Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Afaanoromoo

Mootiin Lij Iyyaasuu ALA bara 1913 hanga 1916’tti biyya Itoophiyaa bulchaa akka ture seenaan isaanii ni mul’isa.

Mootota bara sana biyyattii bulchan keessaa umuriidhaan Ijoollee akka ta’e kan himamuuf Lij Iyyaasuun, bara bulchiisa isaatti seeroota mootonni Shawaa hordofaa turan keessaa bahuun, bulchiinsa dimokiraasitti dhihaatu hojiirra oolchuuf akka yaalaa tures himama. Kunoo isin daawwachiifna

Mana hidhaa Lij Iyyaasuu: Hambaa seenaa dagatamee manca'aa jiru

Weerarri dhibee busaa godinaalee Lixa Oromiyaa garagaraa keessatti mul’ate lubbuu namootaa galaafachaa jira. 


Weerara dhibee busaa Lixa Oromiyaatti hammaate 

Jaarii: Sirna kadhataafi galataa aadaa Oromoo

Godinaalee naannoo Oromiyaa rakkoo nageenyaa qaban tokko tokko keessatti barattootni qormaata biyyaalessaa kutaa saddeettaffaa fi kutaa 12ffaa qoraman hedduun qabxii darbinsaa akka hin arganne barattootnii fi qondaalonni BBCn dubbise himan.

Hojii qulqullina barnootaa mirkanessuu fi dhimma qabxii qormaataa Oromiyaatti galmaa'e

Himatamtootni to’annoo jala erga oolanii booda iddoo yakkichi itti raawwatame deemuun haala yakkichi itti raawwate qorachuu kan himan Itti Aanaa Inispeektaraa Aliyyii Jiloo “Yakki raawwatame miira hawaasaa kan tuqedha,” jedhan. 

Aanaa Siraarootti himatamtoonni 'dhuganii' loon hatan adabaman

Waggoota muraasa darbaniif walitti bu'iinsa, haleellaa, saamichaafi buqqaatii keessumaa bakkeewwan Lixaafi Kibba Oromiyaatti raawwateen hawaasi miidhaa bal'aaf saaxilameera.

Ajjeechaan namoota nagaa Oromiyaatti yoom dhaabata? 

Afaan Oromoo

Biiniyaam Admaasuu naannoo Paarkii Baalee dhiyoo jirutti dhalatee guddate. 
ALI bara 2014'tti, tasuma balaan ibiddaa paarkii Gaarreen Baalee keessatti yeroo ka'u jaalala paarkichaaf qabu irraa ka'uun hiriyyoota isaa waliin dhaamsuu dhaqan. Bubbeen abidda isaanitti garagalchuun Biiniyaam osoo baqatuu jalaa bahuu dadhabuun abiddaan gubatee du'e. Paarkicha namoni aarsaa kaffalan akkamiin yaadatamu?

Warra ofii gubatee gubannaa oolchetu Paarkii Gaarreen Baalee addunyaatti baase

Paarkiin Biyyaalessaa Gaarreen Baaleefi teessumni lafaa aadaa Geede’oo hambaa addunya ta’uun kan galmaa’anis, kora UNESCO 45 irratti kan murtaa’e yoo ta’u, kun ammoo hambaalee addunyaa Itoophiyaan qabdu 15 taasisa.

UNESCOtti kan galmaa’an Paarkiin Biyyaaleessaa Baaleefi dhakaan dhaabii Geede’oo maal qabataniiru?

Daandii Boorana Bahaa irraa ka’ee karaa Aanaa Gooroo Doolaa gara kutaalee biyyattii garaagaraa geessu irratti yakkoonni raawwatamuu fi konkolaattonni gubachuun sochii uummataa akka gufachiise himan namoonni Godina Boorana Bahaa irraa dubbisne.

'Mootummaan waan godina hundeesseef obboleeyyan wal loluun aada maleessa' 

Humnoonni nageenya mootummaa, hidhattoonni Faannoo, akkasumas hidhattoota Waraana Bilsummaa Oromoo (WBO)n ajjeechaa, dararriifi saamiichi uummaata nagaarratti raawwatamuu yeroo gara yerootti dabaluu kaasu jiraattoonni. 

Oromiyaatti ajjeechaan namoota nagaarratti raawwatamu maaliif dhaabachuu dide?

Dargaggoonni yeroo barnoonni eegalu kanatti ijoollee maatiinsaanii humna hin qabneef meeshaalee barnootaa walitti qabanii gumaachan ‘miira addaa qaba’ jedhu.
Waqtiin gannaa dhumee yeroo birraan bari’u ta’ii bara haaraatti ijoolleen hawwiin eegan keessaa tokko jalqabbii manneen barnootaati.

Ijoollee harka qalleeyyiif meeshaalee barnootaa gumaachuun 'miira addaa qaba'

Godina Wallagga Bahaa aanaa Giddaa Ayyaanaa keessatti haleellaa hidhattoonni imaltoota konkolaataa keess turan irratti bananiin lubbuun namootaa darbee, kan miidhamaan ammoo hospitaala galuusaanii BBCn godinicharraa mirkaneeffate.

Waayee ajjeechaa Giddaa Ayyaanaatti raawwatee hanga ammaa maal beekna?

Oromoon waan ittiin beekamu hedduu keessa tokko loon ykn horiidha. Oromoon loon ni jaalata, ni horsiisa ni faarsaas. 
Dur qabeenyi namaa hamma horii qabuufi saawwan elmatuun adda baha ture. Amma sababoota adda addaan haalli kun jijiiramaa dhufeera.

Maanguddoo Arsii Haadha Warraa shan, ijoollee 52 fi horii 800 qaban 

Mootummaan Naannoo Oromiyaa bara haaraa 2016tti walitti bu'iinsi Oromiyaatti hidhattoota waliin taasisan mariifi marabbaan akka dhumatuuf waamicha dhiyeesse.

'Bara waldhabdee mariin furannu, sagaleen qawwee itti cufame nuuf haa ta'u'- Obbo Shimallis  

ALI bara 2015 darbe keessatti artistoonni maqaa guddaa qabaniifi waggootaaf hawaasa tajaajilan garagaraa lubbuun darbaniiru. Hojiin isaaniin garuu yaadatamu. 

Artistoota waggaa darbe gaggeessine: Alii, Zarihuun, Ibraahim,…

Biyya ofiifuu waraana keessa jirtu, Yaman, keessatti tibba kana baqattootni Itoophiyaa walitti bu’uun lubbuun namoota jahaa olii darbuu fi namoota baay’een madaa’uu baqattootni BBC’n dubbise himan.

Yamanitti walitti bu'insi baqattoota Itoophiyaa jaha galaafate akkamiin eegale?

Walitti bu’iinsi Artist Caalaa Bultumeefi Artist Andu’aalam Gosaa torban dura ijoo dubbii ture jaarsummaan furamuu ibsameera. 

Artistoonni lamaan, Caalaafi Andu'aalam, akkamiin araaraman?

“Isa qabuuf ayyaana malee isa hinqabneef maal ayyaanaree? Yoo argame boqqoolloo akaawame nyaanee buluunuu nuuf waan guddaadha” jedhan Aadde Abbaayinash Galataa, harmee Benishaangul Gumuzii buqqa’anii magaalaa Mandii jiraatan.

Yaadannoo Bara Haaraafi jireenya buqqaatootaa 

Mootummaan biyya bulchaa jiru kan ABO akka hin taane mirkaneessituun hunda dura mootummaan kan irratti lola bane hooggana ABO biyya Ertiraa irraa biyyatti deebii'eefi Waraana Bilisummaa Oromoorratti akka ta’e himu Obbo Batteen. 

Warri kaleessa raayyaa ittiisa biyyaafi mootummaa MM Abiy leellisan har'a maaliif 'Onagaawwii' ittiin jedhu?  

Ganda qollifame: 'Miilakoo jallate sirreessuuf dhagaan ofirra kaa'a ture'

Weellistoota lamaan, Caalaa fi Andu'aalam, gidduu maaltu mudate?

‘’Finxaaleyyiin naannoo Amaaraa fi Oromiyaa keessa socho’an sadarkaa yaaddoo tahuu hin dandeenye irra gahaniiru,’’ jedhan Itaamaajooriin Waliigalaa Humna Waraanaa Itoophiyaa, Fiildi Maarshaal Biraanuu Juulaa.

Uummata Oromoo