Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Afaan Oromoo

Manni Murtii ogeeyyii fayyaa sagal "jeequmsaafi hokkora kaasuudhaan" shakkaman irratti murtoo kennuudhaaf Roobii Waxabajjii 4tti beellama qabe.

Manni murtii ogeeyyii fayyaa 'jeequmsaafi hokkora kaasuun' shakkaman irratti murtoo kennuuf beellama qabate

Akka Dhaabbanni Fayyaa Addunyaa jedhutti, dhukkuboonni saal-qunnamtiin dadarban addunyaarratti rakkoo fayyaa ijoo qaqqabsisu.
Guyyaa guyyaatti namoonni miliyoona tokkoo ol dhukkuba saal-quunamtii wal'aanamuu danda'aniin qabamu jedha jaarmiyaan kun.


Dhukkuboota saal-qunnamtiin dadarban cimoo fi wal'aansaa isaanii

Ogeessonni fayyaa miindaan, faayidaan garaa garaafi haalonni biroon akka sirraa'aniif gaafachuun hojii dhaabuun mormii erga jalqabanii torban sadii guute, A L I Camsaa 15, 2017 yeroo jaqabaatiif aanga'oota mooummaa waliin mariyachuu isaanii BBCtti himan.

Ogeessonni fayyaa mootummaa waliin maal mariyatan? 

Ministeerri Fayyaa Itoophiyaa lagannaa hojii ogeeyyii fayyaa addumatti ammoo hakimoota intarnii fi reezidantiin taasisan hordofee, "maqaa reezidantoota hojiirratti hin argamnee fi miidhaa sababa sanaan dhukkubsattootarra gahe ragaa waliin na beeksisaa" jechuun yunivarsiitiifi kolleejjii barnoota fayyaa barsiisaniif xalayaa barreessuun dhagahame. 

Adeemsi Ministeerri Fayyaa itti jiru fala fiduu caalaa daran dubbii hammeessa - Hakiimota buleeyyii 

Dubartoonni umurii ijoollee godhachuu danda'anitti laguu isaanii arguu dhabuun emaanooriyaa jedhama.



Ulfi osoo hin umamiin sababiiwwan laguun yeroo dheeraaf akka badu taasisan maalidha?

Abbootiin muraasni qullubbii qunciisaa, killee cabsaa fi naanawa minjaalaatti yoo kuduraalee muran, kaan isaanii ammoo daa'imman reefuu dhalatan uruursu. Ijoolleen ammoo ashanguliitiidhaan taphatu, haadholiin ammoo taa'anii isaan ilaalaa jiru.

'Lubbuukoo balleessuufan ture, amma garuu hadhoolii kaanan gargaaraa jira' 

Shamarreen waggaan 12 Kaatiriin Meengaanii bara tokko akkuma yeroo biraas waggaa waggaan raawwatuutti maatiishee wallii ayyaana Gannaa dabarsuuf wayita deemteetti taateen jireenyashee jijjire tokko ishee mudate.

'Ayyaana kabajuuf maatii bira deemeen dhaqna na qaban'

Kibba naannoo Oromiyaa magaala bulchiinsa Moyyaaleetti daa'imti dhalattuun tokko dhibee Maaree Jaldeessaa (Mpox)n qabamun mirkannaa'uu Ministeerri Fayyaa fi Institiutiin Fayyaa Hawaasaa beeksiise.

Maaree Jaldeessaa tibbana Oromiyaa Moyaaleetti daa'imarratti mul'ate maali, akkamiin daddarba?

Dr Isteefaanii Giriin jedhamti, hakiimota jalqabaa Kaanaadaa keessatti namoonni akka du'an gargaaran keessaa tokkodha. Muuxannooshii BBCtti himtee jirti kunooti.  

Hakiima dhukkubsatoonni akka du'aniif gargaartu- Dr. Isteefaanii Giriin

Yaadannoo dhumaa Haan Tesuun waa'ee ijoolluummaa intalashee irratti qabdu kan Caamsaa 1975, mana isaanii Saawoo keessatti.
"Ani gabaa dhaqee Kunghaan 'hin dhuftuu?' jedheen. Isheenis 'lakki hiriyyoota koo waliin taphachuuf deema' naan jette," jechuun yaadatti Aadde Haan. Amma waggaa 40n booda intalasheetiin wal arganiiru.


Haati waggaa 44 booda intallishee hatamtee UStti ergamteen wal agarte 

“Biyya gaarren kumaa” jedhamuun kan beekamtu Ruwaandan biyyoota gama fayyaan jijjiirama guddaa agarsiisaa jiru jedhaman keessatti ramadamti.
Ragaan Fooramii Diinagdee Addunyaa akka agarsiisutti, lammiileen Ruwaandaa miliyeena 15 ta’an keessaa dhibbeentaa 90 kan ta’an inshuraansii fayyaa qabu. Namoonni vaayirasiin HIV isaan keessatti argame dhibbeentaa 90 kan ta’an dhiyeessii qorichaa ni argatu.


Hakimoonni Itoophiyaa buleeyyii ta'an maalif Ruwaandaatti godaanu?

Poolisiin Federaalaa sochii ogeeyiin fayyaa dhimmaa mindaa fi faayidaa ilaalchisuun tibbana taasisa turan hordofee ogeeyyii fayyaa 47 to'annoo jala oolchuun qorachuu eegaluu isaa ibsa har'a baaseen beeksiseera.

Poolisiin Federaalaa ogeessota fayyaa 47 to'annoo jala oolchuun qorachuu eegaluu ibse

Dr. Muluu Mul'ataa hakimoota waldhaansa fayyaa haadolii maqaa guddaa qaban keessaa tokkodha. Waldhaansaafi qorannoo fayyaa ulfaafi gadameessaatiin waggaa 40 ol hojjetaniiru. Turtii BBC waliin taasisan kunooti.

Hakima gameettii ganna 40 oliif dubartoota kumoota hedduuf aara-galfii taate- Dr Muluu Mul'ataa

Manni Murtii Sadarkaa Jalqabaa Federaalaa dhaddacha ramaddii Araadaa guyyaa 21 ooleen yeroo dabalataa ogeeyyii fayyaa sagal irratti gaafatameen guyyoota 12 hayyame.

Manni-murtii Federaalaa ogeessota fayyaa himatamanirratti guyyaa 12 hayyame

Qorannoon haaraan Dhabbata gargaarsa namoomaa idiladdunyaa 'action Aid' jedhamuun gaggeefame  "Mootummootni  imaammata qusannaa fi liqaa hir'isuu dhiisuun lammiilee isaanii nyaachisuu irratti xiyyeeffachuu akka qaban" gaafate

Qorannoo haaraan 'Action Aid' waa'ee hakimootaafi barsiisota Itoophiyaa maal jedha?

Amiit Goos jedhama, ijoollummaasaatii kaasee sababa fuulasaatiif qoccolamaa guddate. Sababa fuula isaatiif yeroon itti kaafteeriyaatti namni isaaf ajajamu dhabame jiraachuu dubbata.

'Sababa fuula kootiif kaaffeetti akka ekeraan mana seeneetti na ilaalan'

Ogeeyyiin fayyaa gaaffilee ijoo 12 tarreessuun ji'a tokkoof erga mootummaa gaafataa turaniin booda Caamsaa 13 irraa kaasee, lagannaa hojii gariin jalqabuun ni yaadatama. 

Gaafii ogeessonni fayyaa kaasaa jiraniin walqabatee hanga ammaa kan beeknu

Yeroo tokko tokko sibiila taanaan wanti tuqnu hundi nu qabee nu rakkisuu danda'a. Garuu wanti sun elektirikii qabaachuu dhiisuu danda'a. Rakkoon akkasii eessaa madda? Furmaanni isaahoo?

Wantoonni nuti harkaan tuqnu osoo elektirikii hin qabaatiin maaliif nu qabu? 

Pireezidantiin Ameerikaa duraanii Joo Baayidan kaansarii cidhaanii (piroostaatii) hamaa ta'ee fi lafee isaaniitti babal'atuun qabamuusaanii barameera.

Waa'ee wal'aansa kaansarii cidhaanii dhiiroota miidhuufi Baayidan ittiin qabame kan beeknu 

Ogeyyiin fayyaa Itoophiyaatti argaman Kibxata Caamsaa 13, 2025 irraa kaasee kutaalee tajaajila murtaa'aniin alatti mormii hojii lagannaarratti argamu. Ogeeyyiin mormicha kan eegalan erga gaaffiin baatii tokkoon dura Ministeera fayyaafi dhaabbilee mootummaa dhimma ilaalatu biraatti galfatan deebii hin argatiin hafeen boodha.

Ogeeyyiin fayyaa hojii dhaabuun seera Itoophiyaatiin attamiin ilaalama?

Waldaan Ogeeyyii Fayyaa Itoophiyaa duula ogeeyyiin fayyaa mindaan kaffalamuuf gaggeeessaa jiran ilaallchisuun baaseen baaserratti ogeeyyiin fayyaa hidhaman akka gadhiifamanii hojii dileetti deebi'an gaafate.

'Sadarkaa hammaataarra gahuu dura atattamaan falli haa kennamu' - Waldaa Hakiimota Itoophiyaa 

Daddaftee nyaattaa? Suuta nyaachuun sababoota barbaadamuuf qabaa laata?
Yunivarsiitii Kanaadaa Manitobaa irraa Dr. Sahi Kirishna Gudii, nyaata dafanii nyaachuun dhiibba fayyaa irrtti qabaachuu fi dhiisu qorataniiru.

Daddafanii immoo suuta nyaachuutu fayyaa keenyaaf fayyada?

Ministeerri Fayyaa Itoophiyaa sochii lagannaa hojii ogeeyyiin fayyaa tibbana bakka garaa garaatti taasisaa jiran ilaalchisee ibsa baaseen, ogeeyyii muraasa hojii idileerra hin jirre jedheratti tarkaanfiin akka fudhatamu beeksise. 

Hakiima lammii Sudaan tokko dabalatee ogeessonni fayyaa 80 hidhamuu qindeessitoonni himan

Maqaan addunyaa ishee itti beeku Beel Giibsanidha. Hawaasi Oromoo garuu maqaa Sabboontuu naaf moggaase jechuun dubbattee turte.

