Idibo Naijiria 2027

Eré ìdárayá

Èyí to gbajúmọ̀ jù

Ìròyìn

Fídíò

Kò ṣe é má gbọ̀ ọ́?

Gbọ́

Afrika

BBC ṣe àkójọpọ̀ àwọn nǹkan tó ń mú kí obìnrin aláwọ̀ dúdú ní oyún ìju láìfi ọjọ́ orí wọn ṣe.

Àwọn ohun kàyéèfì tó le mú kí ọmọbìnrin ní oyún ìju

Yoruba

Omi ọyàn ṣe pàtàkì fún àwọn ọmọdé àmọ́ bí ọ̀wọ́n gógó ṣe ti bá owó oúnjẹ, ọ̀pọ̀ ìyá ni kò ní owó láti máa ra àwọn oúnjẹ tó dára láti pèsè omi ọyàn tó péye.

Wo oúnjẹ tí ìyá tó ń tọ́mọ lọ́wọ́ le è jẹ, bí ọ̀pọ̀ oúnjẹ ṣe gbówó lórí

Bi imọ ijinlẹ ṣe n tẹsiwaju, bẹẹ ni iwadii n fi ipo ti ilera ikun eeyan wa han, bẹẹ naa si lo n fi ti ifun han pẹlu. 

Wo àwọn ìdì tí ìfun inú rẹ ṣe ṣe pàtàkì àti bí o ṣe lè jẹ́ kó ṣiṣẹ́ dáadáa

Koda, ohun mimu ti wọn fi ofio ṣe a maa jẹ ki nnkan ọkunrin le gidigba, eyi si jẹ ko di aayo fun awọn to mọ ọn.

Wo bí òfìò, ohun jíjẹ tó kéré yìí ṣe wúlò fún ìlera rẹ tó

Capsaicin, tó jẹ́ èròjà tó máa ń mú ata ta, ni wọ́n ló fa ohun tó ń fa ìkọnilóminú lórí ipa rẹ̀ lára.

Mọ̀ nípa capsaicin, èròjà inú ata ródò, ṣọ̀mbọ̀, àtàwọn nǹkan tó máa ń fa sára

Ìròyìn lórí àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tó ń lọ ní Nàìjíríà.

Kò ṣe é má gbọ̀ ọ́

Ọ̀pọ̀ nǹkan ni wọ́n máa ń fi ẹ̀pà ṣe – kúlíkúlí, òróró, tó fi mọ́ ọbẹ̀. Ọbẹ̀ ẹ̀pà yìí ni àwọn èèyàn orílẹ̀ èdè Togo, Benin, Senegal àti Ivory coast máa ń lo láti fi jẹ fufu.

Wo àwọn àǹfàní tó wà lára ẹ̀pà

Kọmíṣọ́nà fún ètò ìlera, Ọ̀jọ̀gbọ́n Akin Abayomi tó kéde ìṣẹ̀lẹ̀ yìí ní àwọn ìjọba ìbílẹ̀ Eti-Osa, Lagos Island, Ikorodu àti Kosofe ni àìsàn náà ti gbilẹ̀.

Kọ́lẹ́rà bẹ́ sílẹ̀ l‘Eko, èèyàn márùn-ún kú, ọgọ́ta wà ní ilé ìwòsàn

Iwadii  naa sọ pe awọn ipinlẹ Borno, Bauchi, Zamfara, Kano, Kebbi ati Sokoto wa lara awọn ipinlẹ ti afikun ti de ba iye awọn ọmọde to n laiṣan igbẹ gbuuru lorilẹede Naijiria.



Mọ nípa àwọn oúnjẹ aṣara lóore tó lè dènà ìgbẹ́ gbuuru fún ọmọ rẹ

To ba jẹ pe o maa n ri awọn apẹẹrẹ kan (allegies) ti ko ba ọ lara mu bi o ba jẹ ẹyin tan, kan si dokita rẹ.



Wo àǹfàní mẹ́wàá tó wà nínú ẹyin jíjẹ

Bi ọmọ rẹ ko ba jẹun daadaa, tọ dokita awọn ọmọde lọ.
 Ma ṣe gbe igbesẹ to le fa iku ọmọ tabi da wahala si gbogbo mọlẹbi lọrun. 




Wo ewu tó wà nínú fífipá fún ọmọdé lóúnjẹ, pẹ̀lú bí o ṣe lè pa ọmọ

Àkókò yìí ṣe pàtàkì fún ìyá tó fẹ́ gba ọyàn lẹ́nu ọmọ àti ọmọ tí wọ́n fẹ́ gba ọmú lẹ́nu rẹ̀ nítorí ó nííṣe pẹ̀lú ìlera àyá àti ọmọ gẹ́gẹ́ bí àwọn onímọ̀ ṣe sọ.

Wo àwọn ọ̀nà tó dára láti gba ọyàn lẹ́nu ọmọ

Jíjẹ oúnjẹ tàbí ìpápánu láì ṣe wí pé ebi ń pa èèyàn ni àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì pè ní “hedone” èyí tó jẹyọ láti inú èdè Gíríkì tó túmọ́ sí “mímu”.

Ìdí tí èèyàn fi fẹ́ràn láti máa jẹ ìpápánu dípò oúnjẹ

Àbáwọlé

Iwadii Fasiti Northwestern ti wa kede pe bii idọti ni olubi ọmọ ri lẹyin ọjọ ikunlẹ nitori awọn kokoro aifojuri kan maa n wa lara rẹ.

Wo ewu tó wà fún ìyálamọ tó ń jẹ olúbi ọmọ lẹ́yìn ọjọ́ ìkúnlẹ̀

Media

Ajọ eto ilẹra ni Naijiria, NMA ti ni o kere tan eniyan 13m lagbaye ni yoo ni aisan rọpa-rọṣẹ lagbaye.

Wo ọ̀nà tí o lè gbà borí àìsàn rọpá-rọṣẹ̀ tó ń pa ọ̀gọ̀rọ̀ lágbáyé

Gẹgẹ bii ohun ti NAFDAC sọ, inu oṣu Karun un, ọdun 2021 ni wọn po ogun naa pẹlu eyii to ni nọmba 329304.

Orílẹ́èdè Kenya pàṣẹ ìdápadà oògùn ikọ́ ọmọdé Benylin Paediatrics lẹ́yìn ìkìlọ̀ NAFDAC 

Ọpọ igberiko ni orilẹede Senegal ni ko ni omi to dara fun mimu.

Wo ọkùnrin kan tó gbẹ́ kànga bíi ọgọ́rùn ún láti ṣe ìrànwọ́ fáwọn èèyàn ìgbèríko ní Senegal


Dokita McJinger Ibeneme, sọ pe beeyan ko ba jẹun, iṣoro lo jẹ fun ara, nitori ara ko ni i le ṣiṣẹ to yẹ ko ṣe.


Bí èèyàn ṣe lè ní àìsàn kíndìnrín tori ààwẹ̀ gbígbà

Àádọ́rùn-ún Naira ni Sidikat Abdulrahman fi bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ bẹ́skẹ́ ṣíṣé, àmọ́ ní báyìí, ó ti di olówó tabua nídì rẹ̀.

'Bíi dìndìnrìn ni mo ṣe bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ Bẹ́skẹ́ tó yọ mi kúrò nínú ìyà àti àìní'

Àgbáyé

Ninu awọn apẹrẹ to maa n se afihan pe eeyan ni ikọ fee ni pe yoo maa wukọ ẹjẹ ti aya a si maa ta iru eeyan bẹẹ.

Àwọn nǹkan tó ṣe koko tó o le má mọ̀ nípa ikọ́ọfe

Gbogbo ẹyin ti ẹ maa n ṣe iṣẹ ajokuta ma mu omi, ọrọ yii kan yin, kí ẹ wa kọ ẹkọ.

Wo ìpalára ní ọ̀nà mẹ́fà tó lè bá ènìyàn tí kò bá kí ń mu omi mímu tó ìwọn tó yẹ

ṢIṣe amoju ara wa lasiko aawẹ ko mọ nibi ounjẹ nikan.

Wo ọ̀nà tó lè fí ṣe ìtọ́jú ara rẹ̀ lásìkò ààwẹ̀ Ramadan tó wọlé yìí

Ẹ wo ìdí táwọn ìyálọ́mọ fi ń jẹ Olubi, àti ọ̀pọ̀ ọ̀nà tí wọ́n ń gbà jẹ ẹ́

Awọn oniṣowo ati awọn to n mu ọti inu ọra sọrọ lori ipa ti fifi ofin de e ni lara wọn

Oniruuru ounjẹ ati baa se lee jẹẹ