ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ፕረዚደንት ዩክሬን ቮሎዲሚር ዘለንስኪ ኣብቲ ቻይና ኲናት ዩክሬን ደው ንኽብል ዘቕረበቶ እማመታት ንምዝታይ ምስ መራሒ እታ ሃገር ክራኸብ መደብ ከምዘለዎ ገሊጹ።

ፕረዚደንት ዘለንስኪ፡ ንዝርርብ ሰላም ምስ መራሒ ቻይና  ጂንፒንግ  ክራኸብ ከምዝደሊ ገሊጹ

ንሱ ኣብቲ ንኣስታት ክልተ ሰዓት ዘስምዖ መደረ፡ ብርክት ዝበሉ ወተሃደራዊ፣ ማሕበራውን ቁጠባውን ጉዳያት ኣልዒሉ። ኲናት ዩክሬይን፡ ሃገራት ምዕራብን ዩክሬይንን እየን ጀሚረንኦ ዝበለ ፑቲን፡ “ክደግሞ’የ፤ ነዚ ኲናት ዝንቀፉ ንሳቶም’ዮም፤ ንሕና እዚ ጠጠው ንምባል ሓይሊ ንጥቀም ኣለና” ኢሉ።

ፕሬዝደንት ፑቲን፡ ኣብቲ ንኽልተ ሰዓታት ዘስምዖ ፍሉይ መደረ እንታይ ኢሉ? 

ምስ ፕረዚደንት ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን ናይ ቀረባ ርክብ ዘለዎ ፕረዚደንት ቻይና ዢ ጂንፒንግ፡ ወራር ሩስያ ክዅነን ዝግበኦ እኳ እንተዀነ፡ ኣብቲ ግጭት ግን ገለልተኛ ብምዃን እቲ ጉዳይ ብሰላም ክዓርፍ እዩ ዝጽውዕ ።

ብሊንከን ቻይና ንሩስያ ኣጽዋር ክትህባ ከም እትኽእል ገሊጹ

ካብቶም ክሳብ ሕጂ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዘለዉ፡ ኣርባዕተ ደቂ ኣንስትዮ "ብምብኣስን ጸገማት ብምልዓልን" ተኸሲሰን ብወግዒ ተኣሲረን ኣለዋ። እዚ ዕሉል ዘይንጹር ክሲ ኰይኑ፡ ክሳብ ሓሙሽተ ዓመት ዝበጽሕ ማእሰርቲ ከፍርድ ይኽእል፤ እዚ መብዛሕትኡ ግዜ ተቓውሞ ንምዕፋን መንግስቲ ዝጥቀመሉ ኣገባብ እዩ ክብል ነቐፍቲ ይገልጹ። 

“ተቓውሞታት ጻዕዳ ወረቐት” - እቶም ንሰልፊ ወጺኦም ዝጠፍኡ መናእሰይ 

ብዙሓት ወጻኢታት ሕክምና ኣብ ዝዓረገሉ እዋን መንግስቲ ከምዚ ዓይነት መደብ ምሓዙ ከም ዘቘጥዖም ተዛሪቦም።ዋላ’ኳ ጉዳያት መድሕን ጥዕና ዝርእያ ክልላት ወይ ግዝኣታት እንተዀና እቲ ተቓውሞ ናብ ዝተፈላለያ ግዝኣታት እታ ሃገር ልሒሙ ኣሎ።

 ናይ ጥዕና መልዕሎ ዝጎደሎም ቻይናውያን ሽማግለታት ንመንግስቶም ተቓዊሞም

ኣብ መጀመርታ ወርሒ ለካቲት ሓደ ኣካል እቲ በራሪ ነገር ወቒዓ ምስ ኣውደቐት፡ ድሕሪኡ ብተኸታታሊ ካልኦት ሰለስተ በረርቲ ነገራት ወቒዓ ከም ዘውደቐት ገሊጻ እያ።

ስብርባር ናይቲ ኣመሪካ ወቒዓ ዘውደቐቶ 'ባሉን ቻይና' ኣብ ውቅያኖስ ተረኺቡ

ኣሜሪካ ንራብዓይ ግዜ ኣብ ዘካየደቶ ተመሳሳሊ ወተሃደራዊ ስርሒት ካልእ ዘይተፈለጠ በራሪ ነገር ሃሪማ ከምዘውደቐት ኣፍሊጣ። 

ኣሜሪካ ራብዓይ በራሪ ነገር ሃሪማ ከምዘውደቐት ኣፍሊጣ

ዋሽንግተን፡ ቻይና ሰላዪ ባሎን ሰዲዳ ብዝብል ክሲ ምስ ቤጂንግ ኣብ ዲፕሎማስያዊ ምትፍናን ተሸሚማ ኣላ።

ኣመሪካ ኣብ ግዝኣታ መንነቱ ዘይተፈልጠ ዝበርር ኣካል ተኲሳ ከምዘውደቐት ኣፍሊጣ

ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን "ዒላማ ናይዚ ሰፊሕ መደብ ስለያ ኣሜሪካ ጥራሕ ኣይነበረትን" ኢሉ። ኣመሪካ ካብቲ ፍርስራስ ባሉን ዝተኣከበ ሓበሬታ ንኻልኦት ሃገራት ከምዘካፈለት ወሲኹ ሓቢሩ። ቻይና እቲ ባሉን ንስለያ ዝውዕል ከምዝነበረ ብምኽሓድ መቆጻጸሪ ኩነታት ኣየር ምንባሩ እያ ትገልጽ።
 

መደብ ስለያ ባሉን ቻይና ንሓሙሽተ ኣህጉራት ዓለም ዝሸፈነ እዩ ነይሩ ተባሂሉ

ቻይና ሳተላይት እናሃለዋ ስለምንታይ እያ ሰላዪት 'ባሎን' ክትጥቀም መሪጻ?

ኣሜሪካ፡ ነቲ ኣብ መላእ’ታ ሃገር ንዝርከቡ ወሰንቲ ወተሃደራዊ ቦታታት ክትስሊ ጸኒሓ ዝበለታ ዓባይ ባሎን ቻይና ወቒዓ ኣውዲቓ።

ኣሜሪካ፡ ‘ሰላዪት ባሎን’ ቻይና ወቒዓ ከምዘውደቐት ኣፍሊጣ

እዚ ላዕለዋይ ዲፕሎማት ኣሜሪካ ካብ 05 ክሳብ 06 ለካቲት ኣብ ቻይና ምብፃሕ ብምክያድ ኣብ ፀጥታ፣ ታይዋንን ኮቪድ 19ን ሓዊሱ ኣብ ብዙሓት ጉዳያት ክዝትይ መደብ ነይሩ።

ኣንቶኒ ብሊንከን፡ ናብ ቻይና ወጢንዎ ዝነበረ ጉዕዞ ሰሪዙ

ስሙ ክግለጽ ዘይደለየ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ምክልኻል፡ መንግስቲ እቲ ባሎን ተወቒዑ ክወድቕ ክግበር እንተኣዚዙ ኤፍ-22 ሓዊሱ ነፈርቲ ውግእ ከምዘዳለወ ሓቢሩ። ሚኒስተር ምክልኻል ሎይድ ኦስቲንን ኣቦ መንበር ሓባራዊ ሓለፍቲ ስታፍ ኣመሪካ ጀነራል ማርክ ሚሊን ዝርከብዎም ላዕለዎት መራሕቲ ወተሃደራዊ ሓይሊ ትማሊ ረቡዕ ተራኺቦም ነቲ ሓደጋ ገምጊሞም። 

ኣመሪካ ኣብ ክሊ ኣየራ ዝበርር ዘሎ ገዚፍ 'ባሉን' የሻቕላ ኣሎ

ደቡብ ኣፍሪቃ ድሕሪ ክልተ ሰሙን ምስ ሩስያን ቻይናን ሓባራዊ ወተሃደራዊ ልምምድ ከተካይድ እያ። እዚ ብኣሜሪካ ተነቒፉ ዘሎ ልምምድ ሓይሊ ባሕሪ፡ ምስቲ ቀዳማይ ዓመት ‘ቲ ኣብ ልዕሊ ዩክረይን ዝተኻደ ወራር ሩስያ ተጋጢሙ ኣሎ።

ደቡብ ኣፍሪቃ ንምንታይ’ያ ምስ ሩስያን ቻይናን ሓባራዊ ወተሃደራዊ ልምምድ ተካይድ ዘላ?

ኤኤፍፒ ንኤምባሲ ቻይና ኣብ ኢትዮጵያ ብምጥቃስ ኣብ ዘውጽኦ ጸብጻብ ብሰኑይ 22 ጥሪ 2015 ኣቆፃፅራ ግእዝ ካብ ኣዲስ ኣበባ ንኣንፈት ሰሜን ኣብ እትርከብ ገብረ ጉራቻ ዝተብሃለት ከተማ 9 ቻይናውያን ብዕጡቓት ጉጅለታት ተኹሲ ተኸፊትዎም ነይሩ።

ቻይና ኣብ ኢትዮጵያ ዜጋኣ ምቕታሉ ስዒቡ መጠንቀቕታ ኣውጺኣ

ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ቻይና ድሕሪ 60 ዓመታት ንፈለማ እዋን ብዝሒ ህዝቢ ከምዝነከየ ተገሊፁ ምንባሩ ይዝከር። እታ ሃገር ንዓሰርተታት ዓመታት ፖሊሲ ‘ሓደ ስድራ ሓደ ቆልዓ’ ትኽተል ጸኒሓ እያ።

ቻይናዊት ግዝኣት መጻምድቲ ክንዲ ዝደለይዎም ቈልዑ ክወልዱ ፈቒዳ

ሚስጥራት ንግዲ ኣቭየሽን ኣሜሪካ ንምስራቕ ምስ ዝተገበረ ጻዕሪ ተኣሳሲሩ ሓደ ቻይናዊ መሃንድስ ብስለላ ተኸሲሱ፡ 8 ዓመት ማእሰርቲ ተፈሪዱ።

ብስለላ ዝተኸሰሰ ቻይናዊ መሃንድስ 8 ዓመት ተፈሪዱ

እዚ ቅልውላው፡ ንዓመታት ብኣጋኡ ዘይተተለመ ህንጸት ኣባይቲ፡ ፕሮጀክትታት ሓይሊ ማይን ግቡእ ስርዓተ ምፍሳስ ማይ ዘይምህላውን ብካልኦት ሓያሎ ረቛሒታት ከም ዝመጸ ክኢላታት ይገልጹ።

እናጠሓላት ትሓድር ዘላ ከተማ፡ መጻኢኣ እንታይ ይኸውን?

ኣብ ጃፓን፡ ካብ ዜጋታት ወፃኢ ሃገርን ጃፓናውያንን ዝውለዱ ሰባት ዝወሃቦም ቦታ ኣካትዓይ እዩ። ካብ ጃፓናውን ወዲ ወፃእን ዜጋ ዝውለዱ ቆልዑ ‘ሃፉ’ ማለት እውን ፍርዊ ጃፓናውያን ተባሂሎም እዮም ዝፍለጡ።

ብሰንኪ ምንካይ ወሊድ ሓደጋ ዘንፀላለዎ ሕብረተሰብ ጃፓን

ብዝሒ ህዝቢ ቻይና፡ ኣብ ውሽጢ 60 ዓመት ንፈለማ እዋን ክንኪ ተራእዩ።
ናይዚ ምኽንያት፡ እቲ ቅድሚ ሕጂ ኣብ ሓደ ሽሕ ሰባት ዝነበረ 7.52 መጠን ወሊድ፡ ናብ 6.77 ስለዝወረደ ምዃኑ፡ ቤት ጽሕፈት ስታቲስቲክስ እታ ሃገር ኣፍሊጡ።

ብዝሒ ህዝቢ ቻይና ካብ 1961 ንፈለማ እዋን ነክዩ

ብዛዕባ ዝጠፍአት ላፕቶፑ፡ ምስ ሓደ ሰራሕተኛ ሆቴል ዝተቋየቐ ሓደ ጋሻ፡ መኪናኡ ምስቲ ሆቴል ብምግጫው ሕርቃኑ ከዝሕል ፈቲኑ። እቲ ወዲ 28 ዓመት ኣብ ቀይዲ ምእታው ክግለጽ እንከሎ፡ ኣብ ሰብ ዝበጽሐ ጉድኣት የለን። 

ሓሪቑ መኪናኡ ምስ ሆቴል ዘጋጨወ ጋሻ

ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ቻይና፡ ቀንዲ ወሃቢት ልቓሕ ንሃገራት ኣፍሪቃ ኰይና፡ ኣብታ ኣህጉር ቀዳመይቲ መሻርኽቲ ህንጸት እያ።
ብፍላይ ኣብ ከም ኢትዮጵያ ዝኣመሰላ ገዚፍ ዕዳጋታት ዘለወን ሃገራት፡ ምንቅስቓስ ቻይና ብፍላይ ኣብ መሰረተ ልምዓት ርኡይ ከም ዝዀነ ይፍለጥ።
ዕላማ ናይቲ ኣብዚ ቀረባ እዋን ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ቻይና ዝገበሮ ዑደት እንታይ እዩ? ኢትዮጵያ፡ ቻይና እትእውዳ ዕዳ ናበይ ከምርሕ ይኽእል?

ኣሜሪካ ዶ ቻይና? ኢትዮጵያን ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃን ካብ መን ዝያዳ ይረብሓ?  

ኣብ ኤርትራ ዕደና ፖታሽ ንምምዕባል ዝተመስረተ ኩባንያ ዳናካሊ (DNK) ኣብ ዕደና ኮሉሊ ዝነበሮ ብጽሒት ንሓደ ቻይናዊ ኩባንያ ሸይጡዎ።
ኣብቲ ትማሊ ረቡዕ ኣብ ርእሰከተማ ኣስመራ ዝተፈረመ ስምምዕ፡ ኣውስትራልያዊ ትካል ዳናካሊ ኣብቲ ኣብ ዓሚቝ ከባቢ ደንካልያ ዝርከብ ፕሮጀክት ፖታሽ ዝነበሮ 50 ሚእታዊት ብርኪ ብምልኡ ንሓደ ሲችዋን (Sichuan Road and Bridge Group Co., Ltd.) ዝተባህለ ቻይናዊ ኩባንያ ዕደና ሸይጡዎ'ሎ። 

ኩባንያ ዳናካሊ ኣብ ፕሮጀክት ዕደና ፖታሽ ኤርትራ ዝነበሮ ብጽሒት ሸይጡ

ምስ ሃገራት ኣፍሪቃ ድልዱል ቁጠባዊ ርክብ ዘለዋ ቻይና፡ ኣብዚ እዋን ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ቀንዲ ቤት ጽሕፈት ማእከል ምቁጽጻር ሕማማት ኣፍሪቃ ኣብ ምህናጽ ትርከብ።