Siyaasad

Soomaali

Haween

Ciyaaro

Saynis iyo Caafimaad

Fan iyo Dhaqan

Muuqaal

Daawo

Raadiye

Maqal

Dhageyso

Somali

Wasiirka arrimaha dibadda ee Jamhuuriyada Jabuuti Maxamuud Cali Yuusuf oo waraysi gaara siiyey BBC-Focus on Afrika ayaa ka hadlay xiisadda ka dhex taagan labada dal isagoo sidoo kale soo hadal qaaday dhex-dhexaadintii ay Jabuuti isku dayday, iyo arrinta ah in Itoobiya ay hesho marin badeed



Maxay tahay dekadda ay Jabuuti sheegtay inay siinayso Itoobiya ka dib khilaafka soo dhex galay Soomaaliya iyo Itoobiya 

Labada dal ayaa wareegyo wadahadallo aan ergooyin is arag ku yeeshay Turkiga kuwaas oo an wax natiijo ah ka soo bixin, wadahadalladaas oo Turkigu dhex dhexaadiye ka ahaa.



Itoobiya oo war hor leh ka soo saartay khilaafka kala dhexeeya Soomaaliya

Ambassador Nabil Al-carabi oo ahaa Xoghayihii Guud ee Ururka Jaamacadda Carabta, ahaana Wasiirkii hore ee Arrimaha Dibadda Masar, ayaa geeriyooday isagoo da’diisu tahay  89 sano jir, ka dib markii uu muddo la daalaa dhacayay xanuun.

Waa kuma Nabiil Al-Carabi, ninkii doorka ku lahaa heshiiskii caanka ee Camp David oo geeriyooday?

Madaxwaynaha Jamhuuriyada iskeed ugu dhawaaqday madaxbanaanida ee Somaliland Muuse Biixi Cabdi ayaa si kulul uga hadlay dalka Masar oo ay dhawaan heshiis dhanka amniga iyo militariga ay galeen dowladda federaalka ee Soomalaiya.

Madaxweyne Biixi iyo waxa uu ka aaminsan yahay ciidanka Masar ee Soomaaliya imaan doona 

Turkiga ma ahan dalka kaliya ee isku dayay in uu dhexdhexaadiyo khilaafka Soomaaliya iyo Itoobiya. Urur goboleedka IGAD ayaa isku dayay inuu wax ka qabto khilaafka labada dal.

Itoobiya oo mar kale ku celisay inay ka go'an tahay helitaanka bad ay isticmaasho

Waxaa la shaaciyay in Masar ay u gudbisay codsi ah in ay ciidankeeda u soo dirto dalka Soomaaliya oo jaarka la ah Itoobiya, si ay qayb uga noqdaan qorshe nabad ilaalin ah.



Ciidanka Masar ay codsatay in  Soomaaliya la geeyo  maxay uga dhigan tahay Itoobiya iyo gobolka?

Kualan ka dhacay magaalada Qaahira oo ay yeesheen wasiirada arimaha dibadda ee Turkiga iyo Masara Hakan Fidan iyo Badr Abdelatty ayaa waxa ay sheegeen in ay isku afgarteen sidii loo ilaalin lahaa madaxbanaanida dhuleed ee Soomaaliya.

Turkiga iyo Masar oo sheegay in ay isku raaceen ilaalinta madaxbanaanida dhuleed ee Soomaaliya

Baaritaannada ayaa markii dambe lagu ogaaday in sababta danbiga loo sameeyay ay ahayd in si sharci darro ah loo qodo waxyaabaha qadiimiga ah.

Caruur la gawracay kadibna la jarjaray iyo sabab yaab leh oo dilkooda ka dambeysay oo la ogaaday 

Sara oo 29 jir ah, ayaa laga soo xushay 7,000 oo qof, waxay xustay tiro badan oo isbedel ah oo ku yimid aragtideeda ku saabsan dhammaan wixii ay ogaatay markay ku soo laabatay Dhulka.

Gabadhii ugu horreysay ee Afrikaan iyo carab ah ee u duusha hawada sare iyo wixii ay la soo kulantay

Carruurteeda ayuu xoogaa qalbigu ugu qaboobay in hooyadood lagu aasay Maka, maaddaama ay ahayd riyadeeda inay ku dhimato laguna duugo magaalada barakeysan.

“Nolosheedoo dhan waxay keydineysay lacagtii ay Xajka ku aadi lahayd balse dayac ayay ugu dhimatay Maka”

Dhammaan shirkadaha cadarka qaaliga ah waxay sheeganayaan inaysan wax dulqaad ah u lahayn ku shaqaysiga carruurta.

Maxaad ka ogtahay Barfuunada qaaliga ee soo saaristooda loo adeegsado caruuta yaryar?

Dawladda Masar ay mar kale waxay haatan xaqiijineysaa in ay garab buuxa u tahay dawladda Muqdisho.

Masar oo mar kale hadashay xilli aan wali xal laga gaarin khilaafkii Itoobiya iyo Soomaaliya

Cilmi baarayaasha ayaa ogaaday in kanaalka webiga Nile ee lagu magacaabi jiray Axramat oo macno ahaan luuqada carabiga ku noqonaysa ‘’al-ahramaat’’ – uu dhirirkiisa gaarayay 64km (39 mayl),

Ma dhici kartaa in saynisyahannada ay xal u heleen siraha ku duugan Ahraamta Masar

Turkiga ayaa sheegay in ka go’an tahay ilaalinta madaxbannaanida dhuleed ee Soomaaliya.

Turkiga iyo Masar oo ka wada hadlay xalka xiisadda Soomaaliya iyo Itoobiya

Inkastoo Eebe ku galaday Afrika kheyraad dabiici ah, haddana wali waxay tahay mid sabool ah waxaana ugu wacan dhibaatooyinka siyaasadeed kuwa dhaqaale, amni darro, ,musuqmaasuq, dagaalo sokeeye iyo dhaqdhaqaaqyo argagaxiso.

Waa kuwee wadamada ugu qanisan iyo kuwa ugu saboolsan Afrika sanadkaan iyo Soomaaliya halka ay ku jirto 

Ma aha masjidkii ugu horreeyay ee lacag intan dhan ay ku baxdo, balse waxaa sidoo kale jiray masjid laga dhisay Masar oo ay ku baxday lacag dhan 800 oo milyan oo ah lacagta Masar.

Masaajidka ugu wayn Afrika oo xarigga laga jaray iyo muran ka dhashay

Koox hubaysan ayaa wadada u galay waxayna rasaas ku fureen kolonyadii galbineysay, xilli uu u sii socday xarunta uu ka dhacayay shirka madaxda Afrika ee ka qayb galayay kulan ay Midowga Afrika lahaayeen. 

Madaxweynihii Afrikaanka ahaa ee Addis Ababa uga badbaaday iskudayga dil xilli uu ku sii jeeday xarunta shirka Midowga Afrika

Arrinkan ayaa kusoo beegmaya xilli uu weli taagan yahay khilaafka u dhexeeya Soomaaliya iyo Itoobiya ee ka dhashay heshiiska ay Addis la gashay Somaliland.

Faahfaahin dheeraad ah oo kasoo baxaysa safarka uu madaxweynaha Masar ku tagayo Soomaaliya

Israa’iil iyo Iiraan ayaa muddo dheer sameynayay diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, waxayna labada waddanba u arkaan in nidaamkaas uu yahay qayb muhiim ah oo ka mid ah difaaca qaranka. 

Waa kuwee dalalka bariga dhexe ee ugu badan samaynta iyo isticmaalka diyaaradaha aan duuliyaha lahayn

Shir jaraa’id oo ay wada jir u qabteen labada madaxweyne ee Soomaaliya iyo Masar ayuu Al-sisi ku sheegay in Masar aysan aqbali doonin xadgudub kasta oo ka dhana Jamhuuriyada Federalka Soomaaliya.

Hadal ka farxiyey Soomaaliya kana 'xanaajin' doona Ethiopia oo ay maanta ku dhawaaqay Masar

Heshiiskii is-afgarad ee badda ee dhex maray Itoobiya iyo Somaliland ayaa hadal-heyn badan ka dhex abuuray Geeska Afrika.

Maxaa laga ogyahay xiriirka soo jireenka ah ee Soomaaliya iyo Masar?

Hadafka ugu horreeya wuxuu ahaa in la aamusiyo Radio Qaahira, oo lagu beddelo Raadiyaha Bariga Ingiriiska. Qorshaha aamusinta waxaa ka mid ahaa in la duqeeyo afarta xarumood ee Abu Zaabal, oo ay ku jiraan xarumaha Qaahira iyo Alexandria.

Dukuminti sir ah: Markii Israa'iil, Ingiriiska iyo Faransiiska ay u heshiiyeen Masar 

Culimada dalkaasi ayaa dhankooda sheegay in qabuurahan ay yihiin kuwo qaali ah oo aysan iibsan karin dadka dabaqadda dhaxe iyo hoose ee dalkaasi ku nool, ayna la mid yihiin guryaha dadka caadiga ah ee la deggan yahay.

Qabuuraha casriga ah ee doodda ka dhaliyay dalkan Muslimka ah

Dunida Muslimka' waxay ka bilaabataa galbeedka Afrika ilaa koonfur bari Aasiya. In kasta oo aanay isku mid ahayn, haddana waxa la isu keenay oo ay ku wada jiraan Ururka Iskaashiga Islaamka oo ay xubno ka yihiin 57 waddan.