پوشش زنده تحولات ایران و آمریکا
تازهترین اخبار و گزارشها درباره تحولات ایران و آمریکا را در روز شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵، برابر با ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶، در صفحه زنده بیبیسی فارسی دنبال کنید.
برای مرور رویدادهای روز جمعه اینجا را بخوانید.
با سخنرانی آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، مراسم تنفیذ حکم ریاست جمهوری به پایان رسید. در مراسم امروز، روسای قوه قضاییه و مقننه و همچنین رئیس مجلس خبرگان و شورای نگهبان در کنار آیتالله خامنهای در جایگاه مخصوص حضور داشتند. حسن روحانی رئیسجمهوری سابق، سعید جلیلی و علیرضا زاکانی از رقبای آقای پزشکیان در انتخابات و همچنین علی لاریجانی و علی اکبر ناطق نوری از دیگر حاضران مراسم امروز بودند.
تازهترین اخبار و گزارشها درباره تحولات ایران و آمریکا را در روز شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵، برابر با ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶، در صفحه زنده بیبیسی فارسی دنبال کنید.
برای مرور رویدادهای روز جمعه اینجا را بخوانید.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرد که رایزنیهای تهران و مسکو هفته آینده با حضور مسعود پزشکیان و ولادیمیر پوتین، روسای جمهور دو کشور، در پایتخت روسیه ادامه خواهد یافت.
قرار است هشتمین اجلاس سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز روز سهشنبه ۲۷ اکتبر در مسکو برگزار شود. کاظم جلالی، سفیر ایران در روسیه، پیشتر گفته بود که پزشکیان و پوتین در حاشیه این اجلاس به رایزنیهای خود ادامه خواهند داد.
آقای عراقچی روز جمعه در پیامی در اینستاگرام، با اشاره به سفر سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، به تهران نوشت که در دیدار با همتای روس خود درباره تازهترین تحولات روابط دوجانبه و مهمترین مسائل منطقهای و بینالمللی به تفصیل گفتوگو کرده است.
او افزود که توسعه همکاریهای سیاسی و اقتصادی، اجرای توافقهای مشترک و تقویت مشارکت جامع راهبردی ایران و روسیه از محورهای این گفتوگوها بوده است.
عراقچی در پایان پیام خود نوشت: «هفته آینده این گفتگوها و رایزنیها، با حضور روسای جمهور دو کشور در مسکو استمرار خواهد یافت.»
سرگئی لاوروف نیز روز دوشنبه ۱۹ اکتبر در سفر به تهران گفته بود که مسکو امیدوار است مسعود پزشکیان برای شرکت در اجلاس مجمع کشورهای صادرکننده گاز به روسیه سفر کند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، میگوید که واشنگتن ممکن است عملیات نظامی دیگری علیه ایران انجام دهد. این اظهارات در حالی مطرح میشود که نزدیک به هشت ماه از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران میگذرد و افزایش قیمت سوخت بر انتخابات میاندورهای آمریکا سایه انداخته است.
آقای ترامپ روز جمعه ۲۳ اکتبر در یک گردهمایی انتخاباتی در ایالت فلوریدا گفت: «ممکن است یک عملیات کوچک دیگر از نوع «خشم حماسی» انجام دهیم، یا اینکه آنها توافق کنند.»
او افزود: «اگر باهوش باشند، بهسادگی میگویند بیایید وارد مذاکره جدی شویم. اما تردید دارم چنین کاری بکنند، چون شاید چندان باهوش نباشند.»
«عملیات خشم حماسی» نامی است که ارتش آمریکا برای جنگ علیه ایران به کار میبرد.
ترامپ در این سخنرانی بار دیگر از خروج آمریکا از توافق هستهای برجام در دوران ریاستجمهوری خود دفاع کرد و مدعی شد که آمریکا با عملیات «چکش نیمهشب» توانایی غنیسازی هستهای ایران را نابود کرده و سپس با عملیات «خشم حماسی» ضربات بیشتری به آن کشور وارد کرده است.
او همچنین گفت که آمریکا ضربه سنگینی به ایران وارد کرده و مدعی شد که اقتصاد ایران اکنون در یکی از بدترین وضعیتها در جهان قرار دارد.
رئیسجمهور آمریکا پیشتر در روز جمعه گفته بود که ایالات متحده میتواند جنگ با ایران را بهسرعت پایان دهد، اما این پرسش را مطرح کرد که آیا واشنگتن باید به دنبال پایان سریع جنگ باشد یا اجازه دهد این درگیری بهتدریج فروکش کند.
آقای ترامپ که در طول جنگ بارها اهداف و جدول زمانی متفاوتی برای پایان آن مطرح کرده است، اوایل اکتبر اعلام کرد که آمریکا تا پیش از انتخابات میاندورهای کنگره در سوم نوامبر حمله دیگری به ایران انجام نخواهد داد.

منبع تصویر، Getty Images
اسکات بسنت، وزیر دارایی آمریکا، میگوید که «عملیات انزوای اقتصادی» کشورش شریان حیاتی نفت ایران را بهشدت تضعیف کرده است.
آقای بسنت روز جمعه در شبکه ایکس نوشت: «وزارت دارایی آمریکا عملیات انزوای اقتصادی ایران را آغاز کرد تا حلقه محاصره را تنگتر کند و تمام منابع احتمالی درآمد سپاه پاسداران و حکومت ایران را مسدود کند. در کمتر از دو ماه از آغاز این عملیات، ما به تمام بخشهای شریان حیاتی نفت ایران ضربهای شدید وارد کردهایم.»
او افزود: «ناوگان نفتکشهای سایهای ایران تحلیل رفته، پایانه اصلی صادرات نفت آن خالی مانده و ذخایر نفتی آن کشور در دریا به پایان رسیده است.»
وزیر دارایی آمریکا با اشاره به بحران اقتصادی ایران نوشت: «مردم عادی ایران همچنان با بحران اقتصادی فزایندهای روبهرو هستند، زیرا حکومتشان به جای صرف منابع خود برای رفاه مردم در داخل کشور، آنها را صرف خشونت و تروریسم در خارج میکند.»
آقای بسنت همچنین نوشت که دونالد ترامپ اقداماتی را انجام میدهد که روسای جمهور پیشین آمریکا «مدتها به تعویق انداخته بودند.»
او در پایان تاکید کرد: «ایالات متحده دیگر تهدید ایران را مدیریت نمیکند؛ ما به آن پایان میدهیم.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا ساعتی پیش درباره مناقشه با ایران گفت که ایالات متحده میتواند بهسرعت به جنگ با ایران پایان دهد.
آقای ترامپ که هنگام ترک کاخ سفید برای سفری به فلوریدا در محوطه کاخ سفید با خبرنگاران صحبت میکرد، ایران را «کشوری رو به فروپاشی» توصیف کرد و گفت: «آنها هم با تورم دستبهگریباناند و پولی ندارند.» او نرخ تورم در ایران را «۳۰۱ درصد» عنوان کرد و گفت که این «بالاترین نرخ تورم در جهان» محسوب میشود.
او بار دیگر تاکید کرد که آمریکا کنترل تنگه هرمز را در دست دارد و گفت: «ما هر چقدر نفت بخواهیم از آنجا خارج میکنیم. نیروی دریایی ما آنجا را برای ایران بسته نگه داشته و دیگران همه در حال خارج کردن نفت [از تنگه هرمز] هستند..»
آقای ترامپ در عین حال این پرسش را مطرح کرد که «آیا میخواهیم کار را یکسره کنیم، یا اجازه دهیم به تدریج تحلیل بروند و از پا درآیند.»
رئیسجمهور آمریکا بار دیگر تاکید کرد که کنترل تنگه هرمز در کنترل آمریکا است و گفت: «حجم نفتی که امروزه از تنگه هرمز عبور میکند، بیشتر از یک سال پیش است.»

منبع تصویر، AFP via Getty
سفیر آمریکا در ترکیه میگوید که با توجه به افزایش تهدیدهای ایالات متحده و اسرائیل، آمریکا ممکن است آخر همین هفته به ایران حمله کند.
تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه و مسئول ویژه امور سوریه، در گفتوگو با رادیو ارتش اسرائیل گفت: «آیا ممکن است همین آخر هفته حملهای صورت گیرد؟ قطعاً.»
آقای باراک افزود که رئیسجمهور آمریکا «موضع بسیار روشنی دارد و برای دستیابی به توافق با ایران کاملاً آماده است.» او افزود: «ما ماهها و ماههاست که پای میز مذاکره نشستهایم.»
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل که روز سهشنبه با انتخابات روبروست، بارها در روزهای اخیر وعده سرنگونی نظام حاکم بر ایران را داده است.
آقای ترامپ نیز تلویحاً از آمادگی خود برای از سرگیری حملات علیه ایران سخن گفته است؛ هرچند او پیشتر گفته بود که چنین اتفاقی پیش از انتخابات کنگره آمریکا در سوم نوامبر (۱۲ آبان) رخ نخواهد داد.
آنتونیو تایانی، وزیر خارجه ایتالیا، روز جمعه در نشست وزیران خارجه هشت کشور اروپایی و خاورمیانه در استانبول گفت که بازگشایی تنگه هرمز مستلزم کاهش تنشها و پیشبرد گفتوگو است و نمیتوان این مسئله را صرفاً از راه نظامی حل کرد.
او گفت: «اگر میخواهیم تنگه هرمز را که برای اقتصادهای ما حیاتی است، دوباره بازگشایی کنیم، باید گفتوگو را پیش ببریم و به ایران بفهمانیم که این رویکرد نمیتواند ادامه پیدا کند.»
وزیران امور خارجه بریتانیا، فرانسه و آلمان، موسوم به گروه «ای۳»، به همراه همتایان خود از ایتالیا، ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در این نشست شرکت کردند.
بازگشایی تنگه هرمز، بحرانهای خاورمیانه، از جمله وضعیت فلسطینیان و یمن، و راههای پایان دادن به جنگ روسیه و اوکراین از محورهای اصلی این مذاکرات بود.

منبع تصویر، Reuters
هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، در حاشیه نشست وزرای خارجه هفت کشور در استانبول گفت که حمله مجدد به ایران موجب تشدید تنشها و گسترش بیشتر درگیری خواهد شد.
آقای فیدان با تاکید بر «دیپلماسی و گفتوگو» به عنوان «تنها راه پایان دادن به جنگ ایران و آمریکا» گفت که هیچیک از کشورهای حاضر در این نشست، از مداخله نظامی یا حمله دیگر به ایران حمایت نمیکنند.
دقایقی پیش نیز وزرای خارجه آلمان، فرانسه و بریتانیا اعلام کردند که آمادهاند تا با ایران بر سر برنامه هستهایاش مذاکره کنند.
وزیر خارجه ترکیه امروز میزبان همتایان خود از کشورهای مصر، پاکستان، عربستان سعودی، آلمان، فرانسه، بریتانیا و ایتالیا در استانبول است.

منبع تصویر، AFP via Getty Images
اورزولا فون درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، گفت که پس از متهم شدن روسیه به انجام حمله پهپادی جدیدی که به غرق شدن یک کشتی در دریای سیاه منجر شد، «عمیقاً نگران» است.
این کشتی در در نزدیکی سواحل رومانی غرق شده است.
خانم فون درلاین در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت: «از تشدید دوباره تنشها از سوی روسیه در دریای سیاه عمیقاً نگرانم. یک کشتی غیرنظامی با خدمه اوکراینی و آذربایجانی در نزدیکی سواحل رومانی هدف حمله قرار گرفته است. این حملات جان انسانهای بیگناه را هدف قرار میدهند و آشکارا قوانین بینالمللی را نادیده میگیرند.»
پیشتر و در حادثهای دیگر بلغارستان سفیر روسیه را در اعتراض به اصابت پهپاد به دو کشتی تجاری در سواحل این کشور در دریای سیاه احضار کرد.
ارتش روسیه تاکنون علنا در این مورد اظهار نظر نکرده است. این کشور اخیرا حملات خود به کشتیها در دریای سیاه را بهعنوان بخشی از جنگش با اوکراین تشدید کرده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائيل، میگوید طرح یک عملیات نظامی را بررسی کرده که «از سال ۱۹۶۷ تا کنون بیسابقه بوده است.»
آقای نتانیاهو این طرح را اندکی پس از حمله مسلحانه در الخلیل که به کشتهشدن دو سرباز اسرائيلی و مجروح شدن سه سرباز دیگر انجامید مطرح کرد و گفت زمان اجرای آن را تعیین خواهد کرد.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، آقای نتانیاهو که در بحبوحه رقابت تنگاتنگ برای دوره جدید انتخابات اسرائيل است، گفت که گام اول شامل «آواره کردن ساکنان، تفتیش خانهها و نابودی زیرساختهای تروریستی» خواهد بود.
در همین حال حماس، بدون اینکه مسئولیت این حمله را بر عهده بگیرد، آن را به عنوان یک «عملیات قهرمانانه» ستود و از حامیانش خواست که حملات بیشتری انجام دهند.
یوهان وادهفول، وزیر خارجه آلمان، روز جمعه گفت که این کشور به همراه فرانسه و بریتانیا آمادهاند تا با ایران بر سر برنامه هستهایاش مذاکره کنند.
به گزارش رویترز، او امروز پس از نشست با همتایان اروپایی و منطقهای خود در استانبول گفت تهران باید برای دستیابی به راهحلی دیپلماتیک و پایدار آمادگی جدی نشان دهد.
پیش از این هم ژان-نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه پس از دیدار با همتایان خود در نشست استانبول گفت: «تشدید بیشتر تنشها میان ایران و ایالات متحده هیچ برندهای نخواهد داشت و هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه هم تاکید کرد که دیپلماسی و گفتوگو تنها راه است.»
وزیر امور خارجه فرانسه روز جمعه گفت که هرگونه تشدید دوباره تنشها میان ایران و ایالات متحده، تنها بازنده به همراه خواهد داشت و موجب افزایش قیمت نفت خواهد شد.
ژان-نوئل بارو، پس از دیدار با همتایان خود از بریتانیا، آلمان، ترکیه، مصر، پاکستان و عربستان سعودی در استانبول، به خبرنگاران گفت: «تشدید بیشتر تنشها میان ایران و ایالات متحده هیچ برندهای نخواهد داشت و احتمالاً پیامدهای بسیار جدی برای قیمت حاملهای انرژی به دنبال خواهد داشت.»
دولت ایران آییننامه مدیریت رفتوآمد کارکنان دستگاههای اجرایی را با هدف کاهش مصرف سوخت، کم کردن استفاده از خودروی شخصی و افزایش بهرهوری ابلاغ کرد.
بر اساس این آییننامه، دستگاههای اجرایی موظفند برای کارکنانی که تمام یا بخشی از وظایفشان را میتوانند غیرحضوری انجام دهند، امکان دستکم دو روز دورکاری در هفته را فراهم کنند.
همچنین هر ادارهای باید یک روز در هفته را بهعنوان «روز بدون خودروی شخصی» تعیین و کارکنان را به استفاده از شیوههای جایگزین رفتوآمد تشویق کند.
طبق این مصوبه، دستگاههای اجرایی حداکثر «سه سال» فرصت دارند سهم استفاده از روشهای جایگزین خودروی شخصی را به «دستکم ۷۰ درصد» کارکنان برسانند.
این روشها پیادهروی، دوچرخهسواری، استفاده از حملونقل عمومی، خودروی اشتراکی با حداقل سه سرنشین و سرویس رفتوآمد و موتورسیکلت برقی را شامل میشود.

منبع تصویر، AFP via Getty
ارتش اسرائیل اعلام کرد که دو سرباز اسرائیلی که صبح امروز در شهر الخلیل هدف تیراندازی قرار گرفته و مجروح شده بودند، بر اثر شدت جراحات جان باختند.
به گفته مقامهای ارتش اسرائیل، دو مهاجم مسلح که گمان میرود فلسطینی بودهاند هم به ضرب گلوله کشته شدند.
در این تیراندازی که در شهر الخلیل در کرانه باختری اشغالی رخ داد، پنج سرباز اسرائیل مجروح شده بودند که از وضعیت سه سرباز دیگر گزارشی منتشر نشده است.
محل تیراندازی یک ایستبازرسی نظامی در ورودی شهر الخلیل بود.
پیشتر گزارش دادیم که در پی این حادثه، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دستور داد شهر الخلیل تحت «محاصره و محدودیتهای شدید» قرار بگیرد.
آقای نتانیاهو همچنین گفت که ارتش اسرائيل از وقوع یک «حمله بزرگ» جلوگیری کرده است.
ویدئوهای منتشر شده درگیری مسلحانهای طولانی میان نیروهای اسرائیلی و افراد مسلح فلسطینی را در نزدیکی یک ایست بازرسی نظامی، در ورودی شمالی شهر الخلیل، نشان میدهند.
تلویزیون دولتی اردن گزارش داد که در پی تیراندازی در داخل یک کلیسا، دستکم هفت نفر کشته و ۱۰ نفر زخمی شدهاند.
به گفته این رسانه، دو فرد مسلح به حاضران در کلیسایی در روستای حمود، در استان مرکزی کرک، تیراندازی کردند.
مقامهای امنیتی در تعقیب مظنونان هستند و هنوز جزئیات بیشتری از این حادثه منتشر نشده است.