ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ኣብ እንግሊዝ ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ወይ እንቋቑሖ ንዝልግስ ምኽፋል ዘይሕጋዊ ስለዝኾነ እቲ ገንዘብ ከም መጓዓዝያን መዕረፊን ዝኣመሰሉ ወጻኢታት ንምሽፋን ብዝብል’ዩ ዝወሃብ።
ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ንምልጋስ ኣብ ውሽጢ ካብ ሰለስተ ክሳብ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ዘሎ እዋን ኣብ ሰሙን ሓደ ግዜ ናብ ክሊኒክ ምምልላስ ከጠቓልል ይኽእል።

ሕጽረት ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ንወሰኽ ክፍሊት ለገስቲ ደሪኹ

ንዓማዊላ መጥባሕቲ ሕክምና ቢቢኤል ተካይድ ዶክተር ሶፊ ሾተር፡ “ዝበዝሓ ዓማዊለይ እቲ ሕክምና እንታይ ምዃኑ ኣይፈልጥኦን” ትብል።

መቐመጫ ዘግዝፍ ሕክምና ‘ቢቢኤል’ እንታይ’ዩ? ስለምንታይከ ስግኣት ፈጢሩ?

እዘን ግዳያት ተጨውየን ወይ ድማ ዝሐሸ ዕድል ስራሕ ክትረኽባ ኢኽን ብዝብል ተታሊለን፡ ካብ ሃገር ዝወጽኣ እየን።
እንተዀነ፡ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ንዘለዉ ወጻእተኛታት ተሸይጠን፡ መወዳእትአን ግዱድ ሽቕለት ወይ ድማ ጊላታት ምንዝርና ምዃን እዩ።


'ክልተ ግዜ ተጨውየ ተሸይጠ'

ለለዳ ዮሃንስ በራኺ ካብታ ክልተ ኣዋልድ ዘፍረየት ስድራቤት ምንኣስ በዅሪ እያ። እዛ ጓል 20ዓመት ኤርትራዊት መንእሰይ ንዝኣከበቶ ፍልጠት ይዅን ተመኵሮ ንኻልኦት ብምክፋል እትፍለጥን ልዕሊ 200 ሽሕ ሰዓብቲ ዘለውዋ ኣብነታዊት ጸላዊት እያ።
ኣብ ማሕበራዊ ሜድያ ዝተፈላልየ ዓይነት ትሕዝቶ ዘለዎም ቪድዮታት ትዝርግሕ ለለዳ፣ ብፍላይ ምስ ኣቦኣ ኣቶ ዮሃንስ በራኺ ብዛዕባ እቶም ከም ሕንኪ ዝቝጸሩን ብዙሕ ዘይዝረበሎምን ጉዳያት ዝገብርዎ ዕላል ብዙሓት ይከታተልዎ። ኣብኡ ትነጥፈሉ ምኽንያት ሰባት እቲ ሓቀኛ ሂወት እንታይ ይመስል ክርእዩ ብምባል ፡ ንዅሉ እቲ ኣብ ሂወታ ዘጋጥማ ፈተናታትን ዕድላትን፡ ትሕጐሰሉ ኣጋጣሚታት፡ ዝኸበዳ ሽግራት ኮታስ እቲ ንማንም ወድ ሰብ ዝገጥሞ ፈተና ብምዝርጋሕ እያ ፈሊማቶ።

ቅሉዕ ዕላል ኣቦን ጓል ኣብ ጾታዊ ጉዳያት

ኣብ ኢትዮጵያ፡ ንተፈተንቲ ማትሪክ 12 ክፍሊ 4 ጳጉሜ 2016 ዓ.ም [ግ] ፍልይቲ መዓልቲ እያ ነይራ።
መብዛሕትኦም ተምሃሮ ውጽኢቶም ንምፍላጥ ክሳብ ፍርቂ ለይቲ ኣብ ተሌፎኖምን ኮምፒዩተሮምን ኣፍጢጦም ሓዲሮም።
ሚኒስተር ትምህርቲ ብርሃኑ ነጋ (ዶ/ር) ነቲ ውፅኢት ዕላዊ ኣብ ዝገበረሉ እዋን፡ ካብቶም ንፈተና ክወስዱ ዝተመዝገቡ 701 ሽሕን 749ን ተምሃሮ ልዕሊ 684 ሽሕ ንፈተና ከምዝተቐመጡ ሓቢሩ።


ትግራይ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ዝለዓለ ውፅኢት ማትሪክ ዘምፅኡ ብሉጻት ተምሃሮ ቀላሚኖ- ዮናስ ንጉሰን ሄለን በርሀን

ኣብ 1992 ኣብ ከተማ ኣጅመር ዝተዓመጸት ግን ሱሽማ ጥራይ ኣይኰነትን። ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት እታ ከተማ ብጉጅለ ሃብታማት ደቂ ተባዕትዮ ዓመጽን ታህዲደ-ምቕላዕ ዘጋጠመን ግዳያት 16 እየን፤ ኵለን ድማ ተማሃሮ እየን ነይረን።

‘ድሕሪ 32 ዓመታት ዝወሃብ ፍትሒ፡ ፍትሒ ኣይኰነን’

ኣብ ፓሪስ ኦሎምፒክ 2024 ኣብ ውድድር ማራቶን ዝተሳተፈት ዩጋንዳዊት ኣትለት ሬቤካ ቸፕቴጌይ፡ ህይወታ ከምዝሓለፈ ተገሊጹ።

ብኣፍቃሪኣ ነበር ብነዳዲ ዝተቓጸለት ዩጋንዳዊት ኣትሌት ዓሪፋ

ፖሊስ ፈረንሳ ኣብ ልዕሊ እታ ሰበይቲ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ብ72 ደቂ ተባዕትዮ ብውሕዱ 92 ግዜ ጾታዊ ዓመጽ ከምዝተፈጸመ ብምግላጽ፡ ካብቶም ኣብ ልዕሊኣ ጾታዊ ዓመጽ ዝፈጸሙ በዓልቤታ ዝርከቦም ሓምሳ ሰባት ተፈሊጦም ወግዓዊ ክሲ ተመስሪትዎም ከምዘሎ ሓቢሩ ኣሎ።

ፈረንሳ፡ ዓሰርተታት ሰባት እናዓደመ ልዕሊ 92 ግዜ ሰበይቱ ዘድፈረ ሰብኣይ ተኸሲሱ

ኣብ ለንደን ኮሌጅ ሕክምና ጥንስን ማህጸንን ሮያል እትሰርሕ ቤሪን ታዝካን፡ "ብልዕቲ ነፍሲ ወከፍ ጓል ኣንስተይቲ ዝተፈላለየ'ዩ" ትብል።
"ናይ ነብሲ ወከፍ ጓልኣንስተይቲ ብልዕቲ ብቅርጺ፡ ብዓቐንን ብጨናን ዝተፈልየ'ዩ" ክትብል ተረድእ።

ማሕበራዊ መራኸቢታት ኣብ ጥዕና ብልዕቲ ደቂ ኣንስትዮ ዘንጸላለዎ ሓደጋ

ቅድሚ ሰለስተ ዓመት ኣብ ኣፍጋኒስታን ስልጣን ዝሓዘ ጣሊባን፡ ኣብ ስርዓተ ሕጊ ዝገብሮ ምምሕያሻት ስዒቡ፡ ህይወት ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮ እናተጸለወ ይርከብ።

ናብ ዝፈትሕኦም ሰብኡተን ክምለሳ ዝግደዳ ዘለዋ ደቂ ኣንስትዮ

ንህፃን ሄቨን ዓወት ዝዝክር መደብ ምብራህ ሽምዓ ብፖሊስ ተቛሪጹ

ማእከል ምክልኻል ሕማማት ሕብረት ኣፍሪቃ፡ ሓድሽ ተርእዮ ዝርግሐ በዲዶ-ህበይ ህጹጽ ስግኣት ህዝባዊ ጥዕና ምዃኑ ብሰሉስ 13 ነሓሰ 2024 ብወግዒ ኣዊጁ። እዚ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝዝርጋሕ ዘሎ ሕማም ዕቱብ ኣተሓሕዛ ዘድልዮ ምዃኑ፡ ሽማግለ ሞያውያን ምክልኻል ሕማማት ኣፍሪቃ እቲ ዝተወስደ ውሳነ ብቭ፡ሉእ ድምጺ እዩ ኣጽዲቕዎ።

ሕማም በዲዶ ህበይ ስለምንታይ'ዩ ኣሻቓሊ ኮይኑ ዘሎ?

ኣእጋር ኢሌን ፉ ብሕብጠትን በሰላን መልክዐን ቀይረን ኣለዋ። ነፍሲ ወከፍ ኣእጋራ ነቲ ዕውት ዘይኮነ ግጉይ ሕክምና ምንዋሕ እግሪ የዘኻኽርኣ።
ጓል 49 ዓመት ኢሌን ፉ ካብ 2016 ጀሚራ ሓሙሽተ መጥባሕትን ሰለስተ ምትካል ዓጽምን ተገይሩላ።  ንነዊሕ እዋን ዝዓቖረቶ ገንዘባ ወዲኣ፤ ምስ ሓኪማ’ውን ክሳብ ምክሳስ በጺሓ።
ሓደ እዋን ኢሌን ኣብ ውሽጢ ዓጽማ ዝተገጠመ ተሰቢሩ፤ ኣብ ካልእ ኣጋጣሚ ድማ እግራ "ካብ ውሽጢ" ዝጥበስ ዘሎ ኮይኑ ይስምዓ ከምዝነበረ ትዛረብ።

‘እግረይ ንምንዋሕ ዝገበርክዎ መጥባሕቲ መፈጸምታኡ ኣይጸበቐን’

እተን ኣብ ዝሓልፈ እዋን ኲናት ብዙሕ ግፍዒን ጾታዊ ዓመጻትን ዝረኣያ ደቂኣንስትዮ ትግራይ፡ ኣብዚ እዋን እውን ሩፍታ ኣይረኸባን፡ ይጭወያ፡ ይዕመጻ ሕሉፍ ሓሊፉ’ውን ይቕተላ ከምዘለዋ ብሰፊሕ ክንገር ጸኒሑ እዩ። እዚ ድማ ኣብ ከቢድ ራዕድን ስነ-ልቦናዊ ፀቕጥን ሸሚምወን ይርከብ። እታ ክልል ግን ንምንታይ እያ ንገዛእ ኣዋልዳ ንምንባር ዘይትጥዕም ‘ሲኦል’ ኰይና?


ትግራይ፡ ስለምንታይ ንኣዋልዳን ደቀንስትዮኣን ‘ሲኦል’ ኰይናተን?

ኣድማ ጾታዊ ርክብ ኣብ ታሪኽ ካብ ዘመነ ግሪክ ኣትሒዙ ነዊሕ ዝጸንሐ ኣገባብ ተቓውሞ እዩ።

ኣድማ ጾታዊ ርክብ እንታይ እዩ? ኣበይ’ከ ተጀሚሩ?

ሓደጋታት ናይቲ ኣደ እትወስዶ ኣልኮላዊ መስተ ብዝያዳ ዝተሰነደ’ኳ እንተዀነ፡ ካልእ ነቶም ምስ ምስታይ ብዝተሓሓዝ ዝመጽኡ ሳዕቤናት ኣበርክቶ ክገብር ዝኽእል ጉዳይ ግን ዕሽሽ ተባሂሉ ኣሎ። እዚ ድማ እቲ ኣቦ ክንደይ ዝኣክል ይሰቲ ዝብል እዩ።

ኣቦ ዝሰትዮ ኣልኮላዊ መስተ ብኸመይ'ዩ ኣብ ዝውለድ ቈልዓ ሳዕቤን ዝህልዎ?  

ላክፓ ሸርፓ ዓለም ዝፈልጣ ንእምባ ኤቨረሰት ብምሕዃር ብዘመዝገበቶ ክብረወሰን እዩ። ይኹን’ምበር ብድሕሪ’ዚ ዘሎ ውልቃዊ ህይወታ ግን ብሓደጋን ብራዕዲን ዝተጸልወ እዩ።


ንግስቲ እምባ፡ ብደገ ዕውት ህይወት ኣብ ገዛ ግን ብዘቤታዊ ግህሰት ዝተጸልወ ስቓይ

ብዘይወዓለቶ ገበን ን43 ዓመታት ዝተኣሰረት ኣመሪካዊት ተፈቲሓ

መብዛሕትና ድሕሪ ሞት እንታይ ከምዘጋጥመና ኣይንፈልጥን። ኣብተን ቅድሚ ሞት ዘለዋ ናይ መወዳእታ ህሞት ግን እንታይ ከምዘጋጥም ብልክዕ ይፍለጥ’ዩ።

ሞት ኣብ ዝተቓረበሉ መወዳእታ ህሞት ሰባት እንታይ ይስምዖም?

ኣብዚ ቀረባ እዋን ዩኒሴፍ ዘውፅኦ ፀብፃብ ከም ዘመልክቶ፡ ኣብ መላእ ዓለም ልዕሊ 230 ሚልየን ደቂኣንስትዮ ዝተፈላለየ ዓይነት መጠን ዘለዎ ምኽንሻብ ኣብ ልዕሊአን ተፈፂሙ’ዩ።

ብምኽንሻብ ዝተጐድአ ብልዕቲ ጓልኣንስተይቲ ብሕክምና ይፍወስዶ?

ኣዋልድ ናይ መጀመርታ ወርሓዊ ጽግያት ካብ ዘጋጥመን ክሳብ ምጅማር ዕብየት ጡብ ዘለዉ ለውጥታት፡ ምትእትታው ግዜ ጕርዝውና በብቑሩብ ይጅምር ከምዘሎ ዘመልክቱ እዮም።
ኣብዚ እዋን ዘለዋ ኣዋልድ ኣመሪካ ምስተን ቅድሚ ሓደ ክፍለ ዘመን ዝነበራ ኣዋልድ ክነጻጸራ እንከለዋ፡ ክሳብ ኣርባዕተ ዓመት ኣቐዲመን ወርሓዊ ጽግያት ከም ዝጅምራ ይግመት።


ብከላ ኣየር ብኸመይ እዩ ወርሓዊ ጽግያት ኣዋልድ ዝጸሉ ዘሎ?

‘ዲሶሲያሽን’፡ ካብ ሓሳባትካ፡ ስምዒታትካ፡ ዝኽርታትካ ወይ መንነትካ ናይ ምፍልላይ ኣእምሮኣዊ መስርሕ ኰይኑ ንበሰላ ወይ ማህሰይቲ ዝወሃብ ንቡር ግብረ መልሲ እዩ።

‘ኣቦይ ብተደጋጋሚ ምስ ዓመጸኒ 2,500 ስብእናታት ኣማዕቢለ’

ብመሰረት እዚ ሓድሽ መጽናዕቲ፡ እቲ ዝዓበየ ነገር ወለዲ ኵሉ ግዜን ብዝዀነ ይዅን ዋጋን፡ ምስ ደቆም ክተኣሳሰሩ ኣለዎም ዝብል ስምዒት ክህልዎም የብሎምን።

ወለዲ ድሌታት ደቆም ወትሩ ከማልኡ ግድን ድዩ? ሓድሽ መጽናዕቲ እንታይ ይብል?

ኣብ ንቡር ተፈጥሮ ወዲሰብ ወጻኢ ልቡ ብኣንጻር ሸነኽ - ካብ ሰጋም ንየማን - ንዝርከብ ወዲ ትሽዓተ ዓመት ህጻን፡ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ዝተሓላለኸን ዕዉትን መጥባሕቲ ልቢ ተገይርሉ፤ ኣብ ጽቡቕ ኵነታት ጥዕና ከም ዝርከብ ድማ ወላዲኡን ሓኻይምን ይገልጹ።

ጥዕና ደቂ ኣንስትዮ