Кыргызстан

Дүйнө

Аялзат

Башкы бет

Видео жаңылыктар

Видео

Биздин видеолор

Kyrgyz

Кыргызстанда паранжы кийүүгө жана узун сакал коюуга тыюу салган мыйзам долбоору коомдук талкууга коюлду. Бул демилге коомду көптөн бери кабатыр кылган маселеге дал тийгендиктен, абдан курч талкуулар дүрт этти.  Сакал менен паранжыны жактаган диний фанаттар менен улуттук каада-салты сактоого чакырган жарандар ар кими өзүнүн чындыгын далилдөө үчүн бардык күчү менен күрөшкө аттанышты.

"Диний фанатизм": Паранжы менен сакалга Борбор Азияда эмнеге каршы болууда?

СССР ыдырап, Кыргызстан өз алдынчалыкка жетишкен жылдары саясий аренада топ жарып тургандардын бири Топчубек Тургуналиев эле.  Жогорку окуу жайда иштеп жаткан окутуучу ошол кезде адегенде ошол окуу жайдын, анан бүтүндөй республиканын саясий турмушуна таасир бере баштаган.

"Саясий феномен", "Демократиянын жоокери эле"... Топчукени эскерүү 

Кыргызстандын эгемен тарыхындагы саясий жана коомдук окуяларда көрүнүктүү орду бар чыгаан саясатчы, коомдук ишмер Топчубек Тургуналиев 82 жашында дүйнөдөн кайтты. Кыргызстанда коммунисттик башкарууга биринчилерден болуп каршы чыгып, эң алгачкы демократиялык саясий кыймылдын башында туруп, эгемендик үчүн күрөшкөн, бийликтеги адилетсиздикке, коррупцияга, үй-бүлөлүк башкарууга каршы башын сайып кармашып, түрмөгө түшсө да эрки сынбаган, "абийир туткуну" атыккан ишмердин бейнесине сүртүмдөрдү сунуштайбыз. 

Түбөлүк демократтын татаал жолу

Бишкекте түрк тилдүү элдердин биринчи тил форумунда түрк тилдеринин жалпылыктарын изилдөө, орток баарлашуу тилин жана орток алфавит түзүү сыяктуу маселелер талкууланды. Форум түрк тилдүү элдердин саясий ынтымагы жана маданий карым-катышы өр тарткан тарыхый учурга туш келди.

Түрк элдердин эл аралык тил форуму

Уюштуручулар белгилегендей, Jazuuchu.сom аталышындагы бул сынак бир жылдан бери уланып келген. Долбоор кыргыз жазуучуларын дүйнөгө таанытуу, алардын чыгармаларын жайылтуу, жана башка тилдерге которуу максатын көздөйт.

Букер сыйлыгы: кыргыз адабиятына ачылган жаңы каалга 

Чолпон-Атада көк-бөрү оюну кызып жатат. Жалпысынан ондон ашуун мамлекеттен келгендерди тосуп, улакчылардын атын эле эмес, калган оюнчуларын, кем-карчысын Кыргызстан тарап камсыздап жатат. Ушундан улам “оюндун масштабын өзүбүз эле жасалмалап жаткан жокпузбу” деп суроо салгандар да жок эмес. Бирок акырындап ушундай ыкма менен болсо дагы улуттук ат оюнубузду жайылталы, колдойлу дегендер да бар. 

Америкалык улакчы: Тайказанга секиргенди Манас, Сеитбек, Рустамдан үйрөндүм

Чолпон-Ата шаарында өтүп жаткан көк-бөрү боюнча Дүйнө чемпионаты жарым финалдык баскычка жетти. Уюштуруучулар бул этапта келген коноктордун маанайына карап, оюндардын графигин өзгөртүүгө аргасыз болушту. 

Көк-бөрү: Достук ─ Ынтымак жарым финалда. Кимиси жеңет? 

Көк-бөрү боюнча Дүйнө чемпионатынын төртүнчү күнүндө Казакстандан келген командалар Кыргызстандын командасы менен беттешпөөнүн айласын издей баштады. 

Көк-бөрү: Кайдасың казак тууганым? 

"Мексика мененби, Жунглисин аралаймбы, дайрасын кечемби иши кылып эмне болсо да Америкага кетем" деп ээленип жаткан далай кыргыз көк-бөрүнүн чебери болсо антип азапка батпай эле, качпай-бозбой эле Америкага машыктыруучу болуп бармак окшойт деп калдым. 

Көк-бөрү: Ат ойноткон америкалыктар. Кыргыздар устат болобу? 

Чолпон-Ата ат майданында көк-бөрү башталгандан бери эле ары бассам деле, бери бассам деле "ай балам, ай досум, ээ үкөм Манастын командасы качан оюнга чыгат экен ия" деп сурагандар көп болду. Ырас алардын беттеши өтүп, эми кийинкисин күтүп калышты окшойт. 

Көк-бөрү: Манас Ниязов майын чыгарды. Өзбек, казак туугандын абалы кандай? 

Ат дегенде азыгын чуркай таштагандар үчүн чоң майрам башталганы турат. Аптаптуу август айынын 13үнөн 20сына чейин Чолпон-Ата шаарында ат майдан тим эле кайнамай болду. Көк-бөрү боюнча Эл аралык мелдеш ана-мына башталганы жатат. 

Көк-бөрү: Ысык-Көлгө 12 өлкөнүн мыкчыгерлери келе жатат

Тилдин калыптанышы, байышы, өнүгүшү деген сыяктуу эволюциясынын дагы өз табияты, өз мыйзам ченемдүүлүктөрү бар. 

Кыргыз тили кыргыз мамлекетинде гана өнүгө алат

Ысык-Көл облусундагы атактуу Каркыра жайлоосунда Балбай баатырдын 230 жылдыгы, мамлекеттик ишмерлер Казы Дикамбаев жана тарыхчы, академик Курман-Гали Каракеевдин 110 жылдык мааракеси белгиленди. 

Каркырадагы маараке-той - сүрөт баян

Патроним-матроним талкуусу кыргыздын кыргызча ысымы, кыргыз жаранынын тегин аныктоо формасы, аты-жөнүн жазуу иденттүүлүктүн маселеси экенин да бир ирет көрсөттү. Демек, зарылчылык эбак жаралып, калдайып маңдайыбызга турган соң, терең ойлонуп, чечип алуу кажет. 

Адам ысымы, аты-жөнү, теги – улуттук иденттүлүктүн маселеси

Кылмыштарды каттоо бюросунун маалыматы боюнча 2017-2022-жылдарда Индияда себи аз болуп калган үчүн эле 35 493 келин өлүмгө учураган, бул күнүнө орточо алганда жыйырмадан туура келет. 

"Себи жок деп мени далай жигит чанып кетти". Индиялык кыздын арманы

Кыргызстанда Конституциялык сот он сегизге чыккан жарандарда документке атасынын же энесинин атын жазууга тандоо укугу болуш керек деген чечим чыгарды. Андан мурда балдарына өзүнүн атын берүүнү каалаган жарандык активист келин Конституциялык сотко арыз менен кайрылган эле. 

Матроним чырын ырбаткан  Консоттун корутундусу

Жогорку Кеңештин депутаты Надира Нарматова “Медиахаб” коомдук фондунун кызматкери, журналист Асел Шамилованын үстүнөн сотко кайрылганы жатат. Депутат журналист анын кадыр-баркына шек келтирген берүү жасап, аны каралаганын айтууда. Бул окуя аталган эл өкүлүнүн бейөкмөт уюмдар жөнүндө мыйзам долбоорунун айланасында коомдук сын пикир курчуган учурда болуп жатат.   

"Олуттуу коркунуч". Бейөкмөт уюмдарды беймаза кылган долбоор 

Шаан-шөкөттүү жүрүш, орто кылымдагы жөрөлгөлөр, асмандагы парад жана таажы кийгизүү: Чарльз III коронациясынын эң урунтуу учурлары.

Король Чарльз III такка отуруу, таажы кийүү аземи: салттуу жөрөлгөлөр жана символикалар

ЮНЕСКОнун дүйнөлүк мурастар тизмесине кирген Ош шаарындагы “Сулайман-Тоо” музей комплексинин коругуна (буфердик аймагына) курула баштаган имараттар адистерди кабатыр кылууда. ЮНЕСКОнун талаптарын бузуу менен курулган үч имарат ээси менен  музей-комплекстин жетекчилиги азыркы учурда соттошууда. Эгерде турак-жайлар улам курула берсе, Оштун негизги символу ЮНЕСКОнун дүйнөлүк мурастар тизмесинен чыгышы мүмкүнбү?

"Сулайман-Тоону" курчаган курулуштардын чыры 

Ислам динин туткан жамааттарда орозо кармалчу ыйык рамазан айы ушул аптанын бейшемби күнү – 2023-жылдын 23-мартында башталат (Сауд Арабстандын Айды көргөн расмий өкүлдөрү ушул күндү жарыялашты). Рамазан айында дене тарбия көнүгүүлөрү менен тамактанууну кантип айкалыштырууга мүмкүн? Эмесе, адистердин пикирин угууга кеттик!

Орозо убагында кантип күч-кубат топтош керек?

Памир кыргыздарынын жер которуп Түркияга барып отурукташып калышы Рахманкул хандын тарыхый жана туура чечими болгон. Буга байланыштуу Бишкекте “Рахманкул Хан жана Түркия / Улуу Памир кыргыздары” аталышта илимий конференция болду. Ага Түркиядан Рахманкул хандын уулу Мухаммед Ариф Кутлу жана Кыргыз түрктөрүнүн маданият жана тилектештик коомунун төрагасы Абдулметин Кескин келип катышты. Би-Би-Си аларды кепке тартып, ооргандык кыргыздардын Түркияга көчкөн тарыхый окуясынын таржымалын сурап, алардын кийинки жашоо турмушу тууралуу маектешти.

Рахманкул хандын уулу: атам Американы эмес, Түркияны тандап тагдырыбызды чечти

Кыргызстандын Маданият, маалымат жана туризм, жаштар саясаты министрлиги облустук гезиттерди жоюу жөнүндө Министрлер Кабинетинин токтомунун долбоорун коомдук талкууга койду. Ошентип өткөн кылымда согуш жылдарында да чыгып келген облустук гезиттер биротоло жабылуу алдында турат.  

Облустук гезиттердин тагдыры кылдын учунда

Өзбекстандагы этникалык кыргыздар жашаган "Манас" айылына барган Кыргызстандын Министрлер кабинетинин  төрагасы Акылбек Жапаров бул жакта кыргыздардын жашоо шартын жакшыртууга соңку убакта өкмөт тарабынан жакшы шарттар көрүлүп жатканына кубанып жаткан чакта, кыргыздардын саны өспөй, кайра азайып баратканы, кыргыз тилдүү мектептердин, класстардын кыскарып жатканына алардын өздөрү да анча кабатыр эмес экени байкалат.     

"Манастын руху": Өзбекстандагы кыргыздардын өркөнү жана өксүгү

Кыргызстанда мамлекеттик тил болуп саналган кыргыз тили мамлекеттик органдардын милдеттүү колдонгон тили болуп калат деген кабар тарады. Жогорку Кеңеш биринчи окууда жактырып кабыл алган "Мамлекеттик тил жөнүндө" конституциялык мыйзам долбоорунда ушундай жазылган. 