ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ኣብ ዝሓለፉ 12 ኣዋርሕ ኣመሪካ፡ ኣውሮጳን ካልኦት ዓበይቲ ዲሞክራስያውያን ሃገራትን ኣብ ዓለምለኻዊ ፖለቲካዊ መድረኽ ብርክት ዝበሉ ዕንቃፋታት ኣጋጢሙወን’ዩ። ኣብ ብዙሕ ግንባራት፡ ንፋስ ኣንጻር ረብሓታት ምዕራባውያን እዩ ዝነፍስ ዘሎ። ስለምንታይ ከምኡ ይኸውን ኣሎ? ካብዞም ለውጢታትከ እንታይ ረብሓታት ክርከብ ይኽእል? 

2023 ስለምንታይ ንምዕራባውያን ዘይምችእቲ ዓመት ኰይና

ዓመተ 2023 ኣብ ኤርትራ ኣብ መዳይ ዲፕሎማሲ፡ ስፖርት፡ ሕልፈት ዓበይቲ ሓለፍቲ መንግስትን ሰራዊትን ካልኦት ክስተታትን ዝተራእየላ ዓመት’ያ ነይራ።
ፕረዚደንት ኤርትራ ናብ ቻይና፡ ሩስያ፡ ግብጺ፡ ኬንያ ስዑድያን ካልኦት ሃገራትን ምብጻሕ ዘካየደለካ ዓመት’ውን እያ።
ኣብቲ ዝተዛዘመ ዓመት ካብ ዝተራእዩ ፍጻመታት እምበኣር፡ በብወርሑ ተወሃሂዶም ቀሪቦም ኣለዉ፤ 

ኤርትራ፡ ቀንዲ ፍጻመታት ዓመተ 2023

ቢቢሲ፡ ኣብ ዝቕጽሉ 12 ኣዋርሕ ኣብ ኲናት ዩክረይን እንታይ ለውጢ ክመጽእ ይኽእል ክብል ሰለስተ ወተሃደራዊ ተንተንቲ ሓቲቱ ዝረኸቦ መልሲ ከምዚ ዝስዕብ ይቐርብ።

ኲናት ዩክረይን ኣብ 2024 ዝኸደሉ ሰለስተ ተኽእሎታት

ዩክረይን፡ ብኽልቲኡ ወገናት ድሕሪ ዝተኻየደ ዓቢይ ናይ ክልተ መዓልቲ መጥቃዕቲታት ነፈርቲ፡ እንደገና ብሓድሽ ማዕበል ደብዳብ ነፈርቲ ሩስያ ትውቃዕ ከም ዘላ ሰበስልጣን እታ ሃገር ገሊጾም።

ሩስያ ንዩክረይን ብሓድሽ ማዕበል መጥቃዕቲ ኣየር ትሃርም ኣላ

ሩስያ ትማሊ ዓርቢ ንኪየቭ፣ ኦዴሳ፣ ድኒፕሮፔትሮቭስክ፣ ካርኪቭን ልቪቭን ኣብ ዝደብደበትሉ እዋን ካልኦት ልዕሊ 160 ሰባት’ውን ቆሲሎም ተባሂሉ። ሩስያ "ዳርጋ ኩሉ ዓይነት ኣጽዋር ተጠቒማ" ኣባይትን ሆስፒታል ወሊድን ከምዝተሃርመ ፕረዚደንት ዩክሬን ቮሎዲሚር ዘለንስኪ ገሊጹ።

ብደብዳብ ሩስያ ብውሕዱ 30 ሰባት ተቐቲሎም

ኣብ ርሑቕ ምብራቕ ሩስያ፡ 34 ሰባት ገያሾ ጽዒና ዝነበረት ነፋሪት ኣብራሪኣ ብዝፈጸሞ ጌጋ ኮሊማ ኣብ ዝተባህለ ናብ በረድ ኣብ ዝተቐየረ ሩባ ዓሊባ።

ገያሾ ጽዒና ኣብ ዝበረደ ሩባ ብጌጋ ዝዓለበት ነፋሪት ሩስያ

ንዩክሬን 50 ቢልዮን ንእስራኤል ድማ 14 ቢልዮን ዶላር ክህብ ወጢኑ ዝነበረ ህጹጽ ስጉምቲ ወጻኢታት፡ ኣብ መጀመርታ ናይዚ ወርሒ ኣብ ሰኔት ከምዝተሰዓረ ይዝከር። ነፍሲ ወከፍ ሪፓብሊካን ድማ ኣንጻሩ ድምጺ ሂቦም። ፕረዚደንት ዩክሬን ቮሎዲሚር ዘለንስኪ ብድሕሪኡ ዘካየዶ ዑደት’ውን ንኣባላት ባይቶ ሓሳቦም ከቐይሮም ኣይከኣለን።

ኣመሪካ ንዩክረይን ንግዚኡ 'ናይ መወዳእታ' ወተሃደራዊ ሓገዝ ክትህባ እያ

ሩስያ ብዛዕባ እዚ ዝብሃል ዘሎ ርእይቶ እኳ እንተዘይሃበት፡ ጽልዋ ዘለዎም ሩስያውያን ‘ብሎገራት’ ግና ክሳራ ከምዘጋጠመ ሓቢሮም።

ዩክሬን ሰለስተ ነፈርቲ ውግእ ሩስያ ከምዘውደቐት ገሊጻ

ኤጀንሲ ስታቲስቲክስ ኣውሮጳ ዩሮሳት ኣብ ሕዳር ኣብ ዘውጸኦ ጽብጻብ፡ ሩስያ ንዩክረይን ካብ እትወርር ንደሓር ካብ 18 ክሳብ 64 ዕድመኦም 768 ሽሕ ዩክሬናውያን ሰብኡት ካብታ ሃገር ወጺኦም ናብ ካልኦት ሃገራት ኣውሮጳ ከምዝኣተዉ ሓቢሩ።

ዩክረይን፡ ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ዜጋታታ ናብ ሰራዊት ክጽምበሩ ክትጽውዕ እያ

ኣብ መጀመርታ እዚ ወርሒ፡ ኣባላት ሰልፊ ሪፐብሊካን ባይቶ ኣመሪካ፡ ናይ 60 ቢልየን ዶላር ሓገዝ ደው ክብል ገይሮም።

ዩክረይን፡ ሓገዝ ወጻኢ ብምውሓዱ ወተሃደራዊ ወፍሪታት ክትቅንስ ተገዲዳ

መራሕቲ ኣውሮጳ ኣብ ጉዳይ ኣባልነት ዩክረይንን ሞልዶቫን ከምኡ ድማ ጆርጂያ ሕጽይቲ ኣባል ንምግባር ዘተ ክምጅማር ድሕሪ ምስምማዖም፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኦርባን ንዩክረይን ዝወሃብ ሓገዝ ከምዝተዓገተ ተዛሪቡ።

ንዩክረይን ዝወሃብ  50 ቢልየን ዩሮ ሓገዝ ሕብረት ኣውሮጳ ብሃንጋሪ ተዓጊቱ

ኣብታ ተቓወምቲ ፖለቲካዊ ውድባት ዘይብላን መራኸብቲ ሓፋሽ እታ ሃገር ኣብ ቁፅፅር ፑቲን ዝኾነላን ሩስያ፡ እቲ ወዲ 71 ዓመት ማልሳይ ንፕረዝደንትነት ክወዳደር እየ ምባሉ ዘገርም ኣይኰነን።

ፑቲን ንሓምሻይ እብረ ንፕረዝደንትነት ክወዳደር እዩ

ኣባላት ሰኔት ኣመሪካ ንዩክረይን ዝተሰለዐ 110 ቢልዮን ዶላር ስለምንታይ ዓጊቶም?

ሩስያ ኣብ ለካቲት 2022 ኣብ ልዕሊ ዩክረይን ወራር ካብ እትፍጽም ንደሓር፡ ፕረዚደንት ቭላድሚር ፑቲን ናብ ዝተወረረ ክፋል ዩክረይን፣ ኢራንን ቻይናን ጥራሕ በጺሑ።



ፕረዚደንት ፑቲን፡ ኣብ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ዘይተለምደ ምብጻሕ ኣካይዱ

ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ዩክረይን፡ ኣንድሪ የርማክ፡ ብሰሉስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ብዘይቀጻሊ ሓገዝ ኣመሪካ ዩክረይን ኣብቲ ኲናት እትሰዓረሉ “ዓብዪ ሓደጋ” ኣሎ ኢሉ።

ፕረዚደንት ዘለንስኪ፡ ንባይቶ ኣመሪካ ከቕርቦ ዝሓሰበ 'መደብ መብርሂ' ሰሪዙ

ብቝጽሪን ኣጽዋርን ጸብለል ዝበለ ሰራዊት ዩክረይን ኣብ ዝርከበሉ፡ ምብራቓዊ ገምገም ሰፊሕ ሩባ ደኒፕሮ ንምቍጽጻር ኣብ ትገብሮ ዘላ ምርብራብ፡ ኣብ ቅድመ ግንባር ዝርከብ ሓደ ወተሃደር ኣገራሚ ቃለ ምስክርነት ሂቡ።

 'ኣብ ሲኦል ኢና ተሰኽቲትና ዘለና' - ወተሃደር ዩክረይን

ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ [ኔቶ] ነታ ምስ ሩሰያ ነዊሕ መሬታዊ ዶብ ዘለዋ ፊንላንድ ብወግዒ ኣባሉ ከምዝገበራ ዝዝከር’ዩ። ስዊድን’ውን ኣባል ኔቶ እትከውን ሕቶ ኣቕሪባ መልሲ ኣብ ምጽባይ ትርከብ።
ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ እታ ንልዕሊ ዓመትን መንቅን ምስ ሩስያ ኣብ ርሱን ኵናት ተጸሚዳ ዘላ ዩክረይን’ውን ዋላ ድኣ መቓን ናይ ግዜ ኣይሃብ’ምበር ‘ኩነታት ምስ ተረጋገአ’ ኣባል ክትከውን ምዃና ኣበሲርዋ ኣሎ።

ኲናት ዩክረይን፡ ፑቲን ዓቕሚ ሰብ ሰራዊቱ ናብ ልዕሊ 1.3 ሚልዮን ክብ ንምባል ይሰርሕ

ድሕሪ እቲ ሩስያ ኣብ ለካቲት 2022 ኣብ ልዕሊ ዩክረይን ዝጀመረቶ ወራር፡ ብውሕዱ ካልኦት ሽዱሽተ ጀነራላት ሩስያ ከምዝሞቱ ይእመን።

ኲናት ዩክረይን፡ ሩስያዊ ጀነራል 'ብዝተቐበረ ነታጒ ተቐቲሉ'

እቲ ንሱ ዝሓንጸጾ ፖሊሲ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ፡ ኣብ 1973 ተወሊዑ ዝነበረ ኵናት እስራኤልን ሃገራት ዓረብን ደው ንኽብል ሰሪሑ፡ ኣብ ተመሳሳሊ ዓመት ኣብ ፖሪስ ብዝተኸየደ ዘተ ሰላም ኣመሪካ ሰራዊታ ካብ ቬትናም ንኸተውጽእ ብዝገበሮ ጻዕሪ ካብ ብዙሓት ተናኢዱ።
ገጻትን ሄንሪ ኪሲንጀር ግን ኩሉ ጻዕዳ ኣይነበረን፤ ኣብ ቺለ፡ ኣርጀንቲናን ዝተፈጸመ ዕልዋ መንግስታት ቀዳማይ ሃንዳሲኡ ንሱ’ዩ ተባሂሉ’ዩ ዝእመን።
ኣብ 1973 ሽልማት ኖቤል ሰላም ምስ ተውሃበ፡ ብብዙሓት ሰባት ተባጭየሉ’ዩ፡ ኣብቲ እዋን ፍሉጥ ኮመድያን ዝነበረ ቶም ለህረር “ከም ፖሎቲካ ዘስሕቕ ባጫ የለን” ብምባል እቲ ሽልማት ፈጺሙ ንዘይግበኦ ሰብ ከምዝተውሃበ ተዛሪቡ።

ሄንሪ ኪሲንጀር፡ 'ኢዱ ዘየእተወላ ሃገር የላን' ዝብሃል ረዚን ኣመሪካዊ ዲፕሎማሰኛ

ሃንዳስ ፖሊሲ ወጻኢ ጉዳያት ኣመሪካ እናተበሃል ዝግለጽን ተዓዋቲ ኖቤል ሰላም ኮይኑ ዝተሸለመን ሄንሪ ኪሰንጀር ኣብ መበል 100 ዓመቱ ሎሚ ሞይቱ።

ሃንዳሲ ፖሊሲ ወጻኢ ኣመሪካ ሄንሪ ኪሲንጀር ኣብ መበል 100 ዓመቱ ዓሪፉ

ሚኒስትሪ ፍትሒ ሩስያ ንቀዳማይ ሚኒስተር ነበር ሚካኤል ካስያኖቭ ኣብ ዝርዝር መዝገብ "ተለኣኣኽቲ ሓይልታት ደገ” ኣስፊርዎ። 

ሩስያ፡ ንቀዳማይ ሚኒስተር ነበር እታ ሃገር 'ተለኣኣኺ ሓይልታት ደገ' ኢላቶ

ሩስያ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ልዕሊ ዩክረይን ሙሉእ ወራር ካብ እትጅምር ንደሓር ኣብ ልዕሊ ኪየቭ ዝዓበየ መጥቃዕቲ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ከም ዘካየደት ከንቲባ እታ ከተማ ኣፍሊጡ።

ዩክረይን፡ ዝዓበየ መጥቃዕቲ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ተፈፂምዋ

ፖሊና መንሺክ ኣብቲ ከባቢ ኣብ ዝርከብ ኣስታት 150 ሰባት ክሕዝ ዝኽእል ኣዳራሽ ምርኢት ተልሂት ተቕርብ ከም ዝነበረት ካብቲ ቦታ ዝተረኽቡ ጸብጻባት ይሕብሩ።

ኲናት ዩክረይን፡ ንወተሃደራት ምርኢት እናቕረበት ዝተቐትለት ተዋሳኢት

ቅድም ኢሉ ጃፓን፡ ሰሜን ኮርያ ነቲ ሳተላይት ከይተወንጭፍ “ብትሪ ንምምሕጻን"  ምስ ደቡብ ኮርያን ኣመሪካን ብምትሕብባር ክትሰርሕ ምዃና ገሊጻ ነይራ። 