Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Afaan Oromoo

Hubannaa Albert Anestaayin ifa irratti qabu teeknoloojii bilbiloota ismaartifoophii haga ammaa qabannu bara baraan jijjiiraniiru.

Kaameraa bilbila keenyaaf maaliif Albert Anestaayiniin galateeffanna?

Dandeettiin waa yaadachuu guutuu hin tanee fi muraasa ta'e qabaachuun mallattoo sammuu fayyaa ta'uu agarsiisaa jedha ogeessi niwuroo Charan Ranganathi kitaaba dhiheenya kana baasee keessatti.  Akkamitti?

Dagachuun faayidaa qabaa? Namoonni akkuma umuriin dabalaa deemuun maaliif waa dagatu?

Jalqaba namni TV irratti mul'ate ammoo Wiiliyaam Taayintan nama jedhamuudha. Wiiliyaam nama jalqaba TV irratti multe ta'uusaatiin miira gaafa sana ture waggaa 40 booda bara 1965tti BBC waliin turtii taasisee ture.

Nama yeroo jalqabaaf TV irratti mul'ateen wal-baraa

Bara 2022 gabaa telekoomiifi daddabrsa maallaqa dijitaalaa Itopohiyaatti kan makame kaamapaniin Keeniyaa Safaricom maamiltoota miliyonaan horatus galii argachuu akka hin dandeenye gabaasni Baankii Addunyaa ibse. 

'Safaricom Itoophiyaatti maamiltoota miliyoonaan horatus galii dhabe'- Baankii Addunyaa

Waan asoosama saayinsii fakkaatu garuu qorattoonni lakkoofsaan muraasa tahan seelii lubbuu qaburraa kompiitara hojjechuuf jijjiirama fidaa jiru.

Saayintistoonni sammuu namaarraa kompiitara hojjechuutti jiru

Reechel jaalalleeshee qabdoo waliin taa'aa(date) turte garee hiriyootaa kaan wajjin arguun dura dubbii waliin qaban qulleessuu barbaadde.



Dubbii jaalalaafi jaalallee irratti lakkoofsi namoota AI gorsa gaafatan  maaliif dabale?

Algoorizimiin TikTok akkaawuntii daa'immanii irratti qabiyyeewwan gocha saal-quunnamtii of keessaa qaban fi fiilmiiwwan quunnamtii saalaa akka baayyinaan mul'atan gochaa jira jedha qorannoon.

TikTok daa'imman akka qabiyyeewwan saal-quunnamtii daawwatan taasisaa jira- Qorannoo

Hogganaan Teslaa Iloon Maask nama jalqabaa addunyaa kanaa qabeenya doolaara biiliyoona 500 baasu qabu tahe. Kunis gatiin konkolaataa elektiriikii fi daldalootisaa kaan ol guddachuurraan kan ka'e dha.



Iloon Mask nama jalqabaa addunyaa  qabeenya tiriiliyoona walakkaa baasu qabu tahe

Saayintistoonni Ameerikaa miciree dhala namaa sadarakaa jalqabaarra jiru DNA seelii gogaa namaarraa fudhatame isparmii waliin makuun tolchan.



Saayintistonni yeroo jalqabaaf gogaa namaarraa miciree ulfa ta'u uuman

Yeroo ammaa muuziqaafi poodkaastiwwan heddu dhaggeeffachuuf heedfoonii fayyadamuun baramaadha. Gabaan heedfoonis heddu dabaluu ragaaleen ni agarsiisu. 

Heedfoonii fayyadamuun fayyaa keenyarratti dhiibbaan fidu jiraa?

Pirezidantiin Ameerikaa Doonaald Tiraamp yeroo lammataatiif Yunaayitid Kiingdam doowwatan. Yeroo kanattis hojjattootaafi meeshaalee ittisa rasaasaa qaban hedduun dabaalamanii imalan. Kunoo dubbiifadhaa.

Xiyyaarootaafi konkolaataa Tiraamp rasaasni hin urreefi dhohinsa nikularaa dandamatan 

Apple oomisha isaa tibban ifa taasise ammoo kan barameen ala bilbila harkaa SIM malee hojjatu yoo ta'u, teeknolojiiwwan bilbilaa gara fuulduraa jiraatan irratti SIM kaardiin eddoonsaa maal ta'u akak danda'u gaaffii kaaseera. 

SIM kaardii malee bilbila 'Iphone' ittiin bilbiluun danda'mu beektuu? 

Qorumsa Biyyoolessaa kutaa 12ffaa dhiheenya firiin isaa ibsame keessatti manneen barnoota bultii addaa Ifa Boruu maqaan isaanii irra deddeebiin ka'a.

Ifa Boruu: Manneen barnoota bultii addaa Ifa Boruu fi bu'aa waggoota afurii

Addunyaarratti ammaan tana namoonni baayyeeb dhimma siyaasaa cimaa fi dhimmoota biyyaatiif osoo hin hafne warra urjii lakkaa'an irra gorsa gaafataa jiru. Ofii haalli kun maaliif baayyate?

Bara kana namoonni hireesaanii baruuf urjii lakkoofsiifatan maaliif baayyatan?

Itoophiyaatti hidhi anniisaa elektirikii maddisiisu inni jalqabaa bara 1932 laga Aqaaqii irratti kan hojjetame, Hidha Abbaa Saame'eel jedhamudha. Waggaa 85 booda yeroo ammaa biyyattiin hidha bishaanii anniisaa meegaa waatii kuma 5 caalaa maddisiisu hojjechuurra geesseetti.

Seenaa anniisaa elektirikii Itoophiyaa meegaa waatii 6 hanga biyyoota ollaaf rabsuutti

ALI Bara 2018 eegalee manneen barnootaa hanga kutaa 12ffaa jiran keessatti bilbila, taabileetii fi meeshaalee elektirooniksii qabatanii seenuun akka dhorkame Ministeerri Barnootaa beeksise.



Itoophiyaan barattoonni bilbila qabatanii mana barnootaa akka hin seenne dhorkite

Hoji-gaggeessaan olaanaa Teslaa Elon Maask waggoota 10 dhufan keessatti karoora isaa yoo milkeesse doolaara Tiriliyoona tokko akka argatu boordii dhaabbatichaa beeksiseera.

Maask karoorasaa yoo milkeesse dolaara Tiriliyoona tokko akka badhaasu Teslaan beeksise 

Waldaan Konkolaachiftoota Daangaa Qaxxaamuraa Itoophiyaa naannolee biyyattii walitti bu'iinsaan miidhaman keessatti haleellaan konkolaattota fe'umsaa fi konkolaachiftootasaaniirratti raawwatamu baay'achuu ibseera.

 Ji'oota 18 keessatti konkolaachiftoonni konkolaataa fe'umsaa 40 yoo ajjeefaman, 200 ol ammoo madaa'aniiru

Dhukkuba namoota 100 keessaa 12 irratti ni mul'ata jedhamuu fi xiyyeeffannoo hin argannedha quufa mormaa. Hawaasni maqoota adda addaatiin waama. Quufa mormaa, Kuukuu fi Hucubni maquma dhukkubni bakka garaa garaatti ittiin beekamuudha.

Dhukkuba baay'inaan namoota naannoo gaarreenii jiraatan miidhu beektuu?

Shamarreen umuriinshee amma ganna 19 taate tun godina Buunnoo Beddelleetti dhalattee guddate. Ijoollee wayita turtetti dhiitoon xiqqaan qaama ishiirratti kan mul'ate.

Ogeessi dhiitoo kiiloo ja'aa ol qaama shamarree waggaa 19 irraa muran maal jedhu?

Teeknolojiin hubannoo man-tolchee (AI) waggaa lamaan booda addunyaa to'achuudhaan ilmaan namootaa balleessuu akka danda'u ilaalchisee waraqaan qorannoo kana raagu bahu hordofee addunyaa teeknolijichaa keessatti yaddoo umeera.

Bara 2027tti hubannoo nam-tolchee (AI)n ilmaan namaa balleessu malaa laata? 

Qondaalli Nasa Siyaan Daafii, Pirezidant Tiraamp bara 2026 bajata Nasa irraa dhibbeentaa 24 hir'isuuf akka deeman labsuu hordofee dhaabbatichi wayita yaaddoo keessa galee jirutti karoora nukilara Addeessarra dhaabuu ibsan.

Addeessarratti buufata nukilaraa ijaaruun dorgommii siyaasaatimoo dhuguma misoomaaf?

Jiin Suun waggoota darban keessa waraqaa eenyummaa dhibbaan lakkaa'amniitti fayyadamuun dhaabbilee warra lixaa keessa fageenyarraa hojii IT argachuuf iyyachu dubbata. 

Ogeeyyii Kooriyaa Kaabaa dhoksaan hojjetaa miindaa mootummaaf ergan

Google yeroo balaan kirkira lafaa bara 2023 Turkiitti mudate qixa sirrii ta'een uummata akeekkachiisuu irratti hanqina uumuu amaneera.

Teeknooloojii