رقابت افغان‌ها بر سر کار و سرپناه؛ مقام حکومت طالبان: خداوند روزی‌رسان است
منبع تصویر، AFP
بازگشت گسترده مهاجران افغان از ایران و پاکستان رقابت بر سر کار و سرپناه را در برخی مناطق افغانستان تشدید کرده است. ساکنان محلی در ولایت جوزجان می‌گویند فرصت‌های شغلی کمتر شده و کرایه خانه‌ها به طور چشمگیری افزایش یافته است.
در بیش از سه سال گذشته، بیش از شش میلیون افغان از ایران و پاکستان به کشور بازگشته‌اند. بسیاری از آن‌ها پس از اخراج یا بازگشت اجباری، به مناطقی رفته‌اند که خود یا خانواده‌هایشان سال‌ها پیش آنجا را ترک کرده بودند.
غلام‌سخی برات، باشنده شبرغان و کارگر روزمزد، به خبرگزاری فرانسه گفته است که بازگشت این جمعیت بزرگ یافتن کار را دشوارتر کرده است. او که مسئول تأمین مخارج هفت عضو خانواده‌اش است، می‌گوید مردم با مشکلات معیشتی روبه‌رو هستند و فرصت‌های کاری نسبت به گذشته کمتر شده است.
عبدالقادر هوتک که پس از حدود دو دهه زندگی در پاکستان به جوزجان بازگشته، می‌گوید خانواده‌اش در این ولایت زمین یا ملکی ندارد. به گفته او، فرزندانش در پاکستان به مکتب می‌رفتند، اما اکنون برای تأمین مخارج زندگی به جمع‌آوری زباله روی آورده‌اند.
ملل متحد پیش‌بینی کرده است که جمعیت ولسوالی آقچه ولایت جوزجان در نتیجه بازگشت مهاجران بیش از ۲۶ درصد افزایش یابد. این نهاد هشدار داده که در این منطقه که درگیر خشکسالی است، دسترسی به آب می‌تواند به یکی از مهم‌ترین چالش‌ها تبدیل شود.
فقیرمحمد خدابخش، یک بنا است که سال‌ها میان افغانستان و ایران در رفت‌وآمد بوده است، می‌گوید اکنون تنها سه روز در هفته کار پیدا می‌کند. به گفته او، بسیاری از بازگشت‌کنندگان نه کار دارند و نه محل مناسبی برای زندگی و بخش بزرگی از درآمد اندک خود را صرف کرایه خانه می‌کنند.
منبع تصویر، AFP
بر اساس آمار ملل متحد، نزدیک به یک‌سوم جمعیت افغانستان، معادل ۱۵/۹ میلیون نفر، با ناامنی شدید غذایی یا شرایط بدتر از آن مواجه‌اند.
در کنار افزایش بیکاری شماری از ساکنان جوزجان نیز گفته‌اند که کرایه خانه‌ها در سال‌های اخیر تا ۱۵۰ درصد افزایش یافته است.
اما سیف‌الدین محتسب، رئیس اطلاعات و فرهنگ جوزجان، می‌گوید هیچ مشکل حل‌نشده‌ای پیش روی بازگشت‌کنندگان یا ساکنان محلی وجود ندارد. او همچنین از ایجاد کمیته‌ای برای کنترل کرایه خانه‌ها خبر داده است.
این مقام محلی حکومت طالبان گفت: «ما در افغانستان فرد بیکاری نداریم، مگر کسی که بیش از حد به آسایش خود علاقه داشته باشد و نخواهد کار کند.»
اما برخی شهروندان این ادعا را رد می‌کنند. یک کارمند دولتی در شبرغان که نخواست نامش فاش شود، می‌گوید هرگز درباره چنین کمیته‌ای نشنیده و کرایه خانه‌اش در ۱۸ ماه گذشته دو برابر شده است.
ملل متحد هشدار داده است که ادامه حمایت از بازگشت‌کنندگان و جوامع میزبان برای جلوگیری از تشدید نارضایتی‌ها و بی‌ثباتی ضروری است.
جورجت گانیون، معاون نماینده ویژه هیئت معاونت ملل متحد در افغانستان (یوناما)، گفته است: «رقابت بر سر منابع محدود می‌تواند نارضایتی‌ها را تشدید کند، باعث جابه‌جایی بیشتر جمعیت شود و به بی‌ثباتی دامن بزند.»
این هشدار در حالی مطرح می‌شود که جوزجان همچنان با خشکسالی طولانی‌مدت دست‌وپنجه نرم می‌کند و به گفته مقام‌های محلی، بخش بزرگی از منابع آب این ولایت برای آشامیدن یا زراعت مناسب نیست.
با وجود این چالش‌ها، رئیس اطلاعات و فرهنگ جوزجان به خبرگزاری فرانسه گفت: «مردم افغانستان از گرسنگی یا تشنگی نمی‌میرند، اما به شدت به سرپناه نیاز دارند.»
او از سازمان‌های بین‌المللی خواست برای بازگشت‌کنندگان در این ولایت خانه بسازند و افزود: «در مورد بقیه امور، خداوند روزی‌رسان است.»
