81 හැවිරිදි ලූලා සිව්වන වරටත් බ්‍රසීල ජනපති පුටුවට

නිල් පැහැති කමිසයක් හැඳ සිටින බ්‍රසීල ජනාධිපති ලූලා ද සිල්වා ජයග්‍රාහී දේශනයක් පවත්වමින් සිටින අතර, ෆෙඩරල් නියෝජිත ඇන්ඩ්‍රේ ජැනෝනස් ඔහු වැළඳ ගනී. ඔවුන් වටා, ප්‍රථම ආර්යාව වන රොසැන්ජෙලා 'ජන්ජා' ද සිල්වා, උප ජනාධිපති ජෙරාල්ඩෝ අල්ක්මින් සහ සන්ධානයේ අනෙකුත් නායකයින් ඇතුළු පිරිසක් සිනාසෙමින් හා අත්පොළසන් දෙමින් සිටිති.
ඡායාරූප ශීර්ෂ වැකිය, බ්‍රසීලයේ නැවත තේරී පත් වූ ජනාධිපති ලුවීස් ඉනාසියෝ ලූලා ද සිල්වා
    • Author, මරීනා රොසී
    • Role, BBC පුවත් බ්‍රසීලය
    • වාර්තාකරණය, සාඕ පවුලෝ
    • Author, ලියන්ඩ්‍රෝ ප්‍රසෙරෙස්
    • Role, BBC පුවත් බ්‍රසීලය
    • Author, වැනසා බුෂ්ෂ්ලූටර්
    • Role, ලතින් ඇමරිකානු සංස්කාරක
  • Published
  • කියවීමේ කාලය: මිනිත්තු 6

බ්‍රසීලයේ ප්‍රවීණ වාමාංශික ජනාධිපති ලුවීස් ඉනාසියෝ ලූලා ද සිල්වා, දැඩි තරගකාරී මැතිවරණ ව්‍යාපාරයකින් අනතුරුව පැවති දෙවන වටයේ ඡන්ද විමසීමේදී තම දක්ෂිණාංශික ප්‍රතිවාදියා වන ජයීර් බොල්සොනාරෝ පරාජය කරමින් යලි තේරී පත් විය.

බ්‍රසීල උත්තරීතර මැතිවරණ අධිකරණය නිවේදනය කරන පරිදි, සමස්ත ඡන්ද ගණන් කිරීමේ නිල ප්‍රතිඵල අනුව ලූලා සියයට 51.79ක් සහ බොල්සොනාරෝ සියයට 48.21ක් වශයෙන් ඡන්ද ප්‍රතිශත ලබාගෙන ඇත.

බොල්සොනාරෝ මෙතෙක් සිය පරාජය පිළිගෙන නැත. මැතිවරණ ප්‍රතිඵලය 'වටහාගත නොහැකි' යැයි හඳුන්වමින්, ඔහු තම ආධාරකරුවන්ට ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ මැතිවරණය අවලංගු කරන ලෙස ඉල්ලීමක් කරන බවයි. බ්‍රසීල ඉතිහාසයේ කිසිදු ජනාධිවරණ මැතිවරණයක් මෙතෙක් අවලංගු කර නොමැත.

අඟහරුවාදා (ඔක්: 27) සිය 81 වැනි උපන්දිනය සමරන ලූලා, තම ජයග්‍රාහී කතාවේදී, "බ්‍රසීල ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ආරක්ෂා කිරීම" වෙනුවෙන් වීදි බැස සිටි තරුණ ඡන්දදායකයින්ව අගය කළේය.

සිව්වන ධූර කාලය සඳහා වූ ඔහුගේ ගමන පහසු එකක් නොවීය. 1988දී බ්‍රසීලය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට යළි පිවිසීමෙන් පසුව පළමු වටය පරාජය වී පසුව ජනාධිපති ධුරය ජයගත් පළමු නායකයා ඔහුය. අමතර දෙවන ධූර කාලයක් සඳහා යළි තේරී පත්වීම ද පෙර නොවූ විරූ සිදුවීමකි.

ලතින් ඇමරිකාව පුරා මෑතකදී දක්නට ලැබුණු, බලයේ සිටින පාලකයන්ට ඡන්දදායකයන් දඬුවම් කිරීමේ සහ දේශපාලනිකව දක්ෂිණාංශය දෙසට නැඹුරු වීමේ ප්‍රවණතාවට පටහැනි ගමන් මගක් ලුලා අනුගමනය කළේය.

Lula, with a white beard and in a white button-down shirt, smiles as he stands through the sunroof of a rain-speckled vehicle, reaching out to shake hands with supporters who are stretching their arms and holding up smartphones to record the moment. The scene takes place on a crowded street. Behind him a concerned looking man watches closely (a security agent?)

සුදු රැවුලක් සහිතව, සුදු පැහැති බොත්තම් සහිත කමිසයක් හැඳ සිටින ලූලා, වැසි බිඳු තැවරී ඇති වාහනයක වහලයේ විවරය (sunroof) හරහා නැගී සිටිමින් සිනාසෙයි. ඔහු තම දෑත් දිගු කරමින්, එම මොහොත පටිගත කිරීම සඳහා ස්මාර්ට් දුරකථන ඉහළට ඔසවාගෙන සිටින තම ආධාරකරුවන් සමඟ අතට අත දීමට උත්සාහ කරයි. මෙම දර්ශනය සිදුවන්නේ ජනාකීර්ණ වීදියකය. ඔහුට පිටුපසින්, යම් කනස්සල්ලක් පෙනෙන පුද්ගලයෙකු (සමහරවිට ආරක්ෂක නිලධාරියෙකු විය හැකිය) ඉතා විමසිල්ලෙන් බලා සිටී.
ඡායාරූප ශීර්ෂ වැකිය, ඉරිදා දිනයේ ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් පසු ලූලා සිය ආධාරකරුවන් හමුවූ අවස්ථාවකි

පළමු වටයේ පරාජයෙන් පසුව, ලූලාගේ මැතිවරණ ව්‍යාපාරය නැවතත් සක්‍රීය විය. ඔහු සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ දැවැන්ත ප්‍රචාරක ව්‍යාපාරයක් දියත් කළ අතර, ඊට සමගාමීව වීදි උද්ඝෝෂණ ද සංවිධානය කළේය.

දේශපාලන කණ්ඩායම් දෙකෙහිම ඉල්ලීම්වලට අනුව, අවසන් වටයේ (දෙවැනි වටයේ) ඡන්ද විමසීමේ කාලය පැය දෙකකින් දීර්ඝ කරන ලදී. නගර කිහිපයකම බස් රථ හිඟය හේතුවෙන් ඡන්දදායකයින් වැළැක්වීමේ උත්සාහයක් පැවති බවට ලූලාගේ පාර්ශ්වය චෝදනා කළ අතර, දකුණු දිග ප්‍රදේශයේ පවතින අයහපත් කාලගුණික තත්ත්වය පිළිබඳව බොල්සොනාරෝගේ පාර්ශ්වය සිය අවධානය යොමු කළේය.

Skip podcast promotion and continue reading
WhatsApp BBC News සිංහල
අපගේ BBC News සිංහල නිල WhatsApp Channel එක follow කරන්න

උණුසුම් පුවත්, විශ්ලේෂණ සහ විශේෂ විශේෂාංග ඔබේ දුරකතනය වෙත ඍජුව ම ලබා ගන්න.

සම්බන්ධ වීමට link එක click කරන්න

End of podcast promotion

ප්‍රතිඵල ප්‍රකාශයට පත් කිරීමෙන් අනතුරුව, "මැතිවරණයේ නීති වෙනස් කළ" බැවින් තමන්ට අවශ්‍ය වන්නේ ප්‍රතිඵල අවලංගු කරවා ගැනීමක් බව බොල්සොනාරෝ පැවසීය.

ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ විරෝධතාවයක් ද ඇතුළුව, දේශීය හා විදේශීය වශයෙන් පවතින දැඩි බාධක මධ්‍යයේ, ලූලාගේ නව ධුර කාලය 2027 ජනවාරි 5 වැනිදා ආරම්භ වීමට නියමිතය.

කොලොම්බියාවේ සහ හොන්ඩියුරාස් දේශපාලන කරළියේ ජයග්‍රහණය සනිටුහන් කළ දක්ෂිණාංශික අපේක්ෂකයන්ට මෙන් ෆ්ලේවියෝ බොල්සොනාරෝ හට ට්‍රම්ප්ගේ ඍජු ආශිර්වාදය හිමි නොවීය. එසේ වුවද, මිලියන 213ක දැවැන්ත ජනගහනයක් වෙසෙන මෙම දේශයේ පාලන බලය ගතානුගතික නායකයෙකු සතු වනු දැකීම ට්‍රම්ප් රජයේ අපේක්ෂාව වූ බව පැහැදිලිය.

ධවල මන්දිරය ලතින් ඇමරිකාව සලකනු ලබන්නේ ඇමෙරිකානු බලපෑමට යටත් කලාපයක් ලෙස වන අතර, බටහිර අර්ධගෝලය තුළ පවතින චීන බලපෑම අවම කිරීමට ට්‍රම්ප් පරිපාලනය දැඩි උනන්දුවක් දක්වයි.

ඛනිජ තෙල් සම්පතින් පොහොසත්, මෙන්ම ලොව දෙවැනි වෙළෙඳපොළ වටිනාකම ඇති දුර්ලභ ගණයේ ඛනිජ සංචිතවලට හිමිකම් කියන බ්‍රසීලය, දක්ෂිණාංශික නායකයෙකු විසින් පාලනය නොකරනු ලබන දකුණු ඇමෙරිකාවේ එකම විශාලතම රට වන අතර, එහි නායක ලූලා පොදුවේ සැලකෙන්නේ චීනයට හිතවාදී ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කරන්නෙකු ලෙසය.

ඇමෙරිකාව සමඟ වඩාත් දැඩි සබඳතාවක් ගොඩනැඟීමට බොල්සොනාරෝ ප්‍රතිඥා දී තිබුණ ද, ලූලා එරට මැතිවරණ ක්‍රියාවලියට ඇඟිලි නොගසන ලෙස වොෂින්ටනයට බලකර සිටියේය. එමෙන්ම බ්‍රසීලය කිසිදා 'අන්‍යයන්ගේ අණසකට යටත්' නොවන බව ද ඔහු දැඩිව කියා සිටියේය.

ලූලා ලැබූ මෙම ජයග්‍රහණය පරිසර හිතකාමීන්ගේ සතුටට හේතු වනු නොඅනුමානය. ෆ්ලේවියෝ බොල්සොනාරෝ බලයට පත්වුවහොත් බ්‍රසීලයේ දේශපාලනය හසුරුවන මහා පරිමාණ කෘෂිකාර්මික හා පතල් ක්ෂේත්‍රයන්හි බලය තවත් තහවුරු වනු ඇතැයි පරිසරවේදීන් තුළ පැවැති බිය මෙමඟින් තුරන් වී තිබේ.

ඔහුගේ පියා වූ ජෙයාර්ගේ පාලන සමයේදී ඇමේසන් කලාපයේ සිදු වූ වාර්තාගත වන විනාශය සහ ලැව්ගිනි පිළිබඳව පරිසරවේදීන් මීට පෙර අවධාරණය කර තිබිණි. එබැවින්, බාල බොල්සොනාරෝ යටතේ වඩාත් ලිහිල් සහ අඩුවෙන් නියාමනය වූ පරිසර ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාත්මක වුවහොත්, මෙම තීරණාත්මක පරිසර පද්ධතිය යළිත් වරක් මහා විනාශයකට ඇද වැටෙනු ඇතැයි ඔවුහු පෙන්වා දුන්හ.

A wide view of a forest edge shows smoke drifting across recently cleared and blackened land, with small patches of fire still burning near the trees. Dense green vegetation stands in the background while a haze of grey-white smoke blankets much of the landscape, suggesting ongoing land or forest burning.

වනාන්තර අද්දර දර්ශනයක් තුළ, මෑතකදී එළිපෙහෙළි කර කළු පැහැ ගැන්වුණු බිම් තීරුවක් හරහා දුමාරය ඇදී යන ආකාරයත්, ගස් අසල තවමත් කුඩා ගිනි දැල් ඇවිලෙන ආකාරයත් දැකගත හැකිය. පසුබිමේ ඝන හරිත වෘක්ෂලතාදිය දිස්වන අතර, අළු-සුදු පැහැති දුමාරයක් එම භූමියෙන් වැඩි කොටසක් වැසී පවතී; මෙය එම ප්‍රදේශයේ ඉඩම් හෝ වනාන්තර තවදුරටත් ගිනි තබමින් පවතින බවට ඉඟියක් සපයයි.
ඡායාරූප ශීර්ෂ වැකිය, ඇමසන් වැසි වනාන්තරයේ කොටසක් ගින්නකින් දැවෙන අයුරු දැක්වෙන ඡායාරූපයකි

ඔහුගේ ජයග්‍රහණය පිළිබඳව ඔහුගේ ආධාරකරුවන් ඉමහත් ප්‍රීතියෙන් පසුවන නමුත්, ඔහුගේ දක්ෂිණාංශික ප්‍රතිවාදියා වෙනුවෙන් 48.21%ක පිරිසක් ඡන්දය ප්‍රකාශ කර තිබීමෙන් පෙනී යන්නේ රට තවදුරටත් දැඩි ලෙස බෙදී පවතින බවයි.

දේශපාලනික වශයෙන් දැඩි ලෙස බෙදී වෙන්වී ඇති ජනතාවක් එකම ධජයක් යටතේ පෙළගැස්වීමේ අපහසු කාර්යයට අමතරව, බ්‍රසීල ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ඉතිහාසයේ දරුණුතම දක්ෂිණාංශික බලපෑමක් සහිත පාර්ලිමේන්තුවක් සමඟ කටයුතු කිරීමට ලූලාට සිදුවේ. මෙවර මැතිවරණයේදී විශිෂ්ටතම ජයග්‍රහණයක් අත්කර ගනිමින් පාර්ලිමේන්තුව තුළ තම බලය තහවුරු කරගැනීමට ෆ්ලේවියෝ බොල්සොනාරෝගේ ලිබරල් පක්ෂය සමත්ව සිටීම ඊට හේතුවයි.

මෙම මැතිවරණය බ්‍රසීල ඉතිහාසයේ 'නව මාවතක් විවර කරන තීරණාත්මක කඩඉමක්' වනු ඇති බව මැතිවරණය පැවැත්වීමට පෙර ලූලා ප්‍රකාශ කර තිබිණි.

'පාලන තන්ත්‍රයේ නව මාවතක්' හරහා බ්‍රසීලයේ බෙදී පවතින දේශපාලන පාර්ශ්වයන් ඒකාබද්ධ කිරීමට ඔහු ප්‍රතිඥා දුන්නේය. එමෙන්ම මැතිවරණයට ප්‍රථම වට්ස්ඇප් සජීවී සාකච්ඡාවකට එක්වෙමින් ඔහු අවධාරණය කළේ, 'මෙම දේශය මින්පසු කිසි දිනෙක පැරණි මාවතට නොයනු ඇති' බවයි.

A woman wearing a red t-shirt covered in stickers holds a massive cutout of Lula's face and hat while another woman wearing the Brazilian colours of yellow and green carries a Brazilian flag. Behind them lots of people mill about in a busy tree-lined street

ස්ටිකර්වලින් වැසුණු රතු පැහැති ටී-ෂර්ට් එකක් ඇඳ සිටින කාන්තාවක්, ලූලාගේ මුහුණ සහ තොප්පිය දැක්වෙන විශාල කටවුට් එකක් අතැතිව සිටින අතර, බ්‍රසීලයේ වර්ණ වන කහ සහ කොළ පැහැති ඇඳුමින් සැරසුණු තවත් කාන්තාවක් බ්‍රසීල ජාතික කොඩියක් රැගෙන යයි. ඔවුන්ට පිටුපසින්, ගස්වලින් වට වූ කාර්යබහුල වීදියක බොහෝ පිරිසක් එහා මෙහා ඇවිදිමින් සිටිති.
ඡායාරූප ශීර්ෂ වැකිය, ලූලාගේ ජයග්‍රහණයට පෙර රියෝ හි ඔහුගේ ආධාරකරුවන්

මෙම නව පාලන ක්‍රමය කෙසේ ක්‍රියාත්මක වේද යන්න පිළිබඳව ඔහු වැඩි විස්තර ඉදිරිපත් නොකළ නමුත්, "සියලු දෙනාට අවස්ථා හිමිවන, ජනතාවගේ අවශ්‍යතා ඉලක්ක කරගත් ප්‍රතිපත්ති සහිත, වඩාත් සාධාරණ රටක් වෙනුවෙන් වන අරගලයේ තමන් ස්ථාවරව රැඳී සිටින" බව අවධාරණය කළේය.

තමන්ට එරෙහි බහුතර බලයක් සහිත පාර්ලිමේන්තුවකට මුහුණ දීමට සිදුවීම හේතුවෙන්, මෙම ප්‍රවීණ දේශපාලනඥයාට මෙවර මුහුණ දීමට සිදුවන දේශපාලන සටන ඔහුගේ පෙර ධූර කාල තුනටම වඩා බෙහෙවින් අසීරු වනු ඇත. විශේෂයෙන්ම මෙම නිල ධූර කාලය නිමාවන විට ඔහු 85 වැනි වියට පා තබන වයෝවෘද්ධ නායකයෙකු වීම ද ඊට බලපාන තවත් හේතුවකි.