Кыргызстан

Дүйнө

Аялзат

Башкы бет

Видео жаңылыктар

Видео

Биздин видеолор

Журнал

Адатта азыркы заманда уйкубуз чала болуп калганына көп даттанабыз. Анын кесепети белгилүү - эстутумдун начарлашынан тартып, инфекциялык илдетке кабылып калуу коркунучу, ашыкча салмакка чейинки маселени жаратат.

Уйкуну оптималдаштыруу: аз уктап, жетиштүү эс алуу

Жыл бою BBC Future жана BBC Worklife баяндамачылары биздин жашоону жеңилдеткен кеп-кеңештерди берип келишти. Ал кеңештер түрдүү чөйрөдө, ар кайсыл темада болгону менен жашоого болгон көз караштарыбызды өзгөрттү.

2019-жылдагы кеп-кеңештер: керектүүсүн алыңыз

Адамзат өз өнүгүшүндө жугуштуу оорулар менен күрөшүп, инфекциялык илдеттерден өлүм азайган чакта башка коркунуч жаралды дешет медиктер.

Жугуштуу эмес оорулар кылым коркунучуна айланды

"Уулум бир топ кыйналды. Улам бир дарыгерге барсак, жардам бере албайбыз деп жооп кайтара беришти. Өзүбүз каалагандай протезге жеткенибизге кубанып турабыз",-дейт Жемма.

Беш жаштагы балага протез кол cалышканда, дароо инисин кучактады

Дүйнөлүк саламаттык уюму дүйнөлүк коомчулукту кызылчага каршы эмдөө иштерин жайылтууга чакырууда. Анын соңку баяндамасында өткөн жылы бул ооруга чалдыккандардын саны он миллионго жакындаганы айтылат. Анын 140 миңден ашууну каза тапкандар.

ДСУ: Кызылча менен ооругандар он миллионго чыкты

Булганыч абадан эң көп балдар жабыркайт. Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюмунун эсебинде 2016-жылы 600 миң бала булганган абадан улам көз жумду. Бул айрыкча кирешеси төмөн өлкөлөргө тиешелүү. Балдарды булганган абанын терс таасирлеринен кантип коргойбуз?

Булганыч аба балдарга көп таасир этет

АКШнын өкмөтү федералдык бийликке таандык имараттарда уктоого тыюу салды. Ага карабастан адистер түштө чырм этип алуу ден-соолукка жана ишке дагы пайдалуу экенин айтууда.

Жумуш учурунда чырм этип алууга уруксат берүү керекпи?

Лондондогу империялык коллеждин окумуштууларынын эсеби боюнча, бул сунуштар аткарылганда дүйнөдө жылына 7,8 млн эрте өлүмдү алдын алууга мүмкүн эле. Мындай тыянак 95 түрдүү иликтөөлөрдүн негизинде чыгарылды.

Күндө 800 граммдан жашылча-жемиш жеген киши узак жашайт

Өнүккөн өлкөлөрдө жылына бир барып текшерүүдөн өтүп турган программалар иштейт, демек алар залалдуу клеткалар болсо эрте аныкташат. Кыргызстанда, мисалы, эмчек рагына кабылгандардын 30дай пайызы гана экинчи, үчүнчү стадияда (эрте деп эсептелген стадия) кайрылат деп божомолдойбуз дешти Улуттук онкологиялык борбордон.

Канткенде ракка учурунда текшерилебиз?

Окумуштуулар ашыкча салмак жөнүндө туура эмес көз караштар бар экенин айтып келет. Кызыгы, анын көбү далилденген эмес, бирок бул мифтер көптөн бери дүйнө коомчулугуна тарап келүүдө.

Ашыкча салмак менен күрөш жөнүндө жети миф

Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму 2003-2016-жылдар аралыгында алкоголдук ичимдиктерди ичкен орус жарандары 43 пайызга кыскарганын маалымдады.

Орусия аракты азырак ичип калды

Сиз канча жашагыңыз келет - 85, 90, 100 жаштан ашкыңыз келеби? Баарынан маанилүүсү улгайган мезгилдеги биздин салматтыгыбыздын чың болушу эмеспи. АКШ окумуштуулары улгайган кезде пайда болгон ооруларды жок кылууга мүмкүн болгон препараттар пайда болот деп ишенүүдө.

Карылыкка дабаа болчу дары барбы?

Өткөн аптада дайынсыз делген бир нече малчыны куткаруу ишинде Өзгөчө кырдаалдар министирлиги эч нерсе кыла алган жок деген дооматтар айтылды. Ушул эле талкууда тик учак темасына да абдан көңүл бурулду.

Тик учактын жоктугу ӨКМди канчалык өксүтөт?

Маданият/Илим

Кош бойлуу кезинде ашыкча стресске дуушар болгондордун балдарында отуз жашка чейин эле психопатия же патологиялык мүнөз илдетине туш болуу ыктымалдуулугу он эсеге өсөт.

Кош бойлуу кездеги стресстен бала психологиялык ооруларга кабылабы?

Биз ар дайым ыйлаганда киши жеңилдеп калат, көз жаш жан дүйнөнү тазалап, жүрөктү аруулантат деп ойлоп көнүп калганбыз. Экинчи жагынан эл алдында көзгө жаш алууну алсыздык катары көрөбүз, туурабы?

Ыйласаң, жеңилдеп каласың...же андай эмеспи?

Жол кыймылынын коопсуздугун камсыздоо башкармалыгы август айында берген маалыматка караганда, ошондон бери орнотулган камералар 400 миңден ашуун жол эрежесин бузууну каттаган.

Айдоочу: Кырсык болду дей бербей, кыраакы болсок

17 жаштагы британиялык бала жалаң тез татым азыктар менен тамактанып жүрүп, сокур болуп калды. Дарыгерлер коңгуроо кагып, туура тамактанууга үндөп жатат.

Жалаң тез татым менен тамактанган баланын көзү көрбөй калды

Жашоодо майда-баратка көп кейиген, дайыма наалыган пессимисттерге караганда оптимисттердин көп жашаганга шансы чоң болорун америкалык окумуштуулардын изилдөөсү көрсөттү.

Оптимисттер көп жашайт

Эдуард Пернкопф нацисттик Германияда эң белгилүү дарыгерлердин бири болгон. Анын "Адамдын анатомиясы" аттуу китеби дүйнөдөгү эң мыкты анатомиялык китеп болуп таанылган.

Хирургдар колдонгон нацисттердин анатомия китеби

Төрөт боюнча айрым мифтер көптөн бери коомчулукта бар экени бышык. BBC Future баяндамачылары алардын үчөөнө токтолду.

Төрөт боюнча медициналык мифтер

Балалуу кишилер же бала баккандар ымыркай алгачкы апталарда күн менен түндү ажырата албасын жакшы түшүнөт. Мындай таанып-билүү төрөлгөндөн бир нече аптадан кийин гана калыптанат.

Эне сүтүнүн дагы бир керемети

Мюнхен университетинин окумуштуулары диабет илдетине кабылгандарга глюкоза деңгээлин ийнесиз текшерип туруу үчүн жаңы ыкманы ойлоп чыгышты. Бейтапка татуировка жасалат, ал кандагы глюкоза, альбуминдер менен кычкылдыктын (pH) деңгээлин так көрсөтүп турат.

Диабет: глюкозанын деңгээлин көрсөткөн татуировка

Британдык кайрымдуулук уюмунун (Cancer Research UK) окумуштуулары ашыкча салмак рактын бир нече түрүнүн өөрчүшүнө алып келет деген тыянакка келген. Аталган уюм ракты изилдөө менен алектенет.

Рактын төрт түрү ашыкча салмактан

Кубатбек Боронов Солтон-Сары алтын кенин иштетүүгө лицензия 2009-жылы эле берилип кеткенин да билдирди. Ал тоо-кен тармагында башаламан иштер 2013-жылга чейин орун алганын да ачык айтты.

Ден-соолук