Abubuwan da ke faruwa a Najeriya da sassan duniya 14/10/2026

Rahoto kai-tsaye

Aisha Aliyu Jaafar da Nabeela Mukhtar Uba

1. 14 Oktoba 2026Wani jirgin dako ya nutse a mashigar Hormuz bayan taka nakiya - IRGC

   Rundunar sojin ruwa ta dakarun juyin juya halin Iran (IRGC) ta ce wani jirgin dakon kaya da ta bayyana a matsayin "mai laifi" ya taka nakiya a cikin Mashigin Hormuz.

   A cewar sashen hulda da jama'a na rundunar ruwan ta IRGC, jirgin na kokarin bi ta wata hanya da ba a amince da ita ba kuma mai haɗari a Mashigin Hormuz lokacin da ya taka nakiyar.

   Sanarwar ta ce bayan afkuwar lamarin, jirgin ya kama da wuta nan take.

   Rundunar ta IRGC ta ƙara da cewa jirgin, wanda ke ɗauke da kwantena sama da 2,500, ya nutse da safiyar yau a kudancin ruwan Mashigin Hormuz sakamakon gobarar da ta tashi a cikinsa.

   Sai dai sauran hukumomi da ke sa ido kan al'amuran tsaro a Mashigar ta Hormuz ba su fitar da wani bayani ba zuwa yanzu game da wannan lamarin, ko kuma yiwuwar asarar rayukan ma'aikatan jirgin.

2. 14 Oktoba 2026Gwamnatin Yobe ta raba babura da kayan aiki ga masu tsaron gandun daji

   Gwamnatin Jihar Yobe ta raba babura 160 da wasu kayayyakin aiki ga masu tsaron gandun daji su 886 da aka tura domin tallafa wa ayyukan tsaro a faɗin jihar.

   Sakataren Gwamnatin Jihar, Dakta Muhammad Goje ne ya sanar da hakan, inda ya ce an samar da kayayyakin ne domin inganta yanayin aikinsu da kuma ƙara musu ƙwarin gwiwar gudanar da ayyukansu yadda ya kamata.

   Kayayyakin da aka raba sun haɗa da rigunan ruwa guda 900, takalman roba guda 900, barguna guda 900, fitilun hannu guda 900 da kuma gidan sauro guda 900, kamar yadda jaridar DailyTrust ta ruwaito.

   Tun da farko, Mai Ba Gwamnan Shawara Kan Harkokin Tsaro, Birgediya Janar Dahiru Abdulsalam mai ritaya, ya ce an bai wa Jihar Yobe masu tsaron dazuka 1,000 a rukunin farko ƙarƙashin wani shiri na Gwamnatin Tarayya.

   Ya bayyana cewa an zaƙulo waɗanda aka ɗauka aikin ne daga ƙananan hukumomi bakwai da matsalolin tsaro suka fi shafa, waɗanda suka haɗa da Gulani, Gujba, Damaturu, Tarmuwa, Bursari, Yunusari da Geidam.

   A cewarsa, jami'ai 886 ne suka samu nasarar kammala horonsu a watan Disamban shekarar 2025, kafin daga bisani su sake samun ƙarin horaswa daga Rundunar Sojin Najeriya.

3. 14 Oktoba 2026Me ya rage wa Pantami da sauran ƴantakarar da INEC ta cire sunayensu?

   Jerin sunayen ƴantakarar da INEC ta fitar a ƙarshen mako ya zo wa wasu jam'iyyu da magoya bayansu da mamaki, inda hukumar ta ƙi sanya wasu fitattun ƴansiyasa cikin jerin ƴantakarar da za su fafata a zaɓen na 2027

4. 14 Oktoba 2026Aƙalla yara 13 sun mutu sakamakon kifewar kwale-kwale a Indiya

   Masu aikin ceto a Indiya sun ce aƙalla yara 13 ne suka mutu bayan wani kwale-kwale ya kife a Kogin Ganges da ke jihar Bihar a gabashin ƙasar.

   Rahotanni sun ce kwale-kwalen, wanda ya yi lodin fasinjoji fiye da kima, ya kife ne a daren ranar Talata yayin da yake kan hanyarsa ta zuwa wani bikin addinin Hindu.

   Mazauna yankin sun yi ta amfani da hasken wayoyinsu na hannu wajen neman waɗanda suka tsira a cikin duhu bayan hatsarin ya faru.

   Rahotannin sun ce mutum shida da aka ceto na samun sauƙi yayin da suke ci gaba da karɓar kulawa.

   Wani mazaunin yankin ya ce mutane sun yi cunkoso sosai a cikin ƙaramin kwale-kwalen, duk da cewa an ƙera shi ne domin ɗaukar mutane ƙalilan.

5. 14 Oktoba 2026Saudiyya ta soke hukuncin kisa kan ɗan Sri Lanka da ya yi ɓatanci ga Annabi

   Mataimakin ministan harkokin wajen Sri Lanka, Arun Hemachandra, ya ce Kotun Ƙolin Saudiyya ta soke hukuncin kisa da aka yanke wa wani ɗan ƙasar Sri Lanka da ke aiki a Saudiyya saboda wani saƙo da ya wallafa a shafinsa na Facebook.

   An yanke wa Anojan Sivarasa mai shekara 27 a duniya, hukuncin kisa ne a watan Satumba bayan wata kotun ɗaukaka ƙara a Saudiyya ta same shi da ɓatanci ga addinin Musulunci da kuma Annabi Muhammad (SAW) bayan wani sharhi da ya yi a kafar sada zumunta.

   Lamarin ya girgiza jama'a a Sri Lanka, inda aka yi ta ƙoƙarin diflomasiyya domin neman a yi masa afuwa.

   A wani saƙo da ya wallafa a Facebook, Arun Hemachandra ya ce Kotun Ƙolin Saudiyya ta soke hukuncin a ranar Laraba, inda ya nuna godiyarsa ga hukumomi da ƙungiyoyin lauyoyi na kasashen biyu kan rawar da suka taka.

   A ƙarshen watan Yuni, wani bidiyo da ya nuna wani matashi Musulmi yana dukan wani kare da ke bin wasu masu aikin ibada na addinin Hindu ya bazu sosai a kafafen sada zumunta, lamarin da ya tayar da muhawara kan addinai a intanet.

   Yayin musayar kalamai wani mai amfani da shafukan sada zumunta ya faɗi kalaman ƙasƙanci kan addinin Hindu, lamarin da ya sa Sivarasa ya yi kalaman batanci ga Annabi Muhammad SAW da harshen Tamil.

   Ko da yake Sivarasa ya goge saƙon cikin gaggawa sannan ya nemi afuwa, wasu mutane sun ɗauki hoton saƙon kafin a goge shi, kuma suka aikewa mutanen da yake wa aiki da kuma jami'an Saudiyya.

   Daga bisani hukumomin Saudiyya suka kama shi a watan Yuli.

6. 14 Oktoba 2026Dattijuwa mai shekara 100 da ta sauke ƙur'ani

   Murjanatu Alhaji Dan’Azumi ta ce tun tana ƙarama ba ta son zama a gida ba tare da zuwa makaranta ba kuma za ta ci gaba da karatu har sai ta mutu ko kuma jikinta ya kasa.

7. 14 Oktoba 2026PRP ta caccaki gwamnatin Tinubu kan kasa kawo ƙarshen kashe-kashe da sace-sacen mutane

   Jam'iyyar Peoples Redemption Party (PRP) ta zargi gwamnatin shugaban Najeriya Bola Ahmed Tinubu da gazawa wajen kare rayuka da dukiyoyin al'umma, sakamakon yadda hare-hare, kashe-kashe da kuma sace-sacen mutane ke ci gaba da ƙaruwa a sassan kasar.

   A cikin wata sanarwa da shugaban jam'iyyar na ƙasa, Dakta Hakeem Baba-Ahmed, ya sanya wa hannu, PRP ta ce yawan kashe-kashen da ake yi da kuma sace mutanen da ba su ji ba ba su gani ba, na nuna cewa 'yan Najeriya na rayuwa a cikin yanayin da doka da oda ba sa aiki yadda ya kamata.

   Jam'iyyar ta ce ci gaba da samun waɗannan matsaloli na tsaro na nuna gazawa da kuma rashin nuna damuwa ga ƙorafe-ƙorafen jama'a daga gwamnatin jam'iyyar APC ƙarkashin jagorancin Shugaba Tinubu.

   PRP ta kara da cewa a kullum ƙarin ƴan Najeriya na rasa rayukansu da hanyoyin samun abinci da dukiyoyinsu, da ƴancinsu, yayin da kuma a cewar jamiyyar gwamnatin na kashe maƙudan kuɗaɗe kan ƴan Najeriya ƙalilan domin samun goyon bayansu.

   Sanarwar ta ambaci jihohin Kwara, Neja, Benuwe, Kebbi, Zamfara, Sokoto, Kaduna, Borno, Filato da Yobe a matsayin wasu daga cikin wuraren da hare-haren suka fi ƙamari.

   Jam'iyyar ta kuma koka kan yadda jami'an tsaro da masu aikin sa-kai waɗanda ke ci gaba da kokarin yaki da matsalar tsaro, ke fuskantar ƙalubale mai girma sakamakon yawaita da kuma faɗaɗar hare-haren.

   A karshe, jam'iyyar ta buƙaci shugaban ƙasa ya ɗauki ƙarin matakai domin kare rayuka da dukiyoyin 'yan Najeriya kafin ƙarshen wa'adinsa.

   Me ya kai gwamnonin hamayya cikin kwamitin yaƙin neman zaɓen Tinubu?

8. 14 Oktoba 2026An yi wa Fafaroma Leo tiyata bayan gano yana fama da kansar huhu

   Shugabannin ƙasashen duniya na ci gaba da aikewa da saƙonnin fatan samun sauƙi cikin gaggawa ga Paparoma Leo bayan da aka yi masa tiyata don magance kansar huhu da ya ke fama da ita.

   Firaministan Australia, Anthony Albanese, da Sakatare Janar na Majalisar Dinkin Duniya, Antonio Guterres, sun aike da addu'arsu ga Fafaroman; shi kuwa Mark Carney na kasar Canada ya bayyana fatansa cewa Paparoman zai samu ƙarfin gwiwa daga addu'o'in mutanen da ya taɓa taimakawa.

   Tun da farko dai, Vatican ta bayyana cewa an cire wani ɓangare na huhunsa na dama yayin tiyatar da aka yi masa a birnin Rome.

   Wakiliyar BBC ta ce Ana dai jiran sakamakon waɗansu gwaje-gwajen amma Yanzu an mayar da fafaroman ɗakinsa na asibiti inda ake sa ran zai fara murmurewa.

9. 14 Oktoba 2026Rasha na ci gaba da kai hare hare kan cibiyoyin samar da makamashi na Ukraine

   An samu rahoton katsewar wutar lantarki a sassa daban-daban na birnin Kyiv bayan hare-haren sama da Rasha ta kai kan cibiyoyin samar da makamashi da kuma wani rukunin gidaje a babban birnin na Ukraine.

   Magajin garin, Vitali Klitschko, ya bayyana cewa mutane biyu ne suka mutu yayin wasu 21 suka jikkata sakamakon harin.

   Wakilin BBC ya ce Shugaba Zelensky ya ce an sake kai wani hari ba tare da Ukraine ta samu wani gargaɗi daga ƙawayenta ba.

   Shugaban Amurka Donald Trump dai ya musanta iƙirarin da ake yi cewa Amurka ta daina musayar bayanan sirri da Ukraine.

10. 14 Oktoba 2026Buɗewa

    Masu bibiyarmu barka da safiyar ranar Laraba wadda Hausawa ke yi wa kirari da Tabawa ranar samu.

    Muna fatan Allah ya sa ranar ta amsa sunanta na ranar samu ga dukkannin mai rai.

    Yau ma mun dawo kamar kullum da labarai da rahotanni da sharhi kan muhimman abubuwan da ke faruwa a Najeriya da Nijar da sauran sassan duniya.

    Da fatan za ku ci gaba da kasance da wannan shafi na kai tsaye na sashen Hausa na BBC. Ka da ku manta za ku iya leƙawa sauran shafukan namu na sada zumunta domin samun ƙarin labarai da rahotanni da ma hirarraki.

    Mun gode.