Brezilya'da Lula benzeri görülmemiş bir seçim zaferi elde etti

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Brezilyalılar, yeni devlet başkanlarını seçmek için 25 Ekim Pazar günü sandık başına gitti. Başa baş geçen yarışı, görevdeki Lula da Silva'nın kazandığı ve yeniden devlet başkanı seçildiği ilan edildi.

Seçim sonucu iki açıdan tarihi bir zafer olarak görülüyor.

Brezilya demokrasisi tarihinde görevdeki bir başkan daha önce hiç ikinci kez seçilmemişti.

İlk seçimi ikinci sırada tamamladıktan sonra ikinci turu kazanmak da aynı şekilde daha önce görülmemiş bir başarı.

Bolsonaro, 4 Ekim'deki ilk tur oylamada birinci sırada yer almasının ardından seçimin favorisi olarak görülüyordu.

ABD Başkanı Donald Trump ilk turdaki sonucu "çok büyük" bir zafer olarak nitelendirmişti. Lula ise ABD'yi "seçimlere müdahale etmekle" suçlamıştı.

İkinci turda 80 yaşındaki solcu Luiz Inácio Lula da Silva ile 45 yaşındaki sağcı senatör Flávio Bolsonaro arasında yarış başa baş sürdü.

Brezilya Yüksek Seçim Kuruluna göre, Lula oyların yüzde 51,79'unu alırken, Bolsonaro yüzde 48,25'ini aldı. Brezilya'da 160 milyon kayıtlı seçmen bulunduğu ülkede dört milyon oyluk bir fark demek.

Sonuçların gelmesiyle Lula taraftarları Sao Paulo sokaklarında kutlamalar yapmaya başladı.

Böylece Lula da Silva, dördüncü kez bu göreve seçilmiş oldu.

Lula, pazar gecesi yaptığı zafer konuşmasında, "Buradaki yoldaşım Janones'e, yani birliklerimizin moralini her gün; sabah, öğle ve gece demeden yükseltme kampanyamızda çok büyük bir rol oynayan generalimize teşekkür etmek istiyorum" dedi.

Flávio Bolsonaro, 2022'deki son seçimi kaybettikten sonra darbe planlamak suçundan 27 yıl hapis cezasına çarptırılan eski sağcı Devlet Başkanı Jair Bolsonaro'nun oğlu.

İlk turda Bolsonaro'nun oyları beklenenin üzerinde gelmişti. Bu da ikinci turda Bolsonaro'yu avantajlı hale getirmişti çünkü ilk turda elenen diğer bazı adaylar sağcı alternatiflerdi.

Latin Amerika'nın büyük bölümü Trump yönetimiyle uyumlu sağcı devlet başkanlarını seçmiş durumda. Brezilya'da ise ikinci tur, Latin Amerika'nın en büyük ülkesi ve ekonomisinin bu yola girmesine engel oldu.

ABD'ye 'seçimlere müdahale' suçlaması

Bolsonaro'nun ilk turdaki zaferinden sonta Lula'nın destekçileri, katılım oranını artırmak amacıyla onun lehine büyük mitingler düzenledi.

24 Ekim Cumartesi günü Lula, Rio de Janeiro'daki Copacabana Plajı'nda toplanan büyük kalabalığa, bu seçimin bir "egemenlik" meselesi olduğunu ve insanların Brezilya bayrağını öpen kişiyle Amerikan bayrağını öpen kişi arasında seçim yapacağını söyledi.

Lula yönetimi, ABD'yi Brezilya seçimlerine müdahale etmekle suçladı. Washington ise bu iddiayı "temelsiz" olarak nitelendirdi.

Lula, "basit bir nedenle" seçimi kazanacağı iddiasında bulundu: "Halkın değişim istediği doğru, ancak halk ilerlemek istiyor. Geriye gitmek istemiyorlar."

Luiz Inaciao Lula da Silva kimdir?

Luiz Inacio Lula da Silva, 27 Ekim 1945'te kuzeydoğudaki Pernambuco eyaletine bağlı Garanhuns'ta doğdu. Halihazırda Sao Paulo'da yaşayan Lula'nın biri üvey beş çocuğu var. Yakın bir zaman önce Janja adıyla bilinen üçüncü eşi Rosangela da Silva ile evlendi.

Lula 1960'lar ve 1970'lerde bir metal işçisi ve aktif bir sendikacıydı. Öncesinde bir kuru temizleme şirketinde çalıştı ve ayakkabı boyacılığı yaptı.

1980'de İşçi Partisi'nin kurucuları arasında yer aldı. 1987 ve 1991'de Sao Paulo'dan federal meclise seçildi.

1989'da İşçi Partisi'nden ülkenin ilk işçi sınıfı adayı olarak başkanlık seçimine girdi. Dört başarısız denemeden sonra ilk kez 2002'de devlet başkanı seçildi.

2003'te yoksulluğu azaltmaya yönelik sosyal programını uygulamaya başladı. 2006'da oyların yüzde 60'ından fazlasını alarak yeniden seçildi.

2010'da İsrail'i ziyaret eden ilk devlet başkanı oldu.

Aynı yıl Time Dergisi tarafından dünyanın en etkili 100 kişisinden biri seçildi.

2011'de gırtlak kanseri nedeniyle kemoterapi gördü.

2018'de üst düzey siyasetçilerin, hükümet yetkililerinin ve iş insanlarının suçlandığı yolsuzluk soruşturması kapsamında tutuklandı ve hapse girdi. O yıl seçimlere katılması yasaklandı.

Lula, Kasım 2019'da 580 gün sonra hapisten çıktı. Mart 2021'de bir Federal Yüksek Mahkeme Yargıcı Lula hakkındaki mahkumiyet kararını bozdu. Siyasi haklarını geri kazanan Lula, Temmuz 2022'de İşçi Partisi'nden yeniden başkanlığa aday oldu.