ABD'de ara seçimler: 'Demokratlar Trump'ın siyasi haritasını paramparça etti'

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Demokratlar, Amerikan siyasetinde yıllarca yankılanacak bir gecede Donald Trump'ın siyasi haritasını paramparça etti.

Onlarca yıldır, hatta Kansas'ta olduğu gibi neredeyse bir asırdır Cumhuriyetçi çizgide kalan eyaletlerde elde edilen Senato sandalyeleriyle birlikte, ülke genelinde Demokrat Parti'nin mavi rengi öne çıktı.

Donald Trump'ın ikinci döneminin yarısında, Demokratlar artık Temsilciler Meclisi üzerinde kesin bir kontrole sahip ve Senato'da da çoğunluğu geri kazandılar.

Bu sonuçla Demokratlar, Trump'ın politikalarını sekteye uğratabilecek ve yönetimine karşı soruşturmalar başlatabilecekler. Hatta tarihe geçecek üçüncü bir azil süreci girişimi bile gündeme gelebilir.

Trump'ın, Kongre'de Cumhuriyetçilerin tam kontrolüyle Ocak 2025'te Beyaz Saray'a dönmesinin ardından, böyle bir sonucun mümkün olabileceğini düşünen çok az kişi vardı.

Kamuoyunun başkan ve partisine karşı tavır almasıyla birlikte Demokratlar, Temsilciler Meclisi'ni geri kazanma umudu taşıyorlardı.

Fakat Senato cephesinde, sadece iki yıl önce Trump'ın rahatlıkla kazandığı eyaletlerin ağırlıkta olduğu, Demokratlar için pek de elverişli görünmeyen bir tabloyla karşı karşıyaydılar.

Buna karşın Demokratlar, Teksas, Maine, Kansas, Ohio, Iowa ile Kuzey ve Güney Carolina'daki zaferleriyle siyasi denklemi yeniden yazdılar.

Trump, BBC'nin ABD'deki ortağı CBS'e yaptığı açıklamada Kongre'deki Demokratlarla uzlaşmaya varma sözü verdi ve görevdeki son iki yılını Kongre'nin gönderdiği tasarıları reddederek geçirmek istemediğini belirtti.

Ancak kısa bir süre sonra, "Truth Social" adlı platformda paylaştığı, üzerinde "veto" kelimesi yazılı kırmızı beyzbol şapkasının fotoğrafı da paylaştı.

Başkan ayrıca, bu yılki seçimlerde kendi isminin oy pusulasında yer almadığını, yer alsaydı Cumhuriyetçilerin kesin bir zafer kazanacağını ifade etti.

Oysa Trump, söz konusu Cumhuriyetçi adayların birçoğunun öne çıkmasına bizzat destek vermiş ve seçmenlere, sanki kendisi yeniden seçime giriyormuş gibi oy kullanmaları çağrısında bulunmuştu.

Senato'da Demokratlar en az altı koltuğu kendi taraflarına çekerek çoğunluğu rahat bir şekilde elde ettiler.

Adam Hamilton, Kansas'ta seçimi kazandı. Bu eyalet, en son Büyük Buhran döneminde, yani yaklaşık 100 yıl önce Senato'ya bir Demokrat göndermişti.

James Talarico, Teksas'taki Senato yarışında Cumhuriyetçi Ken Paxton'ı mağlup ederek, Demokratların eyalet genelindeki seçimlerde 38 yıldır süren mağlubiyet serisine son verdi.

Güney Carolina'da Annie Andrews, ağabeyi Senatör Lindsey Graham'in ölümünün ardından Senato koltuğuna atanan Darline Graham'i yendi. Birkaç ay öncesine kadar çok az uzman, bu koltuğun el değiştirebileceğini öngörüyordu.

Beş dönemdir görev yapan Cumhuriyetçi Susan Collins, Maine'deki Senato seçimini Demokrat Troy Jackson'a kaybettiğini kabul etti.

Paralimpik sporcu Josh Turek, emekli Cumhuriyetçi Senatör Joni Ernst'in elinde bulunan Iowa Senato koltuğunu kazandı.

Demokratlar ayrıca Ohio'da, Sherrod Brown'ın Jon Husted karşısında elde ettiği zaferle bir Senato koltuğunu daha Cumhuriyetçilerin elinden aldı.

Bu arada, Michigan'daki kıran kırana geçen Senato yarışında Demokrat Abdul El-Sayed, Cumhuriyetçi Mike Rogers'ı mağlup etti.

Cumhuriyetçiler için seçim hezimeti bununla da sınırlı kalmadı.

"Koyu kırmızı" (Cumhuriyetçi kalesi) Teksas, valilik yarışında da sarsıcı bir sonuca sahne oldu.

Demokrat aday Gina Hinojosa, yılın başlarında seçimin tartışmasız favorisi olarak görülen mevcut Cumhuriyetçi Vali Greg Abbott'ı koltuğundan etti.

Demokratlar ayrıca Iowa, Ohio ve Georgia'daki valilik seçimlerini de kazandı. Georgia'daki seçimde kazanan Keisha Lance Bottoms bu göreve seçilen ilk siyah kadın oldu.

Bunun yanı sıra parti, 2022'den bu yana ilk kez Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu elde etti.

Tahminlere göre Demokratlar Temsilciler Meclisi'nde 245, Cumhuriyetçiler ise 166 sandalye kazanacak.

Kritik seçim yarışlarına bakıldığında, bunun nedenleri açıkça görülüyor.

Demokratlar; Teksas, Kuzey Carolina, Pensilvanya, Iowa, Kentucky ve Colorado gibi eyaletlerde Temsilciler Meclisi koltuklarını kendi taraflarına çevirmeyi başardı.

Ayrıca Virginia ve Indiana'da da kazanımlar elde etme yolunda ilerliyorlar.

Güney eyaletlerindeki siyah Demokratlar rekor düzeyde sandığa giderek partilerinin zafere ulaşmasına katkıda bulundu. 2024'te Trump'ın başkanlık zaferini kazanmasına destek veren Hispanik seçmenler ise yeniden Demokratlara yöneldi.

Demokratlar, Teksas-Meksika sınırı boyunca uzanan ve nüfusunun büyük çoğunluğu Hispanik olan seçim bölgelerindeki üç Temsilciler Meclisi yarışını da kazandı.

Ayrıca Hispanik seçmenler, Florida'da Cumhuriyetçilerin seçim bölgesi sınırlarını yeniden çizerek ele geçirmeye çalıştığı Temsilciler Meclisi koltuklarının Demokratlarda kalmasına yardımcı oldu.

Aslına bakılırsa, geçen yıl aylarca manşetlerden inmeyen seçim bölgesi sınırlarını yeniden belirleme mücadeleleri, Cumhuriyetçiler için tam bir fiyaskoyla sonuçlandı.

Teksas'ta Cumhuriyetçiler, sınırları kendi lehlerine yeniden çizerek partilerine beş yeni sandalye kazandırmayı umuyorlardı ama bir sandalye kaybettiler.

Muhafazakarlar açısından teselli sayılabilecek tek nokta, Florida genelinin hala sağa eğilimli görünmesi olabilir.

Cumhuriyetçi Ashley Moody yeniden seçilmeyi kıl payı başarırken, Florida'nın ilk siyahi valisi olarak seçilen Byron Donalds da koltuğunu korudu.

Zor durumdaki Cumhuriyetçiler, Vermont ve New Hampshire'daki valilikleri ellerinde tutmayı başardılar ama bu tür gelişmeler sınırlı kaldı.

Daha iki yıl önce Trump, oyların % 48'ini alarak başkanlığı kazanmış ve bunu bir halk tarafından yetkilendirilme diye yorumlamıştı.

Ardından yönetimini de bu anlayışla sürdürdü. Ticaret ve göç konularında zaman zaman tepki çeken politikalar izledi ve Amerikan halkının büyük çoğunluğunun karşı çıktığı bir İran savaşı başlattı.

Salı günü seçmenler, Trump'a kolay kolay unutulmayacak, sert bir tokat attı.