin Kirifto na Binance ya tafka asarar kusan dala biliyan 6 bayan an yi masa kutse

   

   Asalin hoton, Getty Images

   Kamfanin hada-hadar kuɗin kirifto mafi girma a duniya (Binance), ya bayyana cewa ya dakatar da amfani da kadarori masu darajar kusan dala biliyan uku, yayin da yake gudanar da bincike kan wani kutse da ya ke zargin an yi masa.

   Kamfanin ya ce akwai yiwuwar lamarin ya auku ne sakamakon kwamfyutar wani injiniya da masu kutsen suka yi amfani da ita wurin gabatar da buƙataun fitar da kuɗaɗe na bogi.

   Wakiliyar BBC ta ce Binance na bai wa abokan huldarsa tabbacin cewa kuɗaɗensu na tsare, amma babu matakin da zai iya ɗauka kan kuɗaɗen da aka riga aka rasa.

   Ya bayyana cewa "jimillar asarar da kutsen ya haifar na iya kai wa sama da dala biliyan shida.

5. Sa'a 1 da ta wuceSallama

   Masu bibiyar shafin BBC Hausa kai-tsaye, Assalamu alaikum.

   Barkanmu da safiyar yau Juma'atu babbar rana.

   A yau ma, kamar kullum, za mu kawo muku labaran abubuwan da ke faruwa a Najeriya da sauran sassan duniya.

   Kuna kuma iya ziyartar shafukanmu na sada zumunta domin tafka muhawara kan labaran da muke wallafawa kamar a Fesbuk da X da Instagram, sannan ku ziyarci shafinmu na YouTube domin kallon bidiyo.