ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ዓሌትነት፡ ጽልኢ ወጻእተኛታትን፡ ምስዚ ዝተኣሳሰር ኣድልዎን ዘይተጻዋርነትን ኣብ ኵሎም ሕብረተሰባት ዝርአ እዩ።

ንደቅና ብዛዕባ ዓሌትነት ብኸመይ ንምህሮም?

‘ተኣምራዊ ተኽሊ’ ብዝብል ዝፍለጥ ሞሪንጋ፡ ንጥዕና ዘደንቕ ረብሓታት ከምዝህብ ንዘመናት ናእዳታት ክረክብ ጸኒሑ’ዩ። እዚ ቖጽሊ ዝህቦም ረብሓታት ግን ብሳይንስ ዝተደገፉ ድዮም? እዚ ዛንታ እንታይነት እዚ መሳጢ ተኽሊ ዝምርምር’ዩ።

ሞሪንጋ፡ ‘ተኣምራዊ ተኽሊ’ ዝበሃል ሓቂ ድዩ?

ሓይሊ ዕማም ህጹጽ ምላሽ ንትግራይ፡ ኣብ ሓደጋ ጥምየት ንዝርከቡ ማሕበረሰብ እቲ ክልል ብዓይነት ከቕርቦ ሓሲቡ ዝነበረ ሰብኣዊ ሓገዝ ብጥረ ገንዘብ ከከፋፍል ምዃኑ ኣፍሊጡ። እቲ ሓይሊ ዕማም ናብ 26 ወረዳታት ትግራይ ኣብ ምጉዕዓዝ ዝፀንሐ 2ይ ዙር ሓገዝ እኽሊ ዝተበላሸወን ንጥዕና ዘስግእን ብምዃኑ ንህዝቢ ከይዕደል ከምዝገበረ'ውን ገሊጹ ኣሎ።

‘ሓገዝ ብጥረ ገንዘብ ክወሃብ ወሲንና’፡ ሓይሊ ዕማም ህጹጽ ምላሽ ንትግራይ

ኣቶ ሃይሉ፡ ሸምጊሎም፣ ቈርበቶም ተሸማሪሩን ኣስናኖም ይውዳእን እኳ እንተሃለወ፡ ብዛዕባ ትምህርቲ ክዛረቡ እንከለው ግን ምስ ሙሉእ ሓይሎም ከም ዘለው ትግንዘብ።

ንራብዓይ ግዜ 8ይ ክፍሊ ዝተፈተኑ ወዲ 76 ዓመት ኣቶ ሃይሉ ለማ

ፓስታ ብመጠኑ ምስ ዝብላዕ፡ ኣካል ናይቲ ሚዛናዊን ጥዕና ዘለዎን ኣመጋግባ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ይኹን’ምበር ካብ ዝተጻረየ ሓርጭ ዝስራሕ ጻዕዳ ፓስታ ኣብ ጥዕናና ኣሉታዊ ጽልዋ ክህልዎ ስለዝኽእል ዝተፈላለዩ መንገድታት ተጠቒምና ሳዕቤኑ እንተነከይና ዝሓሸ ይኸውን። 

ፓስታ ምምጋብ ጥዕናዊ ጸገም የስዕብ ድዩ?

ካልኦት ብመንግስቲ ሩስያ ተኣሲሮም ዘለዉ ተመራመርቲ ወዲ 57 ዓመት ዳይረክተር ITAM ኣብ 2022 ፍርዲ ይጽበ ኣሎ፡ ዳይረክተር ኢንስትትዩት ምርምር ፔተርስበርግ ኣሌክሳንደር ኩራኖቭ ኣቭ 2021 ተኣሲሩ ኣብ 2024 ንሸውዓተ ዓመታት ክእሰር ተፈሪዱ፡ ኣበን 2020  ንሸውዓት ዓመትት ክእሰር ዝተፈረደ ሮማን ካቮሌኦቭ ኣብ 2022 ኣብ ቤት ማእሰርቲ እንከሎ ዝሞተ ይርከቦም።

ሩስያ፡ ስለ ምንታይ'ያ ንመሃዝቲ ዝተራቐቐ ሚሳይላት ብ 'ኽሕደት ሃገር' ትኸስስ ዘላ?

ደቂ ኣንስትዮ ስፖርተኛታት ኣብ እዋን ወርሓዊ ጽግያት ብዙሕ ጌጋታት ከምዘይሰርሓን ዝቐልጠፈ ግብረ መልሲ ከም ዝህባን ሓደ መጽናዕቲ ይሕብር።

ደቂ ኣንስትዮ ኣብ እዋን ጽግያት ልዑል  ስፖርታዊ ብቕዓት ከምዘርእያ ትፈልጡዶ?

ብብዝሒ ኣብ ቡን እንረኽቦ 'ካፌይን' እንተወሲድና እንታይ ንኸውን?

ኢትዮጵያ ኣብ ግብጺ ንዝካየድ ዓለምለኻዊ ውድድር 'ቅርጺ ሰብነት' ከመይ ተዳልያ ኣላ?

ኣብ ኣመሪካ ነብራስካ፡ ኣብ መንበሪ ኣረጋውያን ከምዝሞተት ዝተገልጸት ሓንቲ ሰበይቲ ንቀብሪ ኣብ እትዳለወሉ እዋን ብህይወት ከምዘላ ሰብመዚ ኣረጋጊጾም።

ሞይታ ተባሂላ ንሓመድ-ድበ ዝተዳለወት ሰበይቲ ብህይወት ተረኺባ

‘ዲሶሲያሽን’፡ ካብ ሓሳባትካ፡ ስምዒታትካ፡ ዝኽርታትካ ወይ መንነትካ ናይ ምፍልላይ ኣእምሮኣዊ መስርሕ ኰይኑ ንበሰላ ወይ ማህሰይቲ ዝወሃብ ንቡር ግብረ መልሲ እዩ።

‘ኣቦይ ብተደጋጋሚ ምስ ዓመጸኒ 2,500 ስብእናታት ኣማዕቢለ’

መስርሕ ዝውውር ቀልቀል ካብ ሓደ ጥዑይ ለጋሲ ቀልቀል ተወሲዱ ናብ ስርዓተ ከስዐ ናይ ሓደ ዝሓመመሰ ሰብ ከም ዝኣቱ ዝግበር ኣገባብ’ዩ።

‘ቀልቀል በዓል ቤተይ ካብ ሕማመይ ፈዊሱኒ’

ኣብ ልዕሊ ደበናታት፡ ብፍላይ ናብ መሬት ኣብ ቀረባ ርሕቐት ዝርከብ ህዋን ለውጥታት ጋዝን ዝምለከቱ ኣገደስቲ መጽናዕታት ክካየዱ ዝጸንሑ ዀይኖም፡ እታ ሕጂ ድሕሪ 20 ዓመታት ውረድ ደይብ ናብ ህዋ እትለኣኽ ዘላ ሳተላይት ገለ ረብሓ ዘለዎ ሓበሬታን ርኽበታትን ሒዛ ክትመጽእ ትጽቢት ይግበረላ።

ምስጢር ደበናን ዝናብን ንምፍላጥ ዝተራቐቐት ሳተላይት ናብ ህዋ ተወንጪፋ

ሴፕሲስ ሳሕቲ ዝረአ ግን ከኣ ከቢድ ኵነታት እዩ። ስርዓተ ምክልኻል ኣካላትና ንሓደ ዝዀነ ረኽሲ ካብ መጠን ንላዕሊ ምላሽ ብምሃብ፡ ንናይ ገዛእ ርእሱ ቲሹታትን ኣካላትን ከጥቅዕ ምስ ዝጅምር ይፍጠር።


‘ምሉእ ኣካለይ ሰማያዊ ኰይኑ ሓዲሩ’ - እዚ ሕማም እንታይ’ዩ?

ኣብ ንቡር ተፈጥሮ ወዲሰብ ወጻኢ ልቡ ብኣንጻር ሸነኽ - ካብ ሰጋም ንየማን - ንዝርከብ ወዲ ትሽዓተ ዓመት ህጻን፡ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ዝተሓላለኸን ዕዉትን መጥባሕቲ ልቢ ተገይርሉ፤ ኣብ ጽቡቕ ኵነታት ጥዕና ከም ዝርከብ ድማ ወላዲኡን ሓኻይምን ይገልጹ።

ኢትዮጵያ፡ ልቡ ብየማን ንዝርከብ ህጻን ዝተገበረ ዕዉት ዝተሓላለኸ መጥባሕቲ

ቤት ጽሕፈት ሕክምናዊ መርማሪ ሌስ ኣንጅለስ ኣብ ወርሒ ታሕሳስ ኣብቲ መርመራ “ኣብ ደሙ ልዑል መጠን ኬታሚን ከም ዝተረኽበ” ገሊጹ ነይሩ።

ፖሊስ ኣብ ጉዳይ ሞት ማቲው ፔሪ መርመራ ጀሚሩ

ሰይጣናዊ ኣምልኾ ብሓቂ ብሰይጣን ምእማን ዘጠቓልል ከምዘይኰነ መርበብ ሓበሬታ አታ ቤተ ጸሎት ይሕብር። ኣብ ክንድኡስ፡ ኣባላት እቲ ኣምልኾ፡ ሃይማኖት "ካብ ኣጉል እምነት ክፍለይ" ከም ዘለዎ እዮም ዝኣምኑ። ሰይጣን ዝብል ስም ምቕባሎም "ነቲ ንቅዱስ ሕግታት ኣብ ሕቶ ዘእቱን ንኹሉ ጃንዳዊ ምጽዓን ዝነጽግን መናፍቕ" ንምምልካት እዩ።

ትርጕም ሓወልቲ ኣምልኾ ሰይጣን እንታይ እዩ?

ጓል 7 ዓመት ሚያ፡ ሓሙሽተ ሰዓታት ብዝወሰደ መጥባሕቲ ኣብ ውሽጢ ከብዳ ዝጸንሐ ጥቕላል ጸጕሪ ተኣልዩላ።

ልዕሊ 15 ሴንቲ ሜትር 'ዘሰንብድ' ዕዅላል ጸጕሪ ካብ ከብዳ ዝተኣለየ ቈልዓ

ሲስተር ካሕሳ፡ እቲ ግዳያት ንምሕጋዝ ዝገበረቶ ጻዕሪ፡ ኣብቲ ሆስፒታል ጾታዊ ዓመጽ ዝወረደን  ደቂ ኣንስትዮ ስነልቦናውን ኣእምሮኣውን ከምኡ’ውን ኣገልግሎታት ስነ-ተዋልዶ ዝረኽባሉ ማእከል ኣገልግሎት ሓደ ማእከል (ዋን ስቶፕ ሴንተር) ንክቐውም ደሪኹ’ዩ።

ብካናዳዊ ትካል ዝተሸለመት ሲስተር ካሕሳ ካብ ትግራይ

ሕማም ምንፍርፋር ዘለዎ ብዙሕ ሸነኽ ጽልዋታት ንምንካይ፡ ሰባት ብዛዕባ’ቲ ኵነታት ዘለዎም ፍልጠትን ኣረኣእያን ምምሕያሽ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ።

ሕማም ምንፍርፋር፡ ውጽኢት ሕማቕ ስነ-ምግባር፡ ዘይፍወስን ተላባዒን ድዩ?

ፕሮፌሰር ስኮሊየር ዘጋጠሞ ንኡስ ዓይነት ግሊዮብላስቶማ ኣዝዩ ሓደገኛ ስለዝኾነ መብዛሕትኦም ሕሙማት ብህይወት ናይ ምጽናሕ ዕድሎም ትሕቲ ሓደ ዓመት ከምዝኾነ ይግለጽ።

ሪቻርድ ስኮሊየር፡ ንዓመት ድሕሪ ዝተገበረሉ ሕክምና ካብ መንሽሮ ሓንጐል ነጻ ዝዀነ ዶክተር

ኢትዮጵያዊት ነፍሰ-ጾር ኣሰልጣኒት ቴኳንዶን ኤሮቢክስን ሽልማት ሲሳይ ንሰለስተ ደቃ ክሳብ መወዳእታ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ደው ከየበለት ከምዝወለደቶም ትዛረብ።

ሽልማት ሲሳይ፡ ኢትዮጵያዊት ነፍሰ-ጾር ኣሰልጣኒት ቴኳንዶን ኤሮቢክስን

ዝተፈላለያ ሃገራት ሓደስቲ ተልእኾታት ወርሒ ምሕንጻጸን ስዒቡ፡ ናብ ወርሒ ንምብጻሕ ዝግበር ንሕንሕ ይውስኽ ኣሎ። ናይዚ ምኽንያት እንታይ እዩ? ካብቲ ኣብ 1960ታት ዝተኻየደ ዳህሳስ ህዋ ብኸመይ ይፍለ?


ቢልዮናት ዶላራት ዝፈሰሉ ዘሎ ጉዕዞ ናብ ወርሒ እንታይ ንምኽሳብ’ዩ?

ኣፋንታዥያ ማለት ሓንጎል ከም ኣካል ኣተሓሳስባ ስእለ ኣእምሮ ክፈጥር ዘይምኽኣል’ዩ። ክኢላታት፡ ኣፋንታዥያ ከም ሕማም፡ ጸገም ወይ ጉድለት ኣካል ኣይገልጽዎን’ዮም። የግዳስ፡ ከምቲ ብተፈጥሮ በየነይቲ ኢድና ከምንጽሕፍ እንፈለጥ፡ ከምኡ ኣእምሮና ብኸመይ ከም ዝሰርሕ ዘመልክት ባህርይ ከምዝዀነ’ዮም ዝገልጹም።
