ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

ኣብ ቃልሲ ንናጽነት ህዝቢ ኤርትራ፡ ሓደ ካብቶም ኣዝዮም ፍሉጣትን፡ ነቲ መንፈስ ሃገራዊ ቓልሲ ብስነጥበብ ደርፊ ንምዕዛዝ ዓቢይ ተራ ከም ዝተጻወተ ዝንገረሉ ተኽለ ክፍለማርያም ወዲ ትኹል፡ ኣብዚ እዋን ብጽኑዕ ሓሚሙ ኣብ ሚላኖ ዓዲ ጥልያን ኣብ ትሕቲ ሕክምና ከም ዘሎ፡ መጋድልቱን ናይ ስነጥበብ ብጻዩን ሃይለሚካኤል ሃይለስላሰ - ሊንጎ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ ገሊጹ።

ህቡብ ስነጥበባዊ ወዲ ትኹል፡ ብጽኑዕ ሓሚሙ ከምዘሎ ተገሊጹ

ዝሕታለ አእምሮ ዘለዎም ሰባት ከም ማንም ሰብ ዝተፈላለየ ስብእናን ክእለትን ኣለዎም። እታ ካብቶም ካልኦት ቖልዑ እትፈልዮም ንገለ ክፋል ሓበሬታ ንምስልሳል ኮነ ስራሕ ንምስራሕ ወይ ሓድሸ ክእለት ንምቕሳም ካብቶም ካልኦት ቖልዑ ፍልይ ዝበለ ግዜ ከምዝወሰደሎም ኣቶ ዮውሃንስ ንሰነዳት እቲ ዓውዲ ብምጥቃስ ይዛረብ።

'ዝሕታለ ኣእምሮ ብምዝባል እምበር ብመርገምን ትዕድልትን ዝመጽእ ኣይኮነን'

ብሰንኪ እቲ ኣብ ትግራይ ዝቐጸለ ዕጽዋን ልዕሊ 17 ኣዋርሕ ዘቑጸረ ኲናትን ሕሙማት መንሽሮ ካብቶም ብኸቢዱ ዝተሃሰዩ ተሓከምቲ'ዮም። ካብ ምጅማር እቲ ኲናት ኣትሒዙ፡ 1643 ኣባጽሕን 126 ህጻናትን ተሓከምቲ መንሽሮ ናብቲ ሆስፒታል ከም ዝመጽኡ ዝጠቅስ ጸብጻብ ሆስፒታል ዓይደር፡ መብዛሕትኦም ሕሙማት ግን ብሰንኪ ጸገማት መጓዓዝያ፣ ገንዘብን ምቁራጽ ኣገልግሎት ቴሌፎንን ስሩዕ ሕክምና ንምርካብ ኣይመጽኡናን ይብል።

'ክጨንቀና እንከሎ ካብ ሓኪም ዘይጽበ ንምዕድ' - ሓኪም መንሽሮ ዓይደር ሆስፒታል

ኣብ ህንዲ ጥራሕ ኣስታት 4.7 ሚልዮን ሰባት ብኮቪድ ከምዝሞቱ ዝገለጸ ውድብ ጥዕና ዓለም፡ እዚ ኣሃዝ ናይቲ ብመንግስቲ እታ ሃገር ዝተገለጸ 10 ዕጽፊ ከምዝኾነን፡ ዳርጋ ሲሶ ናይቲ ኣብ መላእ ዓለም ዝተመዝገበ ሞት ከምዝሕዝን ኣፍሊጡ፡፡

ብኮቪድ ዝሞቱ ሰባት፡ 15 ሚልዮን ምብፅሖም ውድብ ጥዕና ዓለም ኣፍሊጡ

ኣብ ዓለም እንኮ ካብ ሓደ ጥንሲ ዝተወለዱን ብህይወት ዘለዉን ትሸዓተ መናቱ ኣብ “ፅቡቕ ኩነታት ጥዕና ኮይኖም” ቀዳማይ ዓመት በዓል ልደቶም ከምዘኽበሩ ኣቦኦም ንቢቢሲ ተዛሪቡ።

እንኮ ትሽዓተ መናቱ ዓለምና ቀዳማይ ዓመት ልደቶም ጸንቢሎም

"ጤናዎ" መተግበሪ ሞባይል ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ እዩ ኣብ ሸራተን አዲስ ተመሪቑ፡፡ እቲ መተግበሪ ዝፈጠረ ትካል ኬ.ኤም.ኤስ ሄልዝ ትሬዲንግ ይበሃል፡፡ ወነንቲ ብርኪ [ኣክሲዮን] ድማ ኣብ ኢትዮጵያ፣ ካናዳ፣ እንግሊዝን አሜሪካን ዝርከቡ ትውልደ ኢትዮያዊያን እዮም፡፡

ኣብ ኢትዮጵያ ዝተስኣነ መድሃኒት ዘተኣላልሽ መተግበሪ

ሓደ ሓድሽ መጽናዕቲ ከም ዘርእዮ ኣስታት ፍርቂ ካብ ዘይተመርዓው ደቂተባዕትዮ ኣንሶላኦም ከይተሓጸበ ንኣርባዕተ ኣዋርሕ ይጸንሕ።

ኣንሶላኹም ኣብ ክንደይ መዓልቲ ክትቅይርዎ የድሊ?

ትካል ጥዕና ዓባይ ብሪጣንያ (ኤን-ኤች-ኤስ) ጸገማት ነድሪ መላግቦ (ኣርትራይትስ) ዘለዎም ሰባት፡ ምውስዋስ ኣካላት ከም ቀንዲ መድሃኒት ክርእዩዎን ክጥቀምሉን ከምዝግባእ ሓቢሩ።

ነድሪ መላግቦ ንዘለዎም ሰባት፡ ምውስዋስ ኣካላት ጽቡቕ ምዃኑ ትፈልጡዶ?

ምስ ምቑላፍ መልሓስ ኣብ ዝውለዱ ህጻናት፡ ታሕተዋይ ክፍሊ መልሓስ ምስ ኣፍ ዘራኽብ ቀጢን ጭዋዳ ብዘይተለመደ ኣገባብ ተሪር እዩ፡፡ እዚ ድማ መልሓስ ኣብ ክንዲ ኣብ ትሕናግ ዝዓርፍ ናብ ታሕተዋይ ክፋል ኣፍና ይጠብቕ፤ እዚ ህጻናት ብኣገባቡ ከይምገቡ ይዓግቶም፡፡

ምቑላፍ መልሓስ ህጻናት ማዕረ ክንደይ ሓደገኛ እዩ?

ሓላፊ ኣገልግሎት ነርሲንግ ሆስፒታል ዓይደር: ቴድሮስ ከምዝብሎ እቲ ስእነት መድሓኒትን ኣገልግሎት ሕክምናን ህይወት ተሓከምቲ ጥራሕ ዘይኮነስ: ምኽንያት ሞት ሰብሞያ ጥዕና'ውን ኮይኑ ይርከብ።

"መዓልታዊ ካብ 4 ክሳብ 6 ኣስከሬናት ነፋንው ኣለና" - ሆስፒታል ዓይደር

እቲ ምርምር መንሽሮ ዩናይትድ ኪንግደም ዝተባህለ ትካል ምግባረ ሰናይ ብዝገበሮ ሓገዘ ገንዘብ ዝተኻየደ መጽናዕቲ፡ ኣብ ዩኬ፣ ኣመሪካን ካልኦት ሓሙሽተ ሃገራትን ኣብ ዝነበራ 120 ሽሕ ደቂ ኣንስትዮ ዝተኻየደ እዩ፡፡

መጠኑ ዝሓለፈ ርጉዲ ንመንሽሮ ማህጸን ከም ዘቃልዕ ተገሊጹ

ሊድያ 'ብሓያልነታ፣ ብተባኣስነታን' ብተደጋጋሚ ካብ ቤት ትምህርቲ ብምስጓግን እያ ትፍለጥ። ብዝኾነ ይኹን ምኽንያት ንዝተንከፋ ተምሃሪ ከም ኩዕሶ ኣልዒላ ካብ ምንጋዕ፡ ወይ 'ሓፍ ኣቢላ ካብ ምድርባይ' ንድሕሪት ኣይትብልን። ናብ ድሕሪት እንትንምለስ ግና፡ ሊድያ 'ብሓያልነታ፣ ብተባኣስነታን' ብተደጋጋሚ ካብ ቤት ትምህርቲ ብምስጓግን እያ ትፍለጥ። ብዝኾነ ይኹን ምኽንያት ንዝተንከፋ ተምሃሪ ከም ኩዕሶ ኣልዒላ ካብ ምንጋዕ፡ ወይ 'ሓፍ ኣቢላ ካብ ምድርባይ' ንድሕሪት ኣይትብልን።

ንስነ-ጥበባዊት ሊዲያ ሞገስ 'ተባኣሲት' ዝገበራ እንታይ እዩ?

ኣብ ርእሰ ከተማ ዩጋንዳ፡ ካምፓላ ብኤርትራውያን ሓካይምን ኣውፋሮን ዝተጣየሸ ማእኸል ሕክምና ዙም ንተገልገልቲ ብቋንቁኦም ሕክምናዊ ኣገልግሎት ይህብ።

ኣብ ካምፓላ ንተገልገልቲ ብቋንቁኦም ዝሕክም ዘሎ ማእኸል ሕክምና ዙም

ብስነፍልጠታዊ መገዲ ብሓጺሩ፡ እዚ ሕማም ብሰንኪ ግዚያዊ ምርባሽ፡ ኣብ ኣእምሮ ነዝሪ [ተዘዝታ] ኤሌክትሪክ ከጋጥም እንከሎ ዝኽሰት እዩ። ብስነፍልጠታዊ መገዲ ብሓጺሩ፡ እዚ ሕማም ብሰንኪ ግዚያዊ ምርባሽ፡ ኣብ ኣእምሮ ነዝሪ [ተዘዝታ] ኤሌክትሪክ ከጋጥም እንከሎ ዝኽሰት እዩ።

"ደቀንስትዮ ብዘውድቕ ሕማም ክወድቃ እንከለዋ፡ ኣወዳት ተኸታቲሎም ይደፍርወን"

ኣብ ደቡብ ኮርያ ብስእነት ድቃስ ዝሳቐዩ ሰባት እናዓበየ ክመጽእ ዝጸንሐ ኮይኑ፡ ብዙሓት ኣብ መደቀሲ ከኒናታት ከምዝምርኮሱ ይግለጽ።

ስለምንታይ’ዮም ብዙሓት ሰባት ብስእነት ድቃስ ዝሳቐዩ?

ሓካይም ስፔሻላይዝድ ሆስፒታል ዓይደር ንቢቢሲ ከም ዝበሉዎ፡ ብምኽንያት ካብ መርመራ ቤተ ፈተነ [ላባራቶሪ] ክሳብ መድሃኒት ኬሞቴራፒ ሕጽረት ብምህላዩ ት ልዕሊ 1700 ሕሙማት መንሽሮ ንሓደጋ ሞት ተቓሊዖም ይርከቡ።

ሆስፒታል ዓይደር ብሰንኪ ኲናት ሕክምና መንሽሮ ጠጠው ኣቢሉ - ሓካይም

ንሱ ንቢቢሲ ከምዝገለፆ፡ ሰባት ዋላ'ኳ ተአረጉ ሕማም ከይረኸቦም ጥዑያት ኮይኖም ክፀንሑ ዝሕግዝ እዩ።

ተመራመርቲ፡ ናይ ጓል 53 ዓመት ገፅ ከም ናይ ጓል 23 ዓመት ዘምስል ቴክኖሎጂ ምሂዞም

ክሊማዊ ለውጢ እናበኣሰ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ዘይተላገብቲ-ሕማማት ማለት ብቐጥታ ካብ ሓደ ሰብ ናብ ካልእ ሰብ ዘይመሓላለፉ ሕማማት፡ ኣብ ኣፍሪቃ ይዓርጕ ብምህላዎም፡ ኣብዚ ዞባ ዓቢይ ጥዕናዊ ስግኣት ፈጢሩ ከም ዘሎ ውድብ ጥዕና ዓለም ኣጠንቂቝ።

ክሊማዊ ለውጢ 'ኣብ ኣፍሪቃ ሕማማት የጋድድ ኣሎ' - ውድብ ጥዕና ዓለም

እዚ ኣብ ቀረባ እዋናት ዘጋጠመ ስርቂ ትሕተ ቕርጺ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ምስቲ ኣብ ቀረባ ጊዜያታት ዝተራእየ ወሰኽ ዋጋ ዘይቲ ዝተሓሓዝ ከም ዝኸነ ብምግላጽ ገለ ትካላት ንግዲ ከምዚኦም ዝተሰረቑ ዘይትታት ምዕዳግን ናብ ዘይተለመዱ ኣማራጺታት ከም ዝኣተውን ገሊጹ።

ኣብ ኬንያ ዘይቲ ትራንስፎርመር ዘይቲ ብልዒ ብምምሳል ኣብ ዕዳጋታት ይሽየጥ ኣሎ ተባሂሉ

እቲ ኦሚክሮን ዝተባህለ ዓሌት በቲ ብዝግባእ ዘይተጸገነ ናይ ረኽሲ ነቓዓት ሰሊዅ ስለዘጥቅዕ ሰባት ደጋጊሞም ከምዝሓሙ ክስማዕ ጀሚሩ።

ስለምንታይ እዮም ብዙሓት ሰባት ዳግማይ ኮቪድ ዝተሓዙ?

ወዲ 67 ዓመት ብሩስ ዊልስ፡ እቲ ናይ ምዝራብን ምጽሓፍን ክእለት ዘዳኽም ኣፋዚያ ዝተባህለ ሕማም ኣእምሮ ከም ዘለዎ ስድራ እቲ ተዋሳኢ ገሊጾም።

ሕማም ኣፋዚያ እንታይ'ዩ? ምልክታቱኸ?

ዉሩይ ናይ ሆሊዉድ ተዋሳኢ ብሩስ ዊልስ ብሰንኪ ናይ ምዝራብን ናይ ምጽሓፍን ክእለትካ ዘዳኽም ኣፋዝያ ዝተብሃለ ሕማም ኣእምሮ ካብ ምውሳእ ዓለም ከምዝተሰናበተ ተፈሊጡ።

ብሩስ ዊልስ ብሰንኪ ኣፋዝያ ዝተብሃለ ሕማም ኣእምሮ ካብ ምውሳእ ተሰናቢቱ

መንግስቲ ፌደራልን መራሕቲ ትግራይን ናብቲ ክልል ሰብኣዊ ረድኤት ንምብጻሕ ሰብኣዊ ምቁራጽ ተጻብኦ ከም ዝገበሩ እኳ እንተገለጹ፡ ሕጂ'ውን ንሓድሕዶም ብምክሳስ ሓገዝ ምብጻሕ ከም ዘይተኽኣለ ይገልጹ ኣለው። ልዕሊ 90 ሚኢታዊት ህዝቢ እቲ ክልል ግን ህጹጽ ሰብኣዊ ሓገዝ ከም ዘድልዮ ጸብጻባት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ይገልጹ።

ናብ ትግራይ ረድኤት ከይሓልፍ ዝዓግቶ ዘሎ እንታይ'ዩ?

ሰበ ስልጣን ጥዕና፡ መርመራ ኮቪድ-19 ንከካይዱ ከተማ ሻንጋይ ኣብ ዝመጽእ ትሽዓተ መዓልታት ብኽልተ ደረጃ ክትዕጾ እያ።