ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ኣገደስቲ ዓንዲታት ቍጠባ እታ ሃገር ኣብ ዝዀኑ ዓውድታት ሪልስቴትን ማኑፋክቸሪንግን ሓዊሱ ምዝሕሓል ተራእዩ፣ ወይ ድማ ደው ኢሎም ኣለዉ። ሽቕለት ኣልቦነት መንእሰያት ብ20 ሚኢታዊት ወሲዅ።


ክልተ ዲግሪን ልዕሊኡን ዝሓዙ፡ ሰራሕተኛታት ማሳጅ፡ ኣበጻጻሕቲ ንብረትን ዓጀብቲ ፊልምን ዝዀኑላ ዘለዉ ሃገር

ዓለም ን2024 ክትፋነዋን ን2025 ድማ ብሪችት፣ ምርኢትን ብጸሎትን ተቐቢላ። 
ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝርከቡ ሰባት ነቲ ሓድሽ ዓመት ከመይ ከም ዝተቐበልዎ ብስእሊ እንሆ፤


ስእሊ፡ ሓድሽ ዓመት 2025 ኣብ መላእ ዓለም ብድምቀት ተኸቢሩ

ዓመተ 2024 ፕረዚደንት ኢሳይያስ ናብ ኢጣልያ፡ ደቡብ ኮርያን ምብጻሕ ዘካየደላን ንፕረዚደንት ሶማልያ ሓሙሽተ ግዜ፡ ንፕረዚደንት ግብጺ ሓንሳብ፡ ንፍሉይ ልኡኽ ግብጺ ክልተ ግዜ፡ ንፍሉይ ልኡኽ ቻይናን ንሌ/ጀነራል ኣልቡርሃን ዝተቐበለላ ዓመት’ያ ነይራ።
ኣብቲ ዝተዛዘመ ዓመት ካብ ዝተራእዩ ፍጻመታት እምበኣር፡ ኣገደስቲ ንዝበልናዮም ብኸምዚ ዝስዕብ ኣወሃሂድናዮ ኣለና።


ኤርትራ፡ ቀንዲ ፍጻመታት ዓመተ 2024

ህላወ እዚ ክፍሊ ምስጢር ኣይኰነን። ንዓሰርተታት ዓመታት ዝጸንሐን ጽቡቕ ስነዳ ዘለዎን ቅልጽም ዴሳዊ ሰልፊ ቻይና ኰይኑ፡ ቅድሚ ሕጂ ሓያል ክትዕ ኣልዒሉ ጸኒሑ'ዩ።


ብስለያ ዝኽሰስ ስሙር ግንባር ቻይና - 'ማጂክ ዌፐን' እንታይ'ዩ?

ቲክቶክ፡ 170 ሚልዮን ተጠቀምቲ ኣብ ዘለዉዎ ኣመሪካ ክእገድ ቀሪቡ ድዩ?

ኩነታት ዓለም ብቕልጡፍ ይቀያየር ኣሎ። ሓደሽቲ ቴክኖሎጂ ንብዙሕ ነባር ዓውዲ-ስራሕ ዘይረብሕ ይገብርዎ ኣለዉ። እቲ ሕቶ ንባዕልኻ ከመይ ተዘምን እዩ ዝኸውን ዘሎ። 


ኣብዚ እዋን ኣብ ስራሕ ዓለም ተደላዪ ዝዀኑ ክእለታት

ኣብ ቻይና ግዝኣት ሺንጃንግ ኮሚደረ ብሰፊሑ ከምዝፈርን ናብ ዕዳጋ ዓለም ከምዝስደድን ይንገር እዩ። እንተኾነ እቲ ዝፈሪ ኮሚደረ ብናይ ግዱድ ጉልበት ስለዝፈሪ ገለ ነቲ ኮሚደረ ዝምስርሑ ትካላት ኤውሮጳ ነቐፌታ ቀሪብዎም ኣሎ። ጋዜጠኛ ቢቢሲ ብሕቡእ ነጋዳይ መሲሉ ነቲ ኩነታት ክምርምር ፈቲኑ’ሎ። 

ኣብ ቻይና ብግዱድ ስራሕ ዝተመስርሐ ኮሚደረ ኣካታዒ ኮይኑ

ትራምፕ፡ ድሕሪ ክልተ ኣዋርሕ ናብ ስልጣን ምስ ተመልሰ ዝምድና ኣመሪካን ቻይናን ዝያዳ ክለዋወጥ ከምዝኽእል ተንተንቲ ይገልጹ።

መራሒ ቻይናን ጆ ባይደን ኣብ ናይ መወዳእታ ርክቦም፡ እንታይ ተዘራሪቦም?

ፕረዚደንት እታ ኣአንጋዲት ሃገር 'COP29' ዋዕላ ክሊማ ሕቡራት ሃገራት፡ ኢልሃም ኣሊየቭ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ነዳድን ጋዝን "ህያብ ኣምላኽ እዮም" ምባሉ ድሮ የዘራርብ ኣሎ። 
እታ ሃገር ኣብ ዝቕጽሉ ዓሰርተ ዓመታት ምህርቲ ጋዝ ክሳብ ሲሶ ከተስፍሕ መደብ ከምዘለዋ'ውን ወሲኹ ዝተዛረበ ዀይኑ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ምላሽ ዝሃበሉ ይመስል። 
ኣንቶንዮ ጉተረዝ፡ ቅሩብ ጸኒሑ ንተሳተፍቲ እቲ ዋዕላ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣጠቓቕማ ነዳዲ ብዕጽፊ ንምውሳኽ ምሕሳብ "ዕሽነት" እዩ ኢሉ። 

ኮፕ20፡ ዋጋ 'ትሪልዮን ዶላር' ዝተበሃለ ዓቢ ሕቶ እንታይ እዩ?

እቲ ዘሕዝን መጥቃዕቲ፡ ምስቲ ካብቲ ስታድዮም 40 ኪሜ ርሒቑ ዝካየድ ዘሎ ምርኢት ኣየር ቻይና ምትሕሓዝ ዘለዎ ምዃኑን ዘይምዃኑን ብንጹር ኣይተረጋገጸን ዘሎ። 

ኣብ ስታድዮም ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ብዙሓት ሰባት ሞይቶም 

ኣመሪካ ብሰንኪ ቁጠባውን ወተሃደራውን ሓይላ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ብዙሓት ዓለማዊ ትካላት [ኪዳናት] ብዘለዋ ዓቢ ተራ ኣገዳሲት እያ።
ብዛዕባ ዓለማዊ ሳዕቤን ናይዚ ሃገራዊ መረጻ፡ ንኣስተንትኖ ናብ ገለ ተዓዘብቲ ኣቕኒዕና።


መረጻ ኣመሪካ 2024፡ ዓለማዊ ሳዕቤኑ እንታይ ክኸውን ይኽእል?

እቲ እናዓረገ ዝኸይድ ዘሎ ግጭት፡ ኣብ ዝምድናታት ዝተፈላለያ ሃገራት ብፍላይ ከኣ ኣብ መንጐ ዓበይቲ ሓይልታትን ዓለም ጸቕጢ ይፈጥር ከምዘሎ ይግለጽ። ኣመሪካ ንእስራኤል ከም እትድግፍ ኣፍሊጣ’ያ - ንሩስያን ቻይናን ግን ኣብ ቅድሚአን ዘሎ እንታይ እዩ? ከመይ ምላሽ ክህባሉ ኸ ይዀና?

ግጭት ኢራን-እስራኤል፡ ሩስያን ቻይናን ኣበይ እየን ክቘማ?

ሩስያ፡ ኣሜሪካን ኣውሮጳን ክንጽላኣ ከም ዘይክእላ ክተርኢ ትደሊ።
ካልኦት ተሳተፍቲ ዋዕላ ብሪክስ ግን፡ ምስ ክረምሊን ዘይዛመድ ነናይ ገዛእ ርእሰን ኣጀንዳታት ኣለወን።
ጋዜጠኛታት ቢቢሲ፡ እተን ካልኦት ዓበይቲ ሃገራት እንታይ ከም ዝደልያ ተንቲኖም ኣለዉ፤


ብሪክስ፡ ንሩስያ ልፍንቲ ጸረ-ምዕራባውያን እዩ፤ ነተን ካልኦት ዓበይቲ ሃገራት ከ?

እቲ ሕፁይ ሪፓብሊካን ኣብ ዘካየዶም ጐስጓሳት፡ ኣብ ግዘ ሓድሽ ፕረዝደንትነት ትራምፕ፡ ተፃረርቲ ኣሜሪካ ዝኾና ሃገራት ኣንፃር ረብሓታት ኣሜሪካ ኣይክዋስኣን እየን፡ ምኽንያቱ ብርቱዕን ዘይፅበይኦን ምላሽ ከይበፅሐን ስለዝፈርሓ ብምባል ሞጊቱ እዩ።

ዶናልድ ትራምፕ፡ "ፕረዝደንት ቻይና 'ጨካን ምዃነይ' ስለ ዝፈልጥ የኽብረኒ እዩ"

ሰሜን ኮርያ፡ ንደቡብ ኮርያ ናብ ርእሰተማኣ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ሲዲድኪ ወረቓቕቲ በቲንኪ ብዝብል ክሲ እዩ ዝጅምር።
ነዚ ስዒቡ ነቲ ከም ብሓድሽ ንኣዋርሕ ፈኸም ክብል ዝጸንሐ ወጥሪ ክልቲአን ሃገራት ሰማይ ዘዕረጐ ይመስል።
እተን ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ኣብ ልዕሊ ፒዮንግያንግ ናይ ፕሮፖጋንዳ ወረቓቕቲ ከምዝበተና እዩ ዝንገር። 
መንግስቲ ሰሜን ኮርያ ብወገኑ፡ "ዕጥቃዊ ግጭት ዋላ'ውን ናብ ኲናት" ከምርሕ ዝኽእል ምትንዃይ ክብል ገሊጽዎ።
ስለዚ ድማ፡ ሰሜን ኮርያ ነዚ ክስታት ድሕሪ ምስምዑ፡ ብዓርቢ ዶብ ዝሕልዉ ወተሃደራታ ንተዅሲ ድሉዋት ክዀኑ ኣዚዛ ኣላ።


ወጥሪ ሰሜንን ደቡብን ኮርያታት ስለምንታይ ኣብዚ እዋን ይጋደድ ኣሎ?

ስለምንታይ እየን ቻይናን ሩስያን ንእስራኤልን ፍልስጤማውያንን ዝሽምግላ ዘለዋ?

ኣብ ሕምብርቲ እቲ ከባቢ እትርከብ ከተማ ሎክ፡ ኣብ ታሪኽ ኣመሪካ፡ ንቻይናውያን ብቻይናውያን ዝተሃንጸት ከተማ ኮይና ትስራዕ።

ሎክ፡ ብቻይናውያን ዝተሃንፀት ኣመሪካዊት ከተማ

ኣብ 1980 ቻይና ዘካየደቶ ተመሳሳሊ ፈተነ፡ እቲ ዝተተኮሰ ኣይ-ሲ-ቢ-ኤም ልዕሊ 9000 ኪሜ በሪሩ ኣብ ሰላማዊ ውቅያኖስ'ዩ ዓሊቡ። እቲ ናይ ሽዑ ፈተነ፡ 18 መራኽብ ኲናት ዘሳተፈ ኮይኑ፡ ክሳብ ሎሚ እቲ ዝዓበየ ስርሒት ሓይሊ ባሕሪ ቻይና ምዃኑ ይፍለጥ።

ቻይና ድሕሪ 40 ዓመታት ዘካየደቶ ፈተነ ባሊስቲክ-ሚሳይል ስለምንታይ የዘራርብ 'ሎ?

ወሃቢ ቃል ገዛኢ ሰልፊ ቱርኪ ኦመር ቸሊክ፡ “ንብሪክስ ሓዊሱ፡ ፕረዚደንትና ቱርኪ ኣብ ኩሉ ኣገደስቲ መድረኻት ክትሳተፍ ከም እትደሊ ብንጹር ገሊጹ’ሎ፡” ኢሉ።

ቱርኪ ስለምንታይ እያ ናብ ደንበ ቻይናን ሩስያን ትጽጋዕ ዘላ?

ኣብ በይጂንግ ኣብ ዝካየድ ዘሎ፡ ልዕሊ 50 መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝሳተፍዎ ዘለዉ መድረኽ ምትሕብባር ቻይና ኣፍሪቃ፡ ኣብታ ኣህጉር፡ ኣብ ጽላታት ኢንዱስትሪ፡ ሕርሻን ተፈጥሮኣዊ ሃብትን ወፍሪ ንምግባር ሰፊሕ ስምምዓትን መብጽዓን ከምዝተገብረ ይግልጽ ኣሎ። 

ኣፍሪቃ-ቻይና፡ ዝጸንሐ ሽርክነት እንታይ ይመስል፣ ንመንከ ኣርቢሑ?

እዚ ፍሉይ ትርጉም ዝወሃቦ መገሻ፡ ኣንጻር እቶም ኩሎም ንሱ ክእሰር ዝጸውዑ፡ መንግስቲ ዩክረይን፣ ምዕራባውያንን ጉጅለታት ተጣበቕቲ መሰላትን ዘቕንዐ ኮይኑ እዩ ዝረአ።
መገሻ ፑቲን ምስቲ ሓይልታት ሞንጎልያን ሶቭየትን ኣብ ልዕሊ ጃፓን ዘመዝገብዎ  85 ዓመት ዝመልኦ ወሳኒ ዓወት’ውን ዝገጥም እዩ።

መገሻ ፑቲን ኣብ ሞንጐልያ፡ ስለምንታይ'ዩ ኣዘራራቢ ኰይኑ?

ኣብቲ ርክብ ፕረዚደንት ሺ ክልተኣዊ ዝምድና ክልቲኣን ሃገራት ካብ ስትራተጂያዊ ዝምድና ናብ ነዊሕ ዝጠመተ ፖለቲካውን ሓድሕዳዊ ምትእምማን ዘለዎን፣ ከምኡ’ውን ናብ ግብራዊ ምትሕብባር ብምስግጋር ምስ ኤርትራ ሓባራዊ ምዕባለ ንምምዝጋብን ሃገሩ ድልውቲ ከምዘላ ኣመልኪቱ።

ፕረዚደንት ኢሳይያስ ምስ ፕረዚደንት ዢንፒን ተራኺቡ ከምዝተዘራረበ ተገሊጹ

ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብዕድመ ፕረዚደንት ሺ ዢንፒን፡ ኣብቲ ኣብ ዝመጽእ ሰሙን ኣብ በይጂን ክካየድ መደብ ተታሒዙሉ ዘሎ 9ይ መድረኽ ምትሕብባር ቻይናን ኣፍሪቃን ንምስታፍ፡ ሎሚ ሰንበት ኣብ ሰዓታት ንግሆ ኣብታ ሃገር ከምዝኣተወ፡ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ የማነ ገብረመስቀል ኣፍሊጡ። 

ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ቻይና ኣትዩ

መረዳእታ ሃገራዊ ኤጀንሲ ፖሊስ ጃፓን ከምዘመልከቶ ኣብ ቀዳማይ ፍርቂ ዓመት 2024 በይኖም ዝነብሩ ዝነበሩ 37,227 ሰባት ኣብ ገዝኦም ሞይቶም ተረኺቦም። ካብዚኦም እቶም 70 ሚኢታዊት ከኣ ዕድሚኦም 65 ዓመትን ልዕሊኡን እዮም።