ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ዝተፈላለዩ ዓይነታት ምውስዋስ ኣካላት ኣለዉ፤ እንተዀነ ግን ኩሎም ርክብ ወይ ሓዳር ደቂ ሰባት ንምምሕያሽ ዝሕግዙ ኣይኰኑን።

ኣብ እዋን ጾታዊ ርክብ ዓቕሚ ዝፈጥር ኣካላዊ ምውስዋስ ከምዘሎ ትፈልጡ'ዶ?

ኣብ ደቡባዊ ሞዛምቢክ ምስፍሕፋሕ ጉንፋዕ ኣዕዋፍ ንምክልኻል ተባሂሉ ልዕሊ 45 ሽሕ ደራሁ ተቓጺለን ከምዝተቐበራ፡ ሰበስልጣን እታ ሃገር ገሊጾም።


ለበዳ ሕማም ንምክልኻል 45 ሽሕ ደርሁ ኣቃጺላ ዝቐበረት ሃገር

እዚ መሳርሒ'ዚ ኣብ መንጐ ሽዱሽተ ወርሕን ኣብ ዓመት ሓደ ግዜን ዝግበር ማሞግራም መርመራ ዘይተሓስበ ነገር ከየጋጥም ብቕልጡፍን ብእዋኑን ንምፍላጥ ዝሕግዝ እዩ።
መንሽሮ ጡብ እቲ ኣዝዩ ልሙድ ዝዀነ ዓይነት መንሽሮ እዩ። ኣብ 2020 ጥራይ 2.3 ሚልዮን ደቂ ኣንስትዮ ከም ዝሓመማን 685,000 ብሰንኪ’ቲ ሕማም ህይወተን ከም ዝሰኣናን ውድብ ጥዕና ዓለም ይሕብር።

መንሽሮ ጡብ፡ ኣብ መትሓዝ ጡብክን ዝቕመጥ መመርመሪ እንተዝህሉኸ?

ሰበስልጣን ዓለምለኸ  መዓርፎ ነፈርቲ ሆንግ ኮንግ ብኤሌክትሪክ ኣብ እትንቀሳቐስ ዓረብያ ስንኩላን ተሓቢኡ ዝነበረ 11 ኪሎ ዝምዘን ኮኬይን ረኺቦም።


11 ኪሎ ግራም ሓሽሽ ኣብ ዓረብያ ስንኩላን ተሰፍዩ ተረኺቡ

ቢራ ኣብ ኣውሮጳ ኣዝዩ ዝውቱር ዓይነት መስተ ኮይኑ፡ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ጥራይ 8.5 ቢልዮን ‘ፓይንት’ (ፍርቂ ሊትሮ ዝዕቀን ቢራ እትሕዝ ብርጭቆ) ከምዝሽየጥ ማሕበር ቢራን ኣብያተ-መስተን ብሪጣንያ ይሕብር።

ጣዕሚ ቢራ ብለውጢ ክሊማ ናይ ምብልሻው ሓደጋ ኣንጸላልይዎ - ተመራመርቲ

ዋና ዳይረክተር ዓለምለኸ ኮሚተ ቀይሕ መስቀል ሮበርት ማርዲኒ ኣብታ ሃገር ካሪብያን ዘካየዶ ናይ ክልተ መዓልታት ዑደት ስዒቡ ካብ ፖርት ኦ ፕሪንስ ምስ ቢቢሲ ተዘራሪቡ ነይሩ።

ረድኤት ንምዕዳል ምስ 300  ዕጡቓት ጭፍራ ክትዝቲ ዘድልያ ሃገር

“ኣብቲ እዋን እቲ፡ ብዛዕባ ነብሰ ቅትለት ኣዝየ ይሓስብ ነይረ። ‘ትርጕም ህይወተይ እንታይ እዩ? 'ኣነ መን እየ?' ኢለ እሓትት። እዚ ድማ ብሰንኪ ኣብ ንእስነተይ ዝስምዓኒ ዝነበረ ሸለል ናይ ብምባልን ስምዒት ጽምዋን ዝመጸ’ዩ። [ስድራይ] ዝከናኸኑኒ ኣይመስለንን ነይሩ” ይብል። 

'ሓደ እዋን ዘሐጕሱኒ ዝነበሩ ትርጕም ስኢነሎም - ሰብ ጸሊአ' እቲ ጠንቂ ግን እንታይ'ዩ? 

‘ፕራክቲካል ኣክሽን’ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ገባሪ ሰናይ ትካል ኣብ ኬንያ ኪሲሙ ኣብ ዝበሃል ከባቢ ሕብረተሰብ ብዛዕባ ረብሓታት ኢድካ ምሕጻብ ግንዛበ ናይ ምዕታር ስራሕ ብምውጋኑ ተላበድቲ ሕማማት ነኪዮም። 

ቆልዑት ብዛዕባ ረብሓታት ኢድካ ምሕጻብ እንተድኣ ተማሂሮም ሕማማት ምንካይ ይከኣል’ዩ

ኣብ ፓሪስን ካልኦት ከተማታትን ፈረንሳ ለበዳ ባልዕ ትዃን ከም ዘጋጠመ ተገሊጹ። እታ ሃገር ኣብ ዝመጽእ ዓመት እተዳልዎ ውድድር ኦሎምፒክ ብዝምልከት ድማ ሕቶታት ጥዕናን ድሕነትን ኣበጊሱ ኣሎ። 

ንኦሎምፒክ 2024 ትዳሎ ዘላ ፈረንሳ ለበዳ ባልዕ ትዃን ኣጋጢምዋ

ዓሶ መብዛሕትኡ ግዜ ዕሸላትን ህጻናትን ዝቐትል ኰይኑ፡ ኣብ ልዕሊ ደቂ ሰባት ካብ ዘጋጠሙ ዓበይቲ ሓደጋጋት ሓደ ምዃኑ ይእመን። እዚ ተስፋ ክግበረሉ ዝጸንሐ ሓድሽ ክታበት ዓሶ፡ ኣብ ዓመት ልዕሊ 100 ሚልዮን ክታበት ንምፍራይ ስምምዓት ተታሒዙ ኣሎ።

ኣዝዩ ዝሓሰረ ሓድሽ ክታበት ዓሶ ኣብ ጥቕሚ ምውዓል ክጅምር'ዩ

መካነ ጥበብ እሰኒ፡ ኣብ ትግራይ ዝርከቡ ሰኣልቲ ስርሖም ንህዝቢ ከላልዩን ክሸጡን ዘኽእል ባይታ ካብ ምምችቻእ ብዝሰገረ ኣብቲ ክልል ሓደ ጠንካራ መካነ ጥበብ ክህሉ ንምግባር ዘኽእሉ መድረኻት ፍልስፍና ጥበብ ከምኡ’ውን ኣካዳሚ ጥበብ ብምኽፋት ተመሃሮ ይምህር ኣሎ።

መቐለ፡ 'ወይኒ ጓዕ እናበልኩም ድላይኩም ስኣሉ'

ዳርጋ ካብ ኣርባዕተ ሓደስቲ ኣቦታት ሓደ ድሕሪ ሕርሲ ኣብ ዘሎ ቀዳማይ ዓመት ብጭንቀትን ሻቕሎትን ይሳቐ። ንዓኣቶም ዝኸውን እንታይ ደገፍ ኣሎ?

ኣቦታት ሕርሲ ጭንቀት የስዕበሎም ድዩ?

ጓል-ጓል ናይቲ ፈላማይ ብዲሞክራስያዊ ኣገባብ ዝተመርጸ ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃ ነበር ኔልሰን ማንዴላ ዝዀነት ዞሌካ ማንዴላ ብሰንኪ ሕማም መንሽሮ ኣብ መበል 43 ዓመታ ዓሪፋ።

ዘሕዝን ህይወት ዘሕለፈት ጓል-ጓሉ ንማንዴላ ኣብ መበል 43 ዓመታ ዓሪፋ

ኦቲዝም ዝዀነ ውላድ ዘለዋ ኣደ እንዳ መሸጢ ፍሩታ ከፊታ ግዳይ ኦቲዝም ንዝዀኑ ሰባት ማሕበራዊ ርክባቶም ዘሐይልሉ ክእለት ተተባብዕ ኣላ። ወዳ ፓትሪክ ኣብቲ ድኳን ምስኣ ፍረታትን ኣሕምልትን ብምሻጥ ናይ ምዝራብ ዓቕምታቱ የጐልብት ኣሎ። 

ኦቲዝም ምስ ዝዀነ ወዳ ድኳን ዝኸፈተት ኣደ

ወዲ 16 ዓመት ማላዊ ድዋይኔ ኒያምቦ ወለንታውያን መንእሰያት ኣተኣኻኺቡ ኣብ ከባቢኡ ንዝርከቡ ዕዳጋታት የጽሪ። ንሶም የካይድዎ ብዘለዉ ወፍሪ ጽሬት ቁጽሪ ብማይ ወለድ ዝጥቅዑ ሰባት ከምዝጎደለ ነበርቲ ገሊጾም።

ምስ ቻምፕዮን ወፍሪ ጽሬት ከነላልየኩም

ህላወ ጀርምታት ዝኽሕዱ ሰባት ዝጥቀሙሉ ቁልፊ ቃላት ብምርኣይ ዳታ ማሕበራዊ መራኸቢታት ዝተገብረ ትንተና፡ እቲ ዝንባለታት ብብዝሒ ቅድሚ 2020 ዳርጋ ከም ዘይነበረን፡ ምስ ምጅማር ለበዳ ኮቪድ-19 ከም ዝዓበየን የመልክት።

 ስለ ምንታይ ብህላወ ጀርምታት ዘይኣምኑ ሰባት ይበዝሑ ኣለዉ?

ወ/ሮ ሻሚም ኣሉ ድሕሪ እቲ እስላማውያን ዕጡቓት ኣብ ማእከል ዕዳጋ ዌስትጌት ዝፈጸምዎ መጥቃዕቲ ብዝበጸሓ ጉድኣት ብመደገፊ ምርኩዝ ክትከይድ ተገዲዳ ነይራ።

ጎቦ ኤቨረስት ንምሕኳር እትዳሎ ዘላ ውጻእ መዓት

ክሳብ ሕጂ፡ ተመራመርቲ ነቲ ሕማም ከስዕብ ዝኽእል ንምርካብ ኣብቲ ብቢልዮናት ዝቑጸር ንመፈጠር (ዲ-ኤን-ኤ) ዘቕውም ኬሚካላዊ ኣካላት ሃሰው ክብሉ ይግደዱ።

ሕማም ከስዕብ ዝኽእል መፈጠር ሰብ ዘለሊ ሓድሽ ምህዞ

ሓድሽ መከላኸሊ ክታበት ኤችኣይቪ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃን ኣሜሪካን ፈተነ ይግበረሉ ኣሎ።
ኣብዚ  እዋን ድማ ኣብ ክሊኒካዊ ፈተነ ዝሳተፉ ሰባት ክምዝግባ ጀሚረን ኣለዋ።

ኤችኣይቪ፡ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃን ኣመሪካን ፈተነ ክታበት ይግበር ኣሎ

ባሓይ ጀነቲካዊ እምበር ተላባዒ ሕማም'ኳ እንተዘይኰነ፡ እቲ ኵነታት ዘለዎም ሰባት ግን ብቐጻሊ ከም ዝንጸጉ ይገልጹ።

‘በላዒ ሰብ ኢኻ ይብሉኒ’ - ብሕብረተሰብ ዝተነጽገ መንእሰይ

ኣብ መጽሄት ጥዕና ጸቕጢ ደም ዝተሓትመ መጽናዕቲ፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ሰባት መንፈሶም ዝተረጋግአ፣ ጽሞና ዘዘውትሩ ክዀኑ እንከለው ጥዕንኦም ምልስ ከም ዝብል የመልክት።

ኣስተንትኖ ጸቕጢ ደም ይንኪ’ዶ ይኸውን?

"ስርሐይ ሬሳ ኣብ መንበር ኣቐሚጥካ ትኽ ኢሉ ኮፍ ከምዝብል ምግባር እዩ ነይሩ" ይብል ራቪንድራን ብዛዕባ ናይ መጀመርታ መዓልቲ ስራሑ ክዛረብ እንከሎ። "ድሕሪኡ እቲ ሰኣላይ ምእንቲ ክስእል ሽፋን ዓይኒ ናይቲ ሬሳ ይቐልኦ።"

'ስርሐይ ሬሳ ኣብ መንበር ኣቐሚጥካ ትኽ ኢሉ ኮፍ ከምዝብል ምግባር እዩ'

ንሱን መሳርሕቱን ዘማዕበልዎ ስርዓት ‘ስፐርምሰርች’ ይበሃል። እዚ ከኣ ኣብ ፈሳሲኦም ፈጺሞም ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ (ስፐርም) ዘይብሎም ደቂ ተባዕትዮ ንምሕጋዝ ዝተዳለወ እዩ። እዚ ዘርኢ ናይ ዘይምምንጫው ኩነታት ‘ናን-ኦብስትራክቲቭ ኣዙስፐርሚያ’ [non-obstructive azoospermia (NOA)] ይበሃል።

ሰብሰርሖ ብልሒ [ኤ.ኣይ] ኣብ ምፍዋስ መኻንነት ደቂ ተባዕትዮ 

ፍሉጥ ዩኒቨርሲቲ ማካረረ ኣብ ቀረባ ዕላዊ ኣብ ዝገበሮ መጽናዕቲ፡ ምርመራ ካብ ዝተገበረለን ደርሁ ኣብተን ሲሶ ከምኡ ድማ ኣብ 50 ምኢታዊት ስጋ ሓሰማ ኣሰር ናይቲ መድሃኒት ከምዝረኸበ ኣፍሊጡ። እቲ ስጋ ኣብ ርእሰ ከተማ እታ ሃገር ካምፓላን ኣብ ሰሜናዊት ከተማ ሊራን ካብ ዝርከቡ ዕዳጋታት ዝተወሰደ እዩ።