Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Afaan Oromoo

Harreen Itoophiyaa keessatti tajaajila fe'umsaa ykn geejibaan fi dhiheenya keessa ammoo kan dhaabbanni Chaayinaa foonshee biyya alaatti erguuf tajaajila qalmaatiif oolchaa jirtu jedhamuun alatti tajaajila gara biraatiif oolchuun hin baramne. Garuu harreen tajaajila sana caalaa qabdu jedhamaa jira.

Aannan harree irraa oomishaaleen attamii akka hojjataman beektuu?

Ameerikaa Saan Firaansiskoo keessatti haadha mana bunaa kan taatee Jeenii Ngoo sababii qaraxaatiin samii xuqeef yaaddoo keessa galu BBCtti himte.

UStti manneen buna Itoophiyaa fi kaan gurguran gatii dabaluuf dirqamuu himan

Pirezidaanti Doonaald Tiraamp Roobii Ebla 9 irraa eegalee meeshaalee Chaayinaan galchitu irratti qaraxa %100 ol akka kaa'an erga doorsisanii booda waraanni daldalaa guutuu Chaayinaa fi US waliin gaggeeffamuuf jira.

Waraanni daldalaa Ameerikaa fi Chaayinaa garamiitti imala laata? 

Kun gabaa fi sirna daldalaa addunyaaf yaaddoo cimaa ta'uu xinxaltootni damee kanaa dubbatu.

Ameerikaafi Chaayinaan dhimma qaraxaarratti kokkeerra wal dhaabatan

Biyyoota liqaa hedduu ofirraa kaffaluu qaban keessaa tokko kan taate Itoophiyaan liqaa irra jiru suuta kaffaluuf gaafachaa turteetti. 



Itoophiyaan liqaa suuta akka kaffaltuuf liqeessitoonni yeroo dabalataa kennuufi?

Tiraamp meeshaalee gara Ameerikaa galanitti qaraxa dabaluun laaffisuuf yaadu. Kaan garuu hojiirra oolmaa isaa shakku. 



Tiraamp dinagdeefi akkaataa daldala addunyaa jijjiiruu danda'aa?

Dhibeen simbirrootaa qonnaan bultoonni Ameerikaa lukkuu miliyoona kudhaniin lakkaa'aman akka dhabamsiisan dirqisiise.

US hanqaaquu miliyoona heddu Turkii fi Kooriyaa Kibbaarraa galchuuf

Addis maatiishee gargaaruudhaaf "icciqiin/seexaan" waan ishee qabeef sochii daldala xixiqqaa keessatti hirmaachuun alatti hojii mana namaa keessa hojjechuurra darbee hojiiwwan gadi bu'aadha jedhaman hunda akka hojjechaa turte yaadatti.

Dubartii hojjattuu manaarraa kaatee hanga hoteela mataashee qabaachutti geesse 

Tarkaanfii Tiraamp tibbana oomishaalee sibiilaa fi aluminiyeemii gara UStti galfamu hunda irratti qaraxa %25 kaffalamuuf jira. Kunis seera meeshaalee biyyoota michoota daldalaa gurguddoo kan akka Kanaadaa, Meksikoo, Biraazil, akkasumas Gamtaa Awurooppaa dabalatee kanfaluuf jiru.

Sababii qaraxa US sibilarra keesseetiin gosa soorataafi dhugaatii qaala'uuf jiru beektuu?

Waraanni daldalaa dinagdee addunyaa gurguddoo lamaan gidduutti taasifamaa jiru hammaataa dhufeetti, Chaayinaan gibirri galtee  ykn meeshaalee Ameerikaa irra gara biyyashee galan tokko tokko irratti keesse Wiixata kaleessaa irraa eegaluun hojiirra ooleera. 

Deebii Chaayinaan taarifa US irratti  kennite hojiirra ooluu jalqabe maali?

Itoophiyaatti argama bunaa ilaalchisee yaadota gara garaatu jira. Kaan Jimmatti argame yoo jedhan kaan biraa ammoo Kibba Lixa Itoophiyaatti jedhu. Haata'u malee qorattoonni seenaa dhimma kanarratti waan himan qabu.

Argamni bunaa eessa, hayyoonni seenaafi antirooppoloojii maal jedhu?

Maatii horsiisee bulaa irraa kan dhalatan Aaddee Elemaan amma hojii daldalaa fi invastimantiin naannawa itti dhalatanii hanga sadarkaa naannootti beekkamtii argataniiru. Icciitii milkaa'insaanii BBCtti himaniiru.

Aadde Elemaa Bulee: Intala horsiisee bulaa duwwaarraa ka'uun amma miliyeenara ta'an

Magaalaa Chaayinaa Guwaanshii keessatti sagaleen maashina uffata hodhuu ganamaa hanga galgalaatti dhagahama.

Uffata rakasaa Chaayinaarraa dhufu uffataa jirtan duuba dhugaa jiru 

Chaayinaan ammallee rakkoo qabeenyaa yeroo dheeraaf ture, liqaa mootummaa biyya keessaa olaanaa fi hoji dhabdummaa dargaggootaa raasuun rakkachaa jiraattuulleen, guddina oomisha waliigalaa biyya keessaa (GDP) kan bara 2024 gadhiisuuf jirti.

Sababoota sadii taarifni Tiraamp qofaan rakkoo Chaayinaa hin taaneef 

Itoophiyaatti daballiin gatii boba'aarratti taasifame galii lammiilen dhuunfan argatan wajjin yoo madaalamu baay'ee qaalii akka ta'e himu ogeessi diingadee. 

Itoophiyaatti daballiin gatii boba'aa jireenya nama dhuunfaa akkamiin huba?

Dhaabbilee magaalaa Finfinneetti argaman 20,000 keessaa ulaagaa balaa dandamachuu kan danda'an 42 qofaa akka ta'an Komishiniin Hoggansa Hojii Balaa fi Sodaa Ibiddaa Finfinnee ibse.

Dhaabbilee Finfinnee 20,000 keessaa ulaagaa ittisa balaa kan guutan 42 qofa

Qonnaan bulaan godina Shawaa Bahaa Aanaa Lumee kun waggoota 30 ol biyyoota Awustiraaliyaa fi Keeniyaa keessa jiraatan.
Maqaan isaanii Wandasan Kaasee jedhamu; dhalatanii kan guddatan Godina Arsii Magaalaa Abboomsaatti yemmuu ta'u, yeroo ammaa magaalaa Bishooftuu keessa jiraatu.


Qonnaan bulaa Itoophiyaa muuxxannoo qooduuf biyya Seeraaliyoonitti affeeraman

Jijjiramni Qilleensaa Gatiin bunaa haala kana dura mul'atee hin beekneen akka dabalu taasise.

Gatiin bunaa haala kana dura mul'atee hin beekneen dabale 

Itoophiyaan uummata hiyyummaa keessa jiru dhibbeentaa 68 ta'u qabdi. Abbbootii qabeenyaa doolaara miiliyoona tokkoo ol galmeessan ammoo 2,700 qabdii jedhu gabasaaleen.

Itoophiyaan miliyeenaroota hangam qabdi? Afrikaa keessaa sadarkaa kamirra jiru?

Godina Arsii Lixaatti kan argamuu fi iddoowwan bashannanaa turistoota biyya keessaa fi alaatiin filatamaa kan ture Haroon Laanganoo amma bakkeewwan maamiltoonni deemuuf sodaachuun gabaa dhabaa jiru ta’eera.

Yaaddoon nageenyaa hoteelota naannawa haroo Laangaanoo hojii dhaabsisaa jira

Namoonni dhugaatii alkoolii Itoophiyaa irraa gara Somaaliyaatti daldalan aarsaa lubbuu kaffalaa jiru. Du'a ofitti murun jireenya mo'achuuf daldalaa jiru.

Imala wallaansoo du'aa dhugaatii alkoolii Itoophiyaa Somaaliyaatti daldaluuf taasifamu

Ammallee ardiin Afrikaa meeshaa saatalaayitii gara hawaatti ergu hin qabdu.
Ammoo biyyoonni addunyaa humna qaban gama sagantaa hawaan jalqabbii biyyoonni Afrikaa eegalan akka carraatti fayyadamuun hariiroosaanii cimsuu eegalaniiru.


Biyyoonni Afrikaa saatalaayitii gara hawaatti ergatan eenyufaadha?

Hariiroon Chaayinaan biyyoota Afrikaa waliin qabdu daran guddataa jira. Hariiroo kan daldalaatiin alattis,  biyyoota Afrikaa hedduu waliin keessumaa ammoo, kanneen dhiyeessitoota boba’aa ta’an waliin waliigaltee tumsa waraanaa cimaa qabdi.

Tumsa waraanaa Itoophiyaafi Chaayinaa duuba maaltu jira?

Dura taa’aan Komishinii Nageenyaa fi Jijjiirraa Mallaqaa Ameerikaa Gaarii Ginsilar ''addunyaarratti namoonni maallaqasaanii kiriptoorra oolchan maallaqa heddu dhaban’’ jedhan.

Daldala