Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Afaan Oromoo

Balaa sigigoo lafaa tibban Naannoo Kibba Itoophiyaa Godina Kafaa keessa mudateen namoonni du’uun mirkannaa’e 257 caaluu aanga’oonni naanncihaa kan himan yoo ta’u, baayyinni namoota balaa kanaan lubbuu dhaban hanga 500 ta’u akka dhanda’u ammoo dhaabbanni UN beeksiise.

Baayyinni namoota balaa sigiga lafaa Gofaatti du’an 500 ta'u danda'a jedhame 

Ogeessonni akka jedhanitti sababa jijjiirama qilleensa addunyaatiin sigigni lafaa hammaataa jira. Sababoota, gosaafi wayita taateen akkasii mudatu maal gochuutu gorfama?

Sababoonni sigigni lafaa akka uumamu godhan maal fa'i? Akkamiin of eegna?

Balaan ALI Wiixata Adoolessa 15, 2016 dhaqqabeen dubartootaafi daa’imman dabalatee lubbuu dhabaniiru.
Balaa ganda Kencho Shaachaa, Aanaa Gazee Gofaatti mudateen reeffi namoota 157 akka argame Qajeelchi Kominikeeshinii Godina Goofaa ibseera.




Godina Gofaatti balaa sigiga lafaa qaqqabeen namootni du'an 220 ol gahan

Jimaata galgala naannoo sa’aatii lamaaf walakkaatti, wanti sagalee guddaa qabu samii keessaa dhaga’amuun namoota naasuu keessa galchee ture. BBCnis taatee kana ilaalchise jiraattota, qondaala mootummaafi ogeessa dubbiseera.

Yunivarsiitiin Jimmaa 'wanta samiirraa bu'e' jedhame qorachuuf garee ogeeyyii ijaare

Gammachuun karaa dhungootiin argamu maal akka fakkaatu filmiiwwan jaalalaa garaa garaa irratti dowwattanii jirtu ta'a. Haata'u malee, dhuguma hidhiirra wal dhungachuun karaa jaalalli ittiin ibsamuudhaa?



Ilmaan namaa attamiin wal dhungachuu akka jalqaban beektuu? Saayinsiin waan jedhu qaba

Vampaayeriin waan sururaa jaarraawwaniif himamaa as gahedha. Ofii jette jetteen isaan walqabatee odeeffaman eessaafi maalif jalqabame?

Jette jetteen 'Vampaayer' jedhu eessaa, maaliif jalqabe?

Wanti icciitiin isaa hin beekamne kun hanga ammaatti kutaalee addunyaa kam keessatti mul’ate? Eessaa akka dhufan ilaalchisee maaltu jedhame? Kan jedhu akka itti aanutti qopheessineerra.

 'Utubaa sibiilaa waliinsaa wallaalame' biyyoota garagaraatti mul'achaa jiru 

Naannoo Kibba Itoophiyaa Godiina Kibba Oomotti kirkirri lafaa reektar iskeelii 4.8 ta’e mudachuu Yuunivarsiitin Finfinnee beeksise.
Yuunivariitichatti Inistiitiyuutin Ji’oofiziksii, Saayinsii Hawaafi Astiroonomii akka beeksisetti kirkirri lafaa Godiina Kibba Oomoo Aanaa Bannaa Tsamaayitti mudate.


Kibba Itoophiyaatti kirkirri lafaa reektar iskeelii 4.8 ta’e mudate

Odola lixa Indooneeziyaa Sumaatraa iddoo volkaanoon hammaatutti lolaafi laavaan(humbuluqa) qorraa irra yaa'ee namoonni 37 lubbuun darbe.

Laavaan qorraa jiraattota naannoo volkaanoo 37 ajjeese

Itoophiyaan waqtilee afur qabdu keessaa tokko kan taheefi ji'oota afur kan qabu waqtiin arfaasaa kutaalee biyyattii kibbaa gar-tokkoof yeroo roobaa ijoo dha.



'Itoophiyaatti sababa balaa lolaan namoonni miiliyoona tokko qe'eerraa buqqa'uu malu' 

Kaabaa Mozaambikitti bidiruun tajaajila geejjibaa kennaa turte tokko dhidhimtee 90 ta'an du'uu qondaaltoonni naannichaa beeksiisan. Namoota balaa kanaan dhuman garri caalan isaanii daa'immanidha jedhameera.

Mozaambikitti bidiruun dhidhimtee yoo xinnaate namoonni 90 du’an

Afaanoromoo

Yeroo ammaa sararoonni interneetii gurguddoon 430 ta’an galaana keessa qaxxaamuruun addunyaa guutuuf tajaajila kennaa jiru.
Keebiliiwwan interneetii kunneen fageenya addunyaa hanga kiilomeetira miiliyoona 1.3 ni uwwisu.

Keebiliiwwan interneetii baatan akkamiin galaana qaxxaamuranii addunyaa waliin ga'u?

Taateen harreen lakkuu dhaluu akkuma addunyaattuu baay’inaan hin mul’anne . Garuu Harargee Lixaatti harreen Lakkuu dhaluu dhagahame.

Harargee Lixaatti harreen bukurii lakkuu dhalte ‘ajaa’iba’ jedhamte

Kolfuu akkaan jaalanna. Nam baacoo nutti himu jajuun uumama keenya keessa waan jiru fakkaata.    
Haatahu malee qo'annoon haaraa, dhala namaa qofa miti - bineensonnis akka walirratti baacan ykn walitti qoosan mul'iseera. 

Bineensonni akka walitti qoosan quba qabduu?

Dammii Itoophiyaa dabalatee biyyoota garaagaraattis qorichummaa akka qabu amanama. Keessattuu tibba qorraatti damma nyaachuun qaamni manaa ho’a akka oomishu gargaaruun qorra irraa ittisuuf gargaara yoo jedhamu dhagahama. 
Biyya Giriikiitti ammoo dammi akka ‘nyaataa waaqooleetti’ kan ibsamu yoo ta'u, Chaayinaatti ammoo qorichummaan beekama. Ofii bu'aalee dammaa maal fa'i?

Faayidaalee dammaa kanniin beektuu? Damma nyaachuu kan qabu eenyu?

Addunyaa jaalalli balali'uutti, daangaa shimbirroonni to'atanirraa odeessi hawwataa tahe jira. Simbirroonnis akka namaatti ni jaalatu, jaalallee ija irra buufatan hawwachuuf ammoo waan ajjaa'ibaa hojjatu jedha qorataan tokko.

Shimbirroo 'jaalalaaf' abaaboo kennuu hanga man'ee faayaan miidhagsuutti

Dargaggoo jaalala kannisaan qabame dha. Naannoo kannisni jirutti gatii guddateef sirriitti isaan beeka. 


Dargaggoo gagaa 3D'n maxxansuun kannisa gargaaraa jiruun wal-baraa

Dammi sukkaara nyaataa fi dhugaatii keenya mi’eessuuf fayyadamnu bakka bu’uun nu tajaajiluu danda’aa?


Dammi sukkaara bakka bu'uu danda'a?

Suuraan beerii bantii(polar bear) kattaa cabbiirra rafu kan ogeessa kaameraa Niimaa Saariikaaniin kaafame badhaasa ogeessa suuraa Wildlife Photographer of the Year People's Choice Award sagalee uummataa kennamu mo'ateera

Suuraalee bineensotaa ajaa'iboo badhaasa mo'atan

Sanyiin reeppitaayilii balali'uu teroosoor jedhamu waggaa 168-166 miiliyoona dura jiraacha ture Iskootilaand, Ayiil of Iskaayitti argame.

Hafteen lafee reeppitaayilii addaa balali'aa ture Iskootilaanditti argame

Chilii naannoo Valpariyaaso keessatti balaa ibidda bosonaa uumameen yoo xiqqaatee namonni 51 du’uu anga’oonni naannicha ibsan.

Ibidda bosonaa Chiliitti mudateen namoonni du’an 112 ol tahe

Horsiise bultoonni biyyoota Baha Afrikaa garagaraarraa walitti dhufan Magaalaa Finfinneetti kan argamu Galma Barkumeetti walitti qabamaniiru. 
Waltajjii ‘Agarsiisa Horsiisee Bultoota Baha Afrikaa’ jechuun qophaa’e kana Ministeera Jallisiifii Naannolee Gammoojjii Itoophiyaa fi IGAD’tu waliin ta’uun qopheesse. 

Waltajjiin horsiisee bultoota biyyoota Baha Afrikaa walitti fide maal kaayyeffate?

Ummanni Oromoo Waataa biyya Keeniyaa qarqara galaanaa jiraatu dur jireenyisaanii adamoo fi ija mukaa irratti kan hundaa'e ture.
Har'a garuu naannoo isaan dur jiraachaa turan lafa bosonaa eegumsi taasifamuuf waan ta'eef haala jireenyaa midhaan qotanii jiraachuu akka eegalan himu.

Oromoo Waataa: 'Foon arbaa akka malee miyaa'u har'a nyaachuu hin dandeenye'

Nama tokko gaafa jalqaba agarru bifti isaanii nu hawwachuu mala, tahus wantoonni qalbii keenya mo'atan biroon jiru.

Uumama