ኢትዮጵያ

ፖለቲካ

ሴቶች

ጤና

ስፖርት

ጥበብ

ቴክኖሎጂ

ምጣኔ ሃብት

ዜና

ቪዲዮ

ይመልከቱ

Radio

ያድምጡ

ባለፉት አስር ወራት የተደረገው ጦርነት ኢትዮጵያን ከፍተኛ ሰብዓዊ ኪሳራ ውስጥ ከቷታል። በሺዎች የሚቆጠሩ ተገድለዋል፤ ሚሊዮኖች ተፈናቅለዋል እንዲሁም ዕርዳታ የሚያስፈልጋቸው በርካቶች ናቸው። ጦርነቱ በአፍሪካ በሕዝብ ብዛት ሁለተኛ በሆነችው ኢትዮጵያ እያደረሰው ያለው ጉዳት ይህ ብቻ አይደለም። ከፍተኛ የሆነ ምጣኔ ሀብታዊ ወጪን አስከትሏል፤ ይህንንም ለመጠገን ዓመታት ሊወስድ ይችላል።

በትግራይ ጦርነት ምክንያት ያሽቆለቆለው የኢትዮጵያ ምጣኔ ሀብት

በኢትዮጵያ ውስጥ ከፍተኛው ቀጣሪ እና የሥራ እድል ምንጭ መንግሥት ነው። የመንግሥት ሠራተኞች ቁጥር አንድ ሚሊዮን ከተሻገረ 10 ዓመት ሊሞላው ነው። እንደ የአለም ባንክ መረጃ ከሆነ የደርግ ስርዓት ሲወድቅ 300 ሺህ የማይሞሉ ከ 200 ሺህ የማያንሱ የመንግሥት ሠራተኞች በኢትዮጵያ ነበሩ። ታዲያ ይህ ኃይል የዋጋ ግሽበት ወይም በተለምዶ የኑሮ ውድነት በሚባል ቀውስ ምክንያት እየተፈተነ ይገኛል። የዋጋ ግሽበት የገንዘብ የመግዛት አቅም ሲቀንስ የሚከሰት ነው። የዓለም ባንክ መረጃ እንደሚያሳየው እኤአ ከ 1970 እስከ 2019 ባለው ግዜ ውስጥ ከፍተኛው የዋጋ ግሽበት የተከሰተው በኢትዮጵያ ሚሌኒየም ወቅት ነበር።

ከኑሮ ውድነት ጋር ግብ ግብ የገጠሙት የመንግሥት ሠራተኞች

በትናንትናው ዕለት በቱርኳ መዲና አንካራ የተገናኙት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድና ፕሬዚዳንት ረጂብ ጣይብ ኤርዶጋን የትግራይ ግጭት፣ የሱዳንና የኢትዮጵያ የድንበር ውዝግብን በተመለከተ መክረዋል፤ እንዲሁም ወታደራዊ ስምምነቶችም ላይ መድረሳቸውም ተገልጿል። ሁለቱ አገራት ወታደራዊ የገንዘብ ስምምነትን ላይ መፈራረማቸው ቢገለፅም የስምምነቱ ዝርዝር አስካሁን ይፋ አልሆኑም።

የኢትዮጵያና የቱርክ መሪዎች ውይይት በአንካራ

ለኢትዮጵያ ዋነኛ አበዳሪ የሚባሉ የፋይናንስ ተቋማት ከ11 ቢሊዮን ዶላር በላይ ተጨማሪ ብድር ለመልቀቅ እያቅማሙ ነው ተባለ። የውጭ አበዳሪዎች ተጨማሪ ብድር ለኢትዮጵያ ለመልቀቅ አለመፍቀዳቸው አገሪቱ ላይ እየተካሄዱ ያሉ መጠነ ሰፊ ግዙፍ ፕሮጀክቶችን ሊያስተጓጉል እንደሚችል ተገምቷል።

የውጭ አበዳሪዎች ለኢትዮጵያ ብድር ለመልቀቅ እያቅማሙ ነው ተባለ

በሰሜን አሜሪካዊቷ አገር ሄይቲ ቅዳሜ ዕለት ባጋጠመ ከባድ የመሬት መንቀጥቀጥ ቢያንስ 1ሺህ 941 ሰዎች መሞታቸው መታወቁን ባለሥልጣናት ተናገሩ።

በሄይቲ የመሬት መንቀጥቀጥ የሞቱ ሰዎች ቁጥር ወደ 2 ሺህ ተጠጋ

ሊባኖስ ውስጥ የነዳጅ ማጠራቀሚያ ፈንድቶ ሞትና ጉዳት ካደረሰ በኋላ ተቃዋሚዎች በአገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤት ላይ ጥቃት ፈጸሙ።

በሊባኖስ ጉዳት ባደረሰው ፍንዳታ የተቆጡ ተቃዋሚዎች በጠቅላይ ሚኒስትሩ መኖሪያ ቤት ጥቃት ፈጸሙ

የዓለም ባንክ የኢትዮጵያ የአገር ውስጥ ምርት እድገት (ጂዲፒ) ባለፉት 10 ዓመታት በየዓመቱ በአማካኝ 9.4 በመቶ እያደገ መሆኑን ይናገራል። ኢትዮጵያ ከጥቅምት 24/2013 ጀምሮ በትግራይ ክልል የቀሰቀሰው ጦርነት፣ በቅርቡ የተከሰተው ከፍተኛ ሆነ የምንዛሬ እጥረት እንዲሁም ከፍተኛ የሆነ የዋጋ ንረት ኢኮኖሚውን እየተፈታተነው ይገኛል።

የወቅቱ የኢትዮጵያ ምጣኔ ሀብት ተግዳሮቶች

ግለሰቦች ለሚያስተዳድሯቸው አነስተኛና መካከለኛ ንግዶች ለአመታት ፍቃድ ከልክላ የነበረችው ኩባ ባለፈው ወር በተካሄደው ሕዝባዊ ተቃውሞ ምክንያት ይህንን ህግ ሽራለች።

ኩባ በህዝባዊ ተቃውሞ ምክንያት ለአነስተኛ እና መካከለኛ የግል ንግዶች ፍቃድ ሰጠች

ከውጭ የሚገቡ ምርቶችን በአገር ውስጥ ለመተካት የሚደረገውን ጥረት በበለጠ ለመደገፍና ለማሳካት የሚያስችል የጉምሩክ ታሪፍ ማሻሻያ ይፋ መሆኑን የገንዘብ ሚኒስቴር አስታውቋል።

ከውጭ የሚገቡ ምርቶችን ለመተካት የሚያስችል የጉምሩክ ታሪፍ ማሻሻያ ይፋ መሆኑ ተገለፀ

በአዲስ አበባ መደበኛ ባልሆነው የውጭ ምንዛሬ መስመር በሕገወጥ መንዛሪዎች የሚመራው የጥቁር ገበያ ባለፉት ጥቂት ቀናት ከፍተኛ ጭማሪ አሳይቷል።

የጥቁር ገበያው ምንዛሪ መናር በኢኮኖሚው ላይ ምን ጫና ይዞ ይመጣል?

ነዳጅ አምራች አገራት የነዳጅ ዋጋን ለመቀነስ እና በዓለም ምጣኔ ሃብት ላይ የሚደርሰውን ጫና ለማቃለል ምርታቸውን ለማሳደግ ተስማሙ።

ነዳጅ አምራች አገራት የነዳጅ ዋጋን ለመቀነስ ከስምምነት ደረሱ

በሊባኖስ ሁለት የኤሌክትሪክ ኃይል ማመንጫዎች ሥራ በማቆማቸው ሳቢያ በአብዛኛው የአገሪቱ ክፍል መብራት ጠፍቷል።

የሊባኖስ ዋነኛ ኃይል ማመንጫዎች ሥራ በማቆማቸው መብራት ተቋረጠ

ጠቅላይ ሚንስትር ዐቢይ አህመድ የአገሪቱን መከላከያ ሠራዊት ከትግራይ አካባቢዎች የማስወጣቱ ውሳኔ እስካሁን ባለው ግምገማ ትክክለኛ ውሳኔ ነው አሉ። ጠቅላይ ሚንስትሩ ይህን ያሉት የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በ6ኛ ዓመት የሥራ ዘመን 4ኛ ልዩ ስብሰባ ላይ ነው። ጠቅላይ ሚንስትር ዐቢይ ከምጣኔ ሃብት እና ከወቅታዊ ጉዳዮች ጋር ተያይዘው ለቀረቡላቸው ጥያቄዎች ምላሽና ማብራሪያ ሰጥተዋል።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ በምክር ቤቱ ያነሷቸው ዋና ዋና ጉዳዮች

የቻይናን የለውጥ ሂደት ለ40 ዓመታት በካሜራው የሰነደው ግለሰብ

አዲስ አበባ ለውጭ አገር ዜጎች ለኑሮ ርካሽ ከሆኑት መካከል አንዷ መሆኗን አንድ ጥናት ይፋ አድርጓል

አዲስ አበባ ለውጭ አገር ሰራተኞች ለኑሮ ርካሽ ከሆኑት መካከል ናት ተባለ

ቻይና የጥቂት አባል አገራት ቡድን የአለምን እጣ ፈንታ የሚወስንበት ጊዜ አልፏል በማለት የቡድን ሰባት አባል አገራትን አስጠንቅቃለች።

ቻይና ለቡድን 7 አገራት “የጥቂት አገራት ቡድን አለምን አይመራም”

የቡድን ሰባት (ጂ 7) አመራሮች ቻይና በመካከለኛና ዝቅተኛ አገራት የምታደርገውን የመሰረተ ልማት ግንባታ ሊገዳደር የሚችል እቅድ አቅርበዋል።

የቡድን ሰባት አገራት የቻይናን አለምአቀፋዊ ተፅዕኖ የሚገዳደር እቅድ አቀረቡ

የኢትዮጵያ ዓመታዊ በጀትን ለመጀመሪያ ጊዜ ከ500 ቢሊየን ብር በላይ የሚያደርግ ረቂቅ በጀት በሚኒስትሮች ምክር ቤት ጸደቀ። ምክር ቤቱ የቀጣዩ ዓመት የፌደራል መንግሥቱ በጀት 561 ቢሊዮን ብር በላይ በላይ እንዲሆን የወሰነ ሲሆን በዘንድሮው ከነበረው የ476 ቢሊዮን ብር በጀት በ18 በመቶ ከፍ ብሏል። ይህም የየ85 ቢሊዮን ብር ጭማሪ ታይቶበታል።

ኢትዮጵያ ለመጀመሪያ ጊዜ ከ500 ቢሊዮን ብር በላይ ዓመታዊ በጀት አዘጋጀች

የዓለማችን ውዱ የመኪና ማቆሚያ ቦታ በ1.3 ሚሊየን ዶላር ተሸጠ

በአሁኑ ወቅት የዝቅተኛ ደመወዝ ወለልን የሚወስነው ቦርድ ማቋቋሚያ ደንብ ተዘጋጅቶ የተረቀቀ ሲሆን በሰራተኛና ማሕበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴር የበላይ ኃላፊዎች ምክክር ሲደረግበት ቆይቶ ደንቡ ወደሚፀድቅበት ወደ ሚኒስትሮች ምክር ቤት ለመላክ በዝግጅት ላይ ነው ተብሏል።

ኢትዮጵያ ዝቅተኛ የደመወዝ ወለልን የሚወስነውን ቦርድ ልታቋቁም ነው

በብራዚል ፕሬዚደንት ጀር ቦልሶናሮ ለኮቪድ-19 ወረርሽኝ የሰጡትን ምላሽ በመቃወም በአገሪቷ ተቃውሞ ተካሄደ።

የብራዚል ተቃዋሚዎች በአገሪቷ ለተከሰተው የኮቪድ ቀውስ ፕሬዚደንቱን ተጠያቂ አደረጉ

ቀይ ባህር ከኤርትራም አልፎ ለጎረቤት ሃገራት ትልቅ የተፈጥሮ ጸጋ ነው። የቀይ ባህር ዳርቻ በዛ ሞቃታማ ስፍራ በዋና ራስን ቀዝቀዝ እና ዘና ለማድረግ ምቹ ስፍራ ነው። የአሰብና የምጽዋ ወደቦች ደግሞ ለኤርትራ ምጣኔ ሃብት የጀርባ አጥንት ሆነው ማገልገል ይችላሉ። ነገር ግን ወደቦቹ የሚጠበቅባቸውን አገልግሎት እየሰጡ አይደለም። ለምን?

የአሰብና ምጽዋ ወደቦች ምን ደረጃ ላይ ይገኛሉ?

ላለፉት ጥቂት ቀናት በፓሪስ ሲካሄድ የቆየው የፈረንሳይ-አፍሪካ ስብሰባ ብድር መክፈል ለተሳናቸው የአፍሪካ አገራት የብድር እፎይታ ሃሳብ በማቅረብ ተጠናቀቀ። የቀረበው ምክረ ሃሳብ ለኢትዮጵያ፣ ቻድ እና ዛምቢያ የብድር እፎይታ እንዲደረግ የሚጠይቅ ሲሆን ይህም ምክረ ሃሳብ በቀጣይ ወር ለጂ7 አገራት ይቀርባል ተብሏል። ባለፈው የፈረንጆች ዓመት ባለጸጋ አገራት ደሃ አገራት የሚጠበቅባቸውን ብድር የሚከፍሉበትን ጊዜ ላልተወሰነ ጊዜ ለማራዘም ተስማምተው ነበር።

የአፍሪካ-ፈረንሳይ ስብሰባ ኢትዮጵያን ጨምሮ ለሦስት አገራት የብድር እፎይታ ሃሳብ በማቅረብ ተጠናቀቀ

ኤርትራ ከ1983 ዓ.ም ጀምሮ ነፃነቷን አግኝታ ራሷን የቻለች አገር ብትሆንም ምጣኔ ሃብቷ ግን በሁለት እግሩ የቆመ አይደለም። የ1985ቱን ህዝበ-ውሳኔን ተከትሎ ኢሳያስ አፈወርቂ የኤርትራ የመጀመሪያው ፕሬዝዳንት እና የብሔራዊ ምክር ቤቱ ዋና ጸሀፊ ሆነው ቢመረጡም፣ አገራቸውን ግን በምጣኔ ሃብት የላቀች ማድረግ አልተሳካላቸውም። ለመሆኑ የኤርትራ ምጣኔ ሃብት ባለፉት 30 ዓመታት የገባበት ቅርቃር ምን ይመስላል?

ምጣኔ ሃብት / ኢኮኖሚ