ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ቅዱሳን ኣብ ትግራይ ወረዳ ስቡሓ ሳዕሲዕ እትነብር ጓል 19 ዓመት ኰይና፡ ንዓመታ ናብ ዩኒቨርስቲ ንኽትሓልፍ ለይትን ቀትርን ተጽንዕ ከም ዘላ ንቢቢሲ ገሊጻ። ድሌታ ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ሕጊ ምጽናዕ እኳ እንተዀነ፡ ኣብ ትምህርታ ኣተኲራ ከይትሰርሕ ዝገብሩዋ ምኽንያታት ግን ኣለውዋ።


"ደሃዮም ዘጥፍኡ መነሓንሕተይ እንክዝክር ስምዒተይ እጕዳእ" - ተመሃሪት 12 ክፍሊ

ሱዳን ኣብዚ እዋን'ዚ ኣብ ዓለም ካብ ዘለዉ ዝኸፍኡ ሰብኣዊ ህጹጽ ኩነታት ዘጋጠመን ሃገራት ሓንቲ እያ።  ብመሰረት ጸብጻብ ሕቡራት ሃገራት፡ ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ዝዕድሚኦም ሰለስተ ሚልዮን ህጻናት ብጽኑዕ ሕጽረት መግቢ ተጠቒዖም ኣለው። 


ካብ መናቱ ደቃ ንሓዲአን ክትመርጽ ዝተገደደት ኣደ

ኣብ ክልል ትግራይ ከተማ መቐለ ኣብ ዝርከብ ሆስፒታል ዓይደር፡ ኣብ ኢትዮጵያ ንፈለማ እዋን ኣብ ከባቢ ሕምብርቲ ዝተፈጥረ ዓብዪ ክፍተት ቦቶክስ (Botulinum toxin) ብምጥቃም ዕውት ናይ ምምላስ መጥባሕቲ ከም ዝተኻየደ እቲ ክኢላ ይሕብር።

ሆስፒታል ዓይደር፡ ኣብ ኢትዮጵያ ንፈለማ እዋን 'ቦቶክስ' ብምጥቃም ዕውት መብጣሕቲ ተኻይዱ

ምስ መጻምድታ ንሰለስተ ዓመት ከምዝጸንሐትን፡  ገና ካብ ፈለማ "ናጽነቶምን ሓርነቶምን " ንምዕቃብ ብሓደ ንከይነብሩ ኣብ መጀመርታ ከምዝተሰማምዑን ገሊጻ።
"ጥቓ ጥቓ ገዛውቲ ገዚእና፡ ኣብ ሞርጌጅ ዝሕግዙና ምሳና ዝቕመጡውን ኣለዉና።"
እዞም መጻምዲ ኣብ መወዳእታ ክምርዓዉ መደብኳ እንተሃለዎም ፣ ኬሪ ግን ሽዑ እውን እንተኾነ  ንኣነባብሮኦም ከምዘይትቕይሮ ትዛረብ።


ሓዳር ማዕዶ ማዕዶ ይከኣልዶ?

ቢቢሲ ኣፍሪቃ ኣይ፡ ነዚ ጕዳይ ኣብ ዝምርምረሉ ዝነበረ እዋን፡ ክልተ ሕቡኣት መርመርቲ ብምስዳድ፡ 'ማዳም' ንምዃን ክመሃራ ዝደልያ ፋይቶት መሲለን ክቐርባ ገይሩ። ኣብቲ መርመራ ድማ፡  ኣብ መጀመርታ ናይዚ ዓመት ንኣዋርሕ ኣብታ ከተማ ዘሎ ንግዲ ጾታዊ ርክብ ብሕቡእ ተኸታቲሉ።

ኬንያ፡ ኣብ ንግዲ ጾታዊ ርክብ ቈልዑ ንዝነጥፋ 'ማዳምስ' ዘቃልዐ ምስጢራዊ ሰነዳት

ነበርቲ ኦሃዮ ዝዀኑ ጓል 35 ዓመት ሊንድሲን ወዲ 34 ዓመት ቲም ፒርስን፡ ብቐዳም ንወዶም ታዴውዎ ዳኒኤል ፒርስ ተቐቢሎምዎ። 

30 ዓመት ኣብ በረድ ካብ ዝጸንሐ ድቂ ዝተወልደ ህጻን ክብረወሰን ሰይሩ

ውህሉል ደሞዝ መምህራን ክኽፈል ብላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ክልል ትግራይ ዝተወሃበ ውሳነ ዛጊድ ብዘይምፍፃሙ፡ ማሕበር መምህራን እቲ ክልል ክሲ ኣፈጻጽማ መስሪቱ፡ እቲ ጉዳይ ብፍታብሄር ክርአ ጸኒሑ፣ ትማሊ ሰሉስ ድማ እቲ ቤት ፍርዲ ብይን ኣሕሊፉ።

ኣዘራረቢ ውህሉል ደሞዝ መምህራን ትግራይን ዝተዋህበ ሓድሽ ውሳነን

ጋዜጠኛ ኣሕመድ ኣል ኣሪኒ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ምስሊ ሄዳያን ወዳን ኣብ ቓዛ ዘሎ ዝኸፍአ ቅልውላው ጥምየት ንምጉላሕ ዝሕግዝ ምዃኑ ገሊጹ።



ታሪኽ እቲ ንዓለም ዘሰንበደ ስእሊ ጥምየት ቓዛ

ኢትዮጵያ ንእትርከበን ሃገራት ዝወሃብ ሰብኣዊ ሓገዝ ዓባይ ብሪጣንያ ክጐድል'ዩ

ብዙሓት ትካላት ንግዲ ተዓጽየን ኣለዋ፡ ክልተ ሱፐርማርኬታት፡ እንዳ ጸጕሪ፡ ቤት መግቢ - ኩለን ኣብ ልዕሊ ማዕጾታተን ዝተሳእለ መሸጎሪን ዝሃሰሰ ምልክታትን ኣለወን።

ኣርባዕተ ቈልዑ ጥራሕ ዝነብሩላ ከተማ

እዚ ብኖቫርቲስ ዝተበሃለ ትካል ዝተሰርሐ ሓድሽ መድሃኒት፡ ብሰብ መዚ ስዊዝ ወግዓዊ ኣፍልጦ ተዋሂብዎ ኣብ ውሑዳት ሰሙናት ናብቲ ብዓሶ ኣዝዩ ዝተጠቕዐ ዞባታታን ሃገራትን ክዝርጋሕ'ዩ።

ንዕሸላትን ህጻናትን ዝወሃብ ፈላማይ መድሃኒት ዓሶ

ሰባት ንምንታይ ነቶም ን 'መዘከርታ' ዝተወለዱ ቈልዑ ይንጽልዎም?

ኣብ ግዝኣት ኣመሪካ ቴክሳስ ዘጋጠመ ውሕጅ 15 ህጻናት ዝርከብዎም 51 ሰባት ሞይቶም።

ኣብ ኣመሪካ ብዘጋጠመ ሓደጋ ውሕጅ 51 ሰባት ሞይቶም

ንሓደ ቘልዓ ዝወጽእ ወጻኢታት ድሮ ልዕሊ ዓቐን ኰይኑዎም ኣሎ፤ ክፍሊት ቤት ትምህርቲ፣ ኣውቶቡስ ቤት ትምህርቲ፣ ትምህርቲ ምሕንባስ፣ ክፍሊት ሕክምናን ካልእ ተዛማዲ ወጻኢታትን ክቡር እዩ።

መጠን ፍርያምነት ደቂሰብ ስለምንታይ'ዩ ዘንቈልቍል ዘሎ?

ኣብ ሓደ ቤት ትምህርቲ ብዝተፈጸመ ተዂሲ ብዙሓት ተቐቲሎም

ንደቁ ቀቲሉ ዝተሰወረ ሰብኣይ 

ንጓላ ኩንጋ ናብ ዕዳጋ ምሳኣ ክትከይድ ትሓታ። እንተዀነ፡  ጓላ ምስ መሓዙታ ክትጻወት ስለ ዝደለየት ምስኣ ዕዳጋ ኣይከደትን። ድሕሪ እታ መዓልቲ እቲኣ፡ ኣደን ጓልን ንልዕሊ ኣርባዓ ዓመታት ዓይኒ ንዓይኒ ተራእየን ኣይፈልጣን።

ቅድሚ 44 ዓመት ምስ ዝተሰረቐት ጓላ ዝተራኸበት ኣደ

ነተን ኣስማን ሱመያን ዝተሰምያ ህጻናት ንምፍልላይ ልዕሊ 15 ሰዓታት ዝወሰደ ዕዉት መጥባሕ ከምዝተገብረለን ሰብመዚ ጥዕና ስዑዲ ኣፍሊጦም።  እተን ማናቱ ኣብ ፈለማ 2023 ኣብ ሆስፒታል ከረን ድሕሪ ምውላደን ብሓገዝ መንግስቲ ስዑዲ ዓረብ ንመጥባሕቲ ናብ ሪያድ ከምዝኸዳ ይዝከር።

ተላጊበን ዝተወልዳ ኤርትራውያን ማናቱ ብመጥባሕቲ ተፈላልየን

ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ፡ ኤውሮጳን ካልኦት ሃገራትን ኣብ መንጎ ኣዝማድ ዝፍጸም መውስቦ ኣዘራራቢ ይኸውን ኣሎ።

መውስቦ ክልተ ኣዝማድ 'ጥዕናዊ ሓደጋ' ኣለዎ ድዩ?

 ኬነዲ ብዛዕባ ዕምቆት ናይቲ ምርምር ምስ ፎክስ ኒውስ ኣብ ዝገበሮ ቃለ መሕትት፡ 'ጽልዋ ክታበት ኣብ ኦቲዝምን' 'መንቀሊ ኦቲዝም ክኾኑ ዝኸእሉ ኩሎም ጉዳያትን' ክንድህስሶም ኢና ክብል እቲ ምኒስተር ጥዕና ገሊጹ።

ይኩን እንበር ማሕበር ኦቲዝም ኣሜሪካ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ውጥን ኬነዲ "ጎዳኢ መደናገርን ዘይክውንነታውን እዩ" ብምባል ተቓዊምዎ።



ጠንቂ 'ኦቲዝም' ግን እንታይ እዩ?

መብዛሕትኡ ግዜ፡ እቲ "ፈሳሲ ወርቂ" እዩ ዝብሃል። ገለ ክኢላታት ከይተረፈ ምንጪ "ስሕበት ሓይሊ" ምዃኑ ይዛረቡ።  ጸባ ጡብ ንህጻናት መኣዛታትን ተፈጥሮኣዊ ዓቕሚ ምክልኻል ሕማማት ከዕብዩን ከም ዝገብርን ንዕብየቶም ኣገዳሲ ምዃኑን ተመራመርቲ ይሰማምዑ። ንዓበይቲ ኸ?


መንእሰያት ስለምንታይ ጸባ ጡብ ኣደ ይሰትዩ ኣለዉ?

ኣብ ትግራይ ከባቢ ዓብይ ዓዲ ዝፈለሰት እሞሆይ ጸጋ ግርማይ፡ መዓልታዊ ን24 ሽሕ ሰባት መጊባ ከምእትውዕል ንቢቢሲ ገሊጻ።

ትግራይ፡ ኣሽሓት ሰባት መጊባ እትውዕል ፈላሲት

ኦቲዝም: ሕማም ዘይኰነስ ሓደ ሰብ ሒዝዎ ዝውለድን ንምሉእ ዕድመ ዝጸንሕን ኵነታት እዩ። ሕክምናዊ መጸውዒኡ ‘ኦቲዝም ስፔክትረም ዲስኦርደር’ ወይ ኤኤስዲ ይበሃል፤ ገለ ሰባት ግን ኣብ ክንዲ ኤኤስዲ፡ 'ኣቲዝም ስፔክትረም ኮንዲሽን' ወይ ኤኤስሲ ዝብል መጸውዒ ይመርጹ።


ኦቲዝም፡ እንታይ እዩ? ብኸመይከ ንርድኦ?

መንነታ ንምዕቃብ ስማ ፋጡማ ናብ ዝብል ተቐይሩ'ሎ። ንሳ ከም እትብሎ፡ ብፍላይ ሓንቲ ካብቶም ደቃ ካብ ገዛ ክትወጽእ ከላ በሰላኣ ንምሕባእ ገጻ ትሽፈን።
እታ ካልእ ጓላ ድማ ዝያዳ ጸሊማ። ኣብ ከባቢ ኣዕይንታ እውን ፍሕሽው ኢላ'ላ።
ሳልሳይ ውላዳ ኣብ ከንፈሩን ብርኩን ጻዕዳ በሰላ ኣለዎ።


ህፃናት