ኢትዮጵያ

ፖለቲካ

ሴቶች

ጤና

ስፖርት

ጥበብ

ቴክኖሎጂ

ምጣኔ ሃብት

ዜና

ቪዲዮ

ይመልከቱ

Radio

ያድምጡ

Amharic

የስኳር በሽታ ዕድሜ ልክ አበሮ የሚቆይ ሲሆን፣ በዓለም ዙሪያ በየዓመቱ ከአንድ ሚሊዮን በላይ ሰዎችን ለሞት የሚዳርግ ከባድ ህመም ነው።

የስኳር በሽታ ምንድነው? እራሳችንን ከበሽታው እንዴት መጠበቅ እንችላለን?

ግድግዳን በጀርባ ተደግፎ በዝግታ ቁጢጥ እንደ ማለት 'ስኳት' እና በክርን መሬት ላይ መላ ሰውነትን በመደገፍ የሚሰራው 'ፕላንክ' የተሰኙት የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ዓይነቶች የደም ግፊትን ለመቀነስ ከሚረዱ መንገዶች መካከል ተመራጭ መሆናቸውን አንድ ጥናት አመለከተ።

ሁለት የአካል ብቃት እንቅስቃሴዎች የደም ግፊትን እንደሚቀንሱ አንድ ጥናት አመለከተ 

የዶሮ ሥጋ ይመስላል፤ መዓዛውም የዶሮ ሥጋ ነው. . . ጣዕሙም እንደ  ዶሮ ሥጋ ነው። ይህ ጠረጴዛው ላይ መልኩን አሳምሮ የተሰደረው በዶሮ ማሊያ የሚጫወት ምግብ በእርግጥ የዶሮ ሥጋ አይደለም። ይህ የዶሮ ሥጋ ዶሮዎችን አርብተው ሥጋ እና እንቁላላቸውን ከሚያርቡ አርቢዎች ጓሮ የመጣ አይደለም። ይልቁንስ ከቤት ሙከራ እንጂ።

በቤተ-ሙከራ የተሠራ ሥጋ የሚሸጥበት ብቸኛው የዓለማችን ሬስቶራንት 

በዓለም ላይ ወደ 2 ቢሊዮን የሚጠጉ ሙስሊሞች ዓመታዊውን የረምዳን ጾም ጀምረዋል። በጾም ወቅት አማኞች ከንጋት እስከ ምሽት ራሳቸውን ከምግብ እና ከመጠጥ ያርቃሉ። በዚህ ወቅት ስፖርት ማዘውተር ችግር አለው? የትኞቹን ምግቦች በይበልጥ መመገብ ይመከራል? የሰውነት እንቅስቃሴ ባለሙያው ቢላል ሐፊዝ፣ የሥነ ምግብ ባለሙያዋ ናዚማ ቁረሺ ለዚህ ጽሑፍ ተማክረዋል።

በረመዳን ወር ጤናችንን ለመጠበቅ የሚጠቅሙ አምስት ምክሮች

ለወንድ የዘር ፍሬ መቀነስ ምክንያቱ ምንድን ነው? 
ባለሙያዎቸች ቢያንስ አምስት ምክንያቶችን ይጠቁማሉ።ሆኖም ሳይንቲስቶች አትደናገጡ ይላሉ። ጥሩነቱ ይህንን ለመቀልበስም ወይም ለመቀነስ መንገዶች አሉ

በወንዶች ላይ መሃንነትን የሚያስከትሉ ምክንያቶች እና መፍትሄዎቻቸው 

አንድ ሰው በቀን ስምንት ብርጭቆ ውሃ መጠጣት እንዳለበት ሲሰጥ የነበረው የጤና ምክር ከሚያስፈልገው በላይ ሊሆን ይችላል ሲል አንድ ጥናት አመለከተ።

በቀን ስምንት ብርጭቆ ውሃ መጠጣት ብዙ ሊሆን እንደሚችል አንድ ጥናት አመለከተ  

ጋናዊው ሱሌማይማና ሰመድ በጋና ረዥሙ ሰው እንደሆነ ይናገራል። 

ለ3 ሜትር የቀረበው ‘ሰማይ ጠቀሱ’ ጋናዊ

“በደንብ የማስታውሰው ልጅ አለ። በቅርቡ ነው ቀዶ ህክምና የተሠራለት። ህክምናው ስኬታማ ነበር። ቀጥሎ ‘ዶ/ር ማስረጃ ይጻፉልኝ’ አለ። ‘ለምን? ምን ያደርግልሃል?’ አልኩት። ‘በቅርቡ ፈተና እፈተናለሁ። የተነሳሁት ፎቶ ከአሁኑ ፊቴ ጋር ስለማይመሳሰል አትፈተንም እንዳልባል ነው’ አለኝ” ይህንን ገጠመኛቸውን ሊቢቢሲ ያጫወቱት ዶ/ር አብርሃም ናቸው። 

'ፎቶው የእሱ ነው' የሚል ማስረጃ እስከማጻፍ የደረሰው የከንፈር መሰንጠቅ

የኮቪድ-19 ወረርሽኝ ከተከሰተ ጀምሮ አማካይ የዕድሜ ጣሪያ፣ የትምህርት እና የምጣኔ ሐብት እድገት መቀነሱን የተባበሩት መንግሥታት ጥናት አመለከተ።

አማካይ የዕድሜ ጣሪያ መቀነሱን የተባበሩት መንግሥታት ጥናት አመለከተ  

የዓለም ጤና ድርጅት እንደሚለው ስትሮክ በዓለም አቀፍ ደረጃ ሁለተኛው ገዳይ በሽታ ነው። ምንም እንኳ በርካታ ጊዜያት በእድሜ ከፍ ያሉ ሰዎችን ብቻ እንደሚያጠቃ ቢታሰብም፣ በኢትዮጵያም ሆነ በሌሎች የዓለማቸን ክፍሎች ወጣቶችም በስትሮክ ተጠቅተው ታይቷል። ከስትሮክ እና ከሌሎች በሽታዎች ራስን የመጠበቂያ ወሳኙ መንገድ ጤናማ የአኗኗር ዘይቤን መከተል መሆኑን ሕክምና ባለሙያዎች ይመክራሉ።

ለበርካቶች ሞት መንስዔ ለሆነው ስትሮክ የሚያጋልጠን ምንድን ነው?

የኬንያ የኤሌክትሪክ አቅራቢ ድርጅት ከሃይል ማስተላላፊያ ወይም ትራንስፎረመር ላይ እየተሰረቀ እንደ ማብሰያ ዘይት የሚሸጠው ፈሳሽ መሰረተ ልማቶቹ ላይ ጉዳት በማድረስ በሚሊዮን ዶላር የሚቆጠር ኪሳራ እያስከተለ እንደሆነ ገለጸ።

በኬንያ ከኤሌክትሪክ ማስተላለፊያ የሚሰረቅ መርዛማ ዘይት ለምግብ ማብሰያነት እየተሸጠ ነው ተባለ

በሥነ ምግብ ሳይንስ ግን ቴምር እንደማንኛውም ፍራፍሬ የቫይታሚን ይዘቱ ጠቃሚ እንደሆነ ይገልፃሉ።

ቴምር በረመዳን ለምን ይዘወተራል፣ ምንስ ጠቀሜታ አለው?

ለመሆኑ ዓይን የማትሞላዋ ጤፍ ምን ምን ነገሮችን ይዛለች? የዘርፉ ምሁራን ከ600 የሚልቁ የጤፍ ዝርያዎች አሉ ሲሆን ሁሉም በተለያየ መጠን የሚገለጽ ንጥረ ነገር ቢኖራቸውም በጥቅሉ ጤፍ ካርቦሃይድሬት፣ አይረን/ብረት፣ ፕሮቲን፣ ከስንዴ እና ሩዝ የተሻለ ስብ (ፋቲ አሲድ)፣ ሚነራል፣ ካልሺየም እና ፋይበርን ጨምሮ በርካታ ንጠረ ነገሮችን እንደያዘ ይመሰክራሉ። ለመሆኑ የእለት እንጀራችን ምን ያህል ለጤናችን ጠቃሚ ነው?

አዘውትረን የምንመገበው እንጀራ ለጤናችን ምን ያህል ይጠቅመናል?

በኢትዮጵያ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ የኩላሊት ታማሚ የበዛ ይመስላል። በቅርብ የምናውቃቸው ሰዎችም የኩላሊት ህመም እንዳጋጠማቸውና ህክምና እደሚያስፈልጋቸው ወይም ህክምና እየተከታተሉ እንደሆነ እንሰማለን።

ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ብዙ ሰው ኩላሊቱን እየታመመ ያለው ለምንድነው?

በሽታው የሚመነጨው በሰውነታችን የደም ቧንቧ ውስጥ ያለውን የስኳር መጠን በአግባቡ ጥቅም ላይ ለማዋል ሳይችል ሲቀር ነው። ይህም ለልብ በሽታ፣ ለደም ዝውውር መስተጓጎል፣ ዕይታ ለማጣት፣ ለኩላሊት ህመም እንዲሁም ለእግር መቆረጥ ሊያጋልጥ ይችላል።

የስኳር ህመም (ዲያቤቲስን) እንዴት ልንከላከለው እንችላለን?

የዓሳ ጥሬ ሥጋ መብላት ለሐዋሳ ሰው ብርቁ አይደለም። በተለይ ከሐይቁ በትኩሱ የተጠመደ 'ፍሬሽ' ዓሳ ከተገኘ ፈላጊው ብዙ ነው። በጥሬ ዓሳ ሥጋ ፍቅር ከወደቁ የከተማዋ ነዋሪዎች አንድ ሁለቱን አግኝተናል።

የዓሳ ጥሬ ሥጋ ፍቅር በሐዋሳ

የዓሳ ጥሬ ሥጋ እንደ በሬ ቁርጥ የሚቸበቸብባት ሐዋሳ

ብሔራዊ የጤና ኪሚሽን ረቡዕ ዕለት ያወጣው ዘገባ እንደሚያሳየው ከ50 ጎረምሳ ቻይናዊያን ከመጠን ያለፈ ክብደት አላቸው።

'ግማሽ ቢሊዮን ቻይናዊያን ከመጠን በላይ ክብደት ጨምረዋል'

ፈርናንዳ ማርቲኔዝ 22 ዓመቷ ሲሆን በብዛት ባልተለመደ ዓይነት ሕመም ተጠቅታለች። የበሽታው ስም ኢህለርስ ዳንሎስ) ሲንድሮም (Ehlers-Danlos syndromes ) የሚባል ሲሆን የምግብ መፍጨት ስርዓቷን በመጉዳት እንዳትበላ እንዳትጠጣ አድርጓታል።

"ከሁለት ዓመት በላይ ምግብ በአፌ አልዞረም"

የግላስጎው ዩኒቨርሲቲ የሠራው ይህ ጥናት ዕድሜያቸው ከ37-73 ያሉ 500 ሺህ ሰዎች የተሳተፉበት ሲሆን በአውሮፓውያኑ ከ2006 እስከ 2018 ድረስ ቆይቷል።

ቴሌቪዥን የምንመለከትበትን ሰዓት መመጠን የከፉ የጤና ችግሮችን ይቀንሳል

''ለትውልድ ሃገሬም ሆነ ለምኖርባት ሃገር ግዴታ የለብኝም። ግዴታዬ ለቀጣዩ ትውልድ ነው'' የምትለውን ምፅላል ክፈለየሱስ ማቺ በዚህ የኮቪድ-19 ወረርሽኝ ወቅት በሙያዋ ጀርመናውያንን እያገዘች ነው። ከዚህ ቀደም ጦር መሳሪያና ቅነሳ ላይ ሰርታለች። በአሁኑ ወቅት የኬሚካልና ባዮሎጂካል ጦር መሳሪያዎች እንዲጠፉ ካልሆነም እንዳይስፋፉ ለማድረግ ትሰራለች። ከቢቢሲ ጋር ጀርመናውያነን ለመርዳት የምትሰራው ስራ ላይ ቆይታ አድርጋለች።

በኮሮናቫይረስ ወቅት ጀርመኖችን በሙያዋ የምታግዘው ኢትዮጵያዊት

የሰውነትን በሽታዎችን የመቆጣጠር አቅም ላይ ከፍተኛ ጥናትን ያደረጉት የስነህይወት (ባዮሎጂ) ረዳት ፕሮፌሰር ኤሪን ብሮሜጅ የኮሮና ቫይረስ ስጋትን ልንቀንስበት የምንችልበት እንዲሁም እንዳይዘን የምናደርግበት ሁኔታን በተመለከተ ቢቢሲ ምክር እንዲለግሱ ጠይቋቸዋል። ወደቀደመ ህይወታችን ለመመለስ በምናደርገው ጥረት ውስጥ እንዴት ደህንነታችን መጠበቅ እንደምንችል የለገሷቸው ምክር እነሆ

የኮሮናቫይረስ ምልክቶች የሚያሳዩና የማያሳዩ ሰዎች እኩል ቫይረሱን ያስተላልፋሉ?

ዘ ላንሴት ላይ የወጣው ሪፖርት በድሀ ሀገራት ውስጥ የምግብ ስርዓት ለመቀንጨርም ሆነ ለልክ በላይ ውፍረት ምክንያት ነው ሲል ያስቀምጣል።

ደሃ ሃገራት የምግብ እጥረት እንዲሁም ከልክ በላይ ውፍረት እንደሚያስቸግራቸው ተገለፀ

ጨቅላ ልጅዎትን ከአቅም በላይ እየመገቡ ይሆን?

አመጋገብና ስነ-ምግብ