ام جان هریسون با رمان پساآخرالزمانی «پایان همه‌چیز» برنده جایزه بوکر ۲۰۲۶ شد

منتشر شده در
زمان مطالعه: ۲ دقیقه

ام جان هریسون، با دریافت این جایزه ادبی معتبر برای رمان پسا آخرالزمانی خود «پایان همه چیز»، به مسن‌ترین برنده این جایزه ادبی تبدیل شد.

هریسون ۸۱ ساله که در طول ۶۰ سال فعالیت حرفه‌ای خود، طرفداران زیادی پیدا کرده است، روز دوشنبه در مراسمی در لندن به عنوان برنده این جایزه ۵۰ هزار پوندی (بیش از ۶۷ هزار دلار) معرفی شد.

داستان «پایان همه چیز» در سال‌های پس از یک فاجعه مرموز اتفاق می‌افتد که باعث فروپاشی جامعه بریتانیا می‌شود. این کتاب نظرات متفاوتی را در بین خوانندگان ایجاد کرده و منتقدی آن را «غم‌انگیز اما درخشان» و «رویایی و گیج‌کننده» توصیف کرده است.

مری بیرد، رئیس هیئت داوران بوکر، گفت: «این کتاب، کتابی چالش‌برانگیز است، اما برخی از بهترین داستان‌ها چالش‌برانگیز هستند.»

«این کتابی است که خواننده را زیر و رو می‌کند؛ لبخندی کنایه‌آمیز بر لبان می‌آورد، ولی در کمال تعجب، با توجه به موضوعش، کمی خوش‌بینی ایجاد می‌کند.»

هریسون نویسندگی را در دهه ۱۹۶۰ آغاز کرد و ۱۳ رمان، پنج مجموعه داستان کوتاه و یک «ضدخاطرات» خلق کرده است.

در حالی که او از برچسب‌هایی مانند علمی تخیلی و فانتزی خوشش نمی‌آید، او را «غول علمی تخیلی ادبی» نامیده‌اند. گبی وود، مدیر اجرایی جایزه بوکر، گفت که او «اولین برنده بوکر است که از دنیای علمی تخیلی اصیل ظهور کرده است».

وود گفت: «او متفکر واقعاً اصیل، نویسنده‌ای ژانرگریز است که ایده‌ها را جدی می‌گیرد.»

«اگرچه بسیار نگران‌کننده است، اما پایان همه چیز در واقع کتاب عجیبی نیست. این یک کتاب واقع‌گرایانه درباره دنیایی عجیب است؛ پر از شخصیت‌های ناامید و رها‌شده.»

داوران این کتاب را به خاطر «نگارش فوق‌العاده ماهرانه و همچنین بلندپروازی عظیمش» ستوده‌اند.

داستان درباره یک مرد و عمه‌اش است که پس از وقوع فاجعه‌ای نامعلوم و ورود موجوداتی بیگانه و مرموز، باید در سواحل جنوب شرق انگلستان به هر نحو ممکن روزگار بگذرانند.

نویسنده گفته است که عمداً تا حد امکان از ارائه توضیحات درباره پیش‌زمینه وقایع خودداری کرده تا خوانندگان نیز همان سردرگمی و عدم درک موقعیتی را تجربه کنند که شخصیت‌های داستان با آن روبه‌رو هستند.

او می‌گوید: «داستان درباره تلاش برای ادامه زندگی است، آن‌هم به گونه‌ای که انگار هیچ اتفاق ناگواری رخ نداده است. این یک داستان فاجعه‌محور است که در آن، خود "ناتوانی در درک ماجرا" همان فاجعه اصلی محسوب می‌شود.»

او می‌افزاید: «من بخشی از حیرت و سردرگمی شخصیت‌های کتاب را آن‌گاه که با آینده‌ای در حضور موجودات بیگانه مواجه می‌شوند، به خواننده نیز منتقل کرده‌ام.»

ام جان هریسون نویسندگی را در دهه ۱۹۶۰ برای مجله داستان‌های گمانه‌زن «نیو هورایزنز» [افق‌های نو] آغاز کرد و به عنوان ویراستار کتاب در آن فعالیت داشت.

او ۱۳ رمان از جمله «نور»، «نوسان نوا» و مجموعه «ویریکونیوم» و همچنین پنج مجموعه داستان کوتاه و یک «ضدخاطرات» منتشر کرده است.

او در۸۱ سالگی، حالا به سالخورده‌ترین برنده بوکر تبدیل شده است و مارگارت اتوود کانادایی را که در ۷۹ سالگی در سال ۲۰۱۹ به طور مشترک برنده شد، پشت سر گذاشته است.

شش کتاب برای دریافت جایزه ادبی بوکر امسال نامزد شده بودند. در این رقابت ادبی شرکت با هر ملیتی آزاد است و به کتاب‌های نوشته‌شده به زبان انگلیسی اختصاص دارد.