Dokunulmazlık dosyaları için üç senaryo: Sarıgül dosyası 'koçbaşı' olur mu?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Bağımsız Erzincan Milletvekili Mustafa Sarıgül hakkında cinsel istismar ve nitelikli cinsel saldırı iddialarının da yer aldığı soruşturma dosyasının Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilmesi, milletvekili dokunulmazlıklarının kaldırılması tartışmasını yeniden gündeme getirdi.

Siyasi kulislerde Sarıgül hakkında hazırlanabilecek bir fezlekenin Meclis'e ulaşması halinde dokunulmazlığının kaldırılabileceği konuşuluyor.

Ancak Meclis kulislerinde asıl tartışma sürecin yalnızca Sarıgül'ün dokunulmazlığıyla mı sınırlı kalacağı, yoksa farklı partilerden milletvekillerinin dosyalarını da kapsayan daha geniş bir sürece mi dönüşeceği üzerinde yoğunlaşıyor.

Adalet Bakanı Akın Gürlek'in TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Yeni Parti Milletvekili Turan Taşkın Özer'e yönelik "Milletvekili olmasaydın evin aranacaktı" sözleri ve dokunulmazlıkların karşılıklı kaldırılması çağrısı tartışmayı yeniden alevlendirdi.

MHP Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Kalaycı'nın yolsuzluk ve rüşvet suçlarının dokunulmazlık kapsamından çıkarılması önerisi de konuya yeni bir boyut kazandırdı.

İktidar cephesinde dokunulmazlıkların topluca kaldırılması veya bazı dokunulmazlık dosyalarının öne alınması yönünde bir karar bulunmuyor. Tersine, AKP içinde bu konuda temkinli bir yaklaşım öne çıkıyor.

İktidar ve muhalefet kulislerinde dokunulmazlık dosyalarıyla ilgili üç farklı senaryo tartışılıyor.

Bu kapsamda, Sarıgül hakkındaki cinsel istismar iddialarının yarattığı toplumsal hassasiyet nedeniyle dosyasının ayrı değerlendirilmesi gerektiğini savunanlar olduğu gibi, bu dosyanın başka milletvekillerine ait fezlekelerin de gündeme getirilmesi için başlangıç noktası yapılabileceği de ileri sürülüyor.

Üçüncü olasılık ise dosyaların milletvekilliği döneminin sonuna bırakılması.

Kapsamlı bir sürece kapı aralar mı?

Meclis kulislerinde konuşulan ilk senaryo, Sarıgül hakkındaki olası fezlekenin daha kapsamlı bir dokunulmazlık sürecinin başlangıcı olması.

Sarıgül hakkında suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama, suç işlemek amacıyla örgüt kurma, sarkıntılık yapmak suretiyle çocuğun cinsel istismarı ve nitelikli cinsel saldırı suçlamaları kapsamında yürütülen soruşturmada dosya, yetkisizlik kararıyla Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderildi.

Dosyanın fezlekeye dönüşerek Meclis'e gönderilmesi halinde Karma Komisyon gündemine alınması ihtimali yüksek görülüyor.

CHP'li bazı isimler, Sarıgül'ün dosyasının Meclis'e gelmesi halinde dokunulmazlık dosyalarının kapsamının genişleyeceğini savunuyor.

BBC Türkçe'ye konuşan bazı CHP'lilere göre böyle bir süreçte 10-11 milletvekilinin dokunulmazlığının kaldırılmasının gündeme gelebilir.

CHP'li bir milletvekili, olası karma listede Yeni Parti'den 5-6 milletvekili, AKP'den fon soruşturmasıyla ilişkilendirilen bir milletvekili ve MHP'den istifa ettirilen bazı bağımsız milletvekillerinin dosyasının karma komisyon gündemine alınabileceğini ileri sürdü.

Yalnızca Sarıgül'ün dokunulmazlığı mı kaldırılacak?

İkinci senaryo, dokunulmazlık tartışmasının yalnızca Sarıgül hakkındaki dosyayla sınırlı kalması.

İktidar partisi kulislerinde de bu seçenek güçlü görülüyor.

Bu görüşü savunanlar, Sarıgül hakkındaki cinsel istismar ve nitelikli cinsel saldırı iddialarının diğer siyasi nitelikli dosyalardan ayrı değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

Geçmişte HDP'li Tuma Çelik örneğinde olduğu gibi, cinsel saldırı suçlamalarıyla gündeme gelen milletvekillerinin dosyalarının münferit olarak ele alınabileceği belirtiliyor.

Bu görüşü dile getirenlere göre Sarıgül hakkındaki dosya fezlekeye dönüşerek Meclis'e ulaşırsa Karma Komisyon'da öncelikli olarak ele alınabilir.

Böylece diğer milletvekillerine ait dosyalarla ilgili daha kapsamlı bir tartışmaya girilmeden Sarıgül'ün dokunulmazlığının kaldırılması süreci başlatılabilir.

'Dokunulmazlıkların kaldırılması için siyasi iklim yok'

Üçüncü senaryo ise dokunulmazlık tartışmasının şimdilik büyütülmemesi ve mevcut dosyaların milletvekilliği döneminin sonuna bırakılması.

Bu görüşü savunanlar, özellikle Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel ve partili bazı milletvekillerinin dokunulmazlığının kaldırılmasının ne iktidara ne de siyasi iklime katkı sağlayacağına dikkat çekiyor.

Yeni Parti'nin yanısıra diğer muhalefet partilerinde de bu görüşü savunanlar çoğunlukta.

BBC Türkçe'ye konuşan Saadet Partisi'nden üst düzey bir yönetici, Sarıgül dosyasının fırsat bilinerek yanına üç-dört dosya daha eklenmesinin iktidar açısından daha ağır siyasi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu:

"Hükümetin yerinde olsam, Özgür Özel'in dokunulmazlığını niye kaldırayım, ne işine yarayacak? Zaten CHP'yi bölerek muhalefeti sarstığı kadar sarstı. Muhalefeti bir de dokunulmazlıklarla tamamen köşeye sıkıştırdığı zaman nasıl patlayacağı belli olmaz, ters de tepebilir."

AKP içinde karma listeye mesafe var

Dokunulmazlık dosyalarının genişletilmesine AKP yönetiminden bazı isimler de mesafeli.

Bir AKP yöneticisi, konunun parti yönetiminde henüz kapsamlı biçimde ele alınmadığını belirterek Sarıgül dosyasıyla birlikte başka milletvekillerinin dosyalarının da gündeme getirilmesini beklemediğini söyledi.

Böyle bir girişime karşı olduğunu belirten yönetici, yaklaşımını şu sözlerle anlattı:

"Zaten problemli çok alanımız var. Aynı anda bu kadar yeri kazarsak, gidecek yer kalmıyor."

Fon soruşturmasıyla ilgili dosyaların da dokunulmazlık tartışmasına dahil edilmesinin yeni siyasi sorunlar yaratabileceğine dikkat çeken parti yöneticisi, siyasetçilerin iş insanlarıyla kurduğu ilişkilerin ve siyasetin finansman biçiminin daha geniş bir çerçevede ele alınması gerektiğini söyledi.

Meclis'te binden fazla dosya bekliyor

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, 28 Eylül'de yaptığı açıklamada dokunulmazlık Anayasa Adalet Karma Komisyonu'nda bin 96 dosya bulunduğunu açıklamıştı.

Meclis Başkanlığı verilerine göre bu dosyaların 692'si önceki dönemden devretti.