ኢትዮጵያ

ፖለቲካ

ሴቶች

ጤና

ስፖርት

ጥበብ

ቴክኖሎጂ

ምጣኔ ሃብት

ዜና

ቪዲዮ

ይመልከቱ

Radio

ያድምጡ

ሱዳን እና ግብፅ በጉዳዩ ላይ የመንግሥታቱ ድርጅት የፀጥታው ምክር ቤት እንዲመክር ጠርተው ነበር። ምክር ቤቱም በጉዳዩ ላይ ውይይት አካሂዷል። ለመሆኑ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የፀጥታው ምክር ቤት ማን ነው? ኃላፊነቶቹስ ምንድን ናቸው?

የግድቡን ጉዳይ የተመለከተው የፀጥታው ምክር ቤት ማን ነው? ኃላፊነቶቹስ ምንድን ናቸው?

የታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብ ሲነሳ በቀዳሚነት ስማቸው ከሚጠቀሱ ሰዎች መካከል አንዱ የሆኑት የውሃ፣ መስኖና ኤነርጂ ሚኒስትሩ ዶክተር ኢንጂኒየር ስለሺ በቀለ በተደጋጋሚ ስማቸው ይነሳል። በተለይ ከሱዳንና ግብጽ ግድቡን አሰራርና ዓመታዊ የውሃ ፍሰትን በተመለከተ ከሚካሄደው ከባድ እና የተራዘመ ድርድር ውስጥ ኢትዮጵያን ወክለው ከፊት የሚቀርቡት ኢንጂኒየር ስለሺ ናቸው።

'የሕዳሴው ግድብ ጠበቃ'፡ ዶክተር ኢንጂኒየር ስለሺ በቀለ ማን ናቸው?

የተባበሩት መንግሥታት የፀጥታው ምክር ቤት አባላት የታላቁ ሕዳሴ ግድብ ግንባታ እና ሥራን በተመለከተ በኢትዮጵያ፣ ግብፅና ሱዳን አለመግባባት ላይ መክረዋል።

የፀጥታው ምክር ቤት አባላት ስለ ሕዳሴ ግድቡ ምን አሉ?

የውሃ፣ መስኖና፣ ኢነርጂ ሚኒስትር ዶ/ር ኢ/ር ስለሺ በቀለ በኢትዮጵያ፣ በግብጽና በሱዳን መካከል የሚደረገው ድርድር ወደተባበሩት መንግሥታት የጸጥታው ምክር ቤት መሄድ አልነበረበትም አሉ። የታላቁ ሕዳሴ ግድብ ግንባታን በተመለከተ በሦስቱ አገራት መካከል የሚደረገው ድርድር በአፍሪካ ሕብረት የበላይ አሸማጋይነት እንዲቀጥል ጠይቀዋል። ግብጽና ሱዳን በቅኝ ግዛት ወቅት የተደረሰ ስምምነትን እያጣቀሱ ነው ብለውም "ወደድንም ጠላንም ከአንድ ወንዝ ስለምጠጣ መተባበርን መማር አለብን" ሲሉ ጠንካራ ንግግር አሰምተዋል።

"ወደድንም ጠላንም ከአንድ ወንዝ ስለምንጠጣ መተባበርን መማር አለብን" ስለሺ በቀለ (ዶ/ር ኢ/ር)

ትናንት በታላቁ ሕዳሴ ግድብ ዙሪያ የተባባሩት መንግሥታት የጸጥታው ምክር ቤት በተወያየበት ወቅት አሜሪካ በግድቡ ዙሪያ የሚደረገው ድርድር በአፍሪካ ሕብረት መሪነት መቀጠል አለበት አለች። በተመድ የአሜሪካ አምባሳደር ሊንዳ ቶምሰን-ግሪንፊልድ "አለመግባባቱን ለመፍታት የአፍሪካ ሕብረት ትክክለኛው ቦታ ነው" ካሉ በኋላ ሦስቱ አገራት ከስምምነት እንዲደርሱ አሜሪካ ፖለቲካዊ እና ቴክኒካዊ ድጋፎችን ለማድረግ ቁርጠኛ መሆኗን ገልጸዋል።

አሜሪካ የሕዳሴ ግድብ ድርድር በአፍሪካ ሕብረት መሪነት መቀጠል አለበት አለች

አሥር ዓመታት ለሚጠጋ ጊዜ በግንባታ ላይ የቆየው ታላቁ የሕዳሴ ግድብ ውሃ መያዝ መጀመሩ ሱዳንና ግብፅን ቅር አሰኝቷል። 2003 ዓ. ም ላይ ኢትዮጵያ ታላቁ ሕዳሴ ግድብን መገንባት ከጀመረችበት ጊዜ አንስቶ ግብፅና ሱዳን ተቃውሞና ስጋታቸውን በተለያዩ መንገዶች ሲገልጹ እስከ ዛሬ ደርሰዋል። ከዓለማችን ረዛዥም ወንዞች በቀዳሚነት ስለሚቀመጠው ዓባይ እንዲሁም በ80 ቢሊየን ብር እየተገነባ ስላለው ታላቁ ሕዳሴ ግድብ ጥቂት እውነታዎችን እንመልከት።

ስለ ዓባይ ወንዝ እና የሕዳሴ ግድቡ ጥቂት እውነታዎች

ኢትዮጵያ በያዘችው ዕቅድ መሠረት ግንባታው ወደ መጠናቀቁ እየተቃረበ ያለው የታላቁ ሕዳሴ ግድብ ሁለተኛው ዙር የውሃ ሙሌትን ባለፈው ሰኞ ሰኔ 28/2013 ዓ. ም መጀመሯን ይፋ አድርጋለች። ሱዳንና ግብፅ በተለያዩ ጊዜያት ጉዳዩን በሚመለከት ለተባበሩት መንግሥታት ድርጅት አቤቱታቸውን ሲያሰሙ የነበሩ ሲሆን፤ ዛሬ የሚካሄደው የጸጥታው ምክር ቤት ስብሰባ እንዲጠራ የጠየቀችው ሱዳን ናት።

የሕዳሴው ግድብ ሁለተኛ ዙር የውሃ ሙሌትና የጸጥታው ምክር ቤት ስብሰባ

ከውሃ በሚመነጭ ኃይል ምክንያት በኢትዮጵያ፣ ግብፅና ሱዳን መካከል ያለው ለዘመናት የቆየ ያለመግባባት አሁንም መቋጫ ያገኘ አይመስልም።

ኢትዮጵያ ግድቡን መሙላት ማቆም የማትችልባቸው ምክንያቶች

ኢትዮጵያ ሁለተኛውን ዙር የሕዳሴ ግድብ የውሃ ሙሌት መጀመሯን ተከትሎ ግብፅ የቀጠናውን መረጋጋት አደጋ የሚጥል ነው በማለት እርምጃውን ተቃውማዋለች። ለአመታት ያህል በግብፅ፣ በሱዳንና በኢትዮጵያ መካከል ሲደረግ የነበረው የሶስትዮሽ ድርድር ፍሬ ሳያፈራ የቀረ ሲሆን ሁለተኛውን ዙር የውሃ ሙሌቱን ተከትሎ ግብፅ ለተመድ የፀጥታ ጉባኤ ምክር ቤት ወስዳዋለች።

ስለ ሁለተኛው ዙር የህዳሴ ግድብ የውሃ ሙሌት አገራትና ተቋማት ምን አሉ?

የአረብ ሊግ በታላቁ ሕዳሴ ግድብ ግንባታ ጉዳይ ጣልቃ መግባቱን በመቃወም ኢትዮጵያ ለተባበሩት መንግሥታት የጸጥታው ምክር ቤት ደብዳቤ ጻፈች። ሊጉ ለተባበሩት መንግሥታት የጸጥታው ምክር ቤት ደብዳቤ አስገብቶ የግድቡን ግንባታ በተመለከተ ጣልቃ እንዲገቡ ጠይቋል። ይህንን የአረብ ሊግ ጥያቄ ተከትሎ ኢትዮጵያ ጥያቄውን በመቃወም ለጸጥታው ምክር ቤት ደብዳቤ ማስገባቷ ተገልጿል።

የአረብ ሊግ በግድቡ ጉዳይ ጣልቃ መግባቱን ኢትዮጵያ ተቃወመች

ኢትዮጵያ ሁለተኛውን ዙር የሕዳሴ ግድብ የውሃ ሙሌት መጀመሯን ተከትሎ ግብጽ የቀጠናውን መረጋጋት አደጋ የሚጥል ነው ስትል እርምጃውን ተቃወመች። የግብጽ የመስኖ ሚኒስትር መሐመድ አብደል አቲ ከኢትዮጵያ በኩል የውሃ ሙሌቱ ስለመጀመሩ የሚገልጽ ይፋዊ ደብዳቤ እንደደረሳቸው አመልክተው ውሳኔውን ግን አንቀበለውም ብለዋል።

ግብጽ የሕዳሴ ግድብ ሁለተኛ ዙር የውሃ ሙሌት መጀመርን ተቃወመች

ሱዳን እየተገነባ ያለውን ግዙፉን የታላቁ ሕዳሴ ግድብን ሁለተኛ ዙር ሙሌት ለማከናወን ኢትዮጵያ ያቀረበችውን ሐሳብ ተቃወመች። ሮይተርስ ስማቸው እንዳይገለጽ የፈለጉ አንድ የሱዳን ከፍተኛ ባለሥልጣንን ጠቅሶ እንደዘገበው ኢትዮጵያ ሁለተኛውን ዙር የግድቡን የውሃ ሙሌት ለማካሄድ ያቀረበችው ሐሳብ "ተጨባጭ ያለሆነ" እና "ጊዜ ለመግዛት የቀረበ" ነው ሲሉ አጣጥለውታል።

ሱዳን የሕዳሴ ግድብ የውሃ ሙሌትን በተመለከተ በኢትዮጵያ የቀረበውን ሐሳብ ተቃወመች

ሱዳን በዳርፉር ግዛት ውስጥ በተፈፀሙ የጦር ወንጀሎች የሚፈለጉ የቀድሞ ባለሥልጣናቷን ለዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት (አይሲሲ) አሳልፋ እንደምትሰጥ አስታወቀች።

ሱዳን የዳርፉር ተከሳሾችን ለዓለም አቀፉ ፍርድ ቤት አሳልፋ ለመስጠት ተስማማች

ግብጻዊው ተንታኝ ማግዲ አብደልሃዲ እንደሚሉት በአባይ ወንዝ ላይ እየተገነባ የሚገኘውን ግዙፍ ግድብን ተከትሎ ከኢትዮጵያ ጋር እየተባባሰ ባለው ውዝግብ ምክንያት ግብጽ አፍሪካ ውስጥ የዲፕሎማሲ እና ወታደራዊ አቅሟን ለማጠናከር እየሞከረች ነው።

ግብጽ ከናይል ተፋሰስ አገራት ጋር ግንኙነቷን ማደስ ለምን አስፈለጋት?

የሱዳን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የጸጥታ ምክር ቤት በታላቁ ሕዳሴ ግድብ ዙሪያ በተከሰተው አለመግባባት ውስጥ ጣልቃ እንዲገባ ጠየቀ።

ሱዳን የጸጥታው ምክር ቤት በሕዳሴው ግድብ ዙሪያ ስብሰባ እንዲጠራ ጠየቀች

የተባበሩት መንግሥታት የጸጥታው ምክር ቤት በታላቁ የሕዳሴ ግድብ ጉዳይ ላይ ውይይት እንዲያደረግ በአረብ ሊግ በኩል የቀረበውን ሐሳብ እንዳማትቀበለው ኢትዮጵያ አሳወቀች። ኳታር ዶሃ ላይ ተሰብስበው የነበሩት የአረብ ሊግ አባል አገራት የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች አወዛጋቢውን የታላቁ የኢትዮጵያ የሕዳሴ ግድብ ጉዳይን በተመለከተ ተወያይተው የመንግሥታቱ ድርጅት ጸጥታ ምክር ቤት እንዲመለከተው ጥሪ አቅርበዋል።

የሕዳሴ ግድብን በተመለከተ የአረብ ሊግ ያቀረበውን ሐሳብ ኢትዮጵያ ውድቅ አደረገችው

ኢትዮጵያ የታላቁ ሕዳሴ ግድብ ሁለተኛ ዙር የውሃ ሙሌት ልታከናውን በተቃረበችበት ጊዜ አንዳንድ ሁኔታዎች ከተሟሉ ሱዳን በግድቡ ዙሪያ ባሉ ጉዳዮች ላይ ከፊል ጊዜያዊ ስምምነት ለመፈራረም ዝግጁ መሆኗን አስታወቀች። ሱዳንና ግብጽ ሕጋዊና አስገዳጅ ስምምነት ሳይፈረም ኢትዮጵያ ሁለተኛውን ዙር የውሃ ሙሌት እንዳታካሂድ አጥብቀው ሲቃወሙ ከመቆየታቸው አንጻር ይህ የሱዳን ጥሪ የአቋም ለውጥ እንደሆነ እየተነገረ ነው።

በአረብ ሊግ ጉባኤ ዋዜማ የሱዳን የስምምነት ጥሪ የአቋም ለውጥ ይሆን?

ኢትዮጵያ ሁለተኛውን ዙር የታላቁ ሕዳሴ ግድብ የውሃ ሙሌት ለማከናወን እየተዘጋጀች ባለበት ጊዜ ሱዳንና ግብጽ በጉዳዩ ላይ ጣልቃ እንዲገባ ጠየቁ።

ሱዳንና ግብጽ በሕዳሴው ግድብ ጉዳይ ላይ የዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ ጣልቃ እንዲገባ ጠየቁ

በሱዳን ሰሜን ምሥራቅ ግዛት ውስጥ በተከሰተ የጎሳ ግጭት ሳቢያ የደረሰ ጉዳትን ተከትሎ በአካባቢው የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅና ሰዓት እላፊ ገደብ ጣለች።

ሱዳን በሰሜን ምሥራቅ ግዛቷ ውስጥ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ደነገገች

አሜሪካ ሱዳንን ለዓመታት ካቆየቻት የሽብር ተግባራትን ከሚደግፉ አገራት ዝርዝር ውስጥ እንድትወጣ የማድረግ ሂደትን ማጠናቀቋ ተነገረ።

ሱዳን ከአሜሪካ የሽብር ደጋፊ አገራት ዝርዝር ውስጥ እንድትወጣ ተደረገ

ኢትዮጵያ በመጭው የክረምት ወራት በታላቁ ሕዳሴ ግድብ የሙከራ ኃይል ማመንጨት እንደምትጀምር የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አስታወቀ።

ኢትዮጵያ 'ከሕዳሴው ግድብ ሙሌት የሚያደናቅፈኝ ኃይል የለም' አለች

የአካል ጉዳተኛ ሆኖ ከሞት ያመለጠው ኮሎኔል ሲሳይ

በሱዳን የነበራቸውን ግዳጅ የጨረሱ 120 ኢትዮጵያውያን የሠላም አስከባሪ ኃይል አባላት ወደ አገራችን አንመለስም አሉ። የሠላም አስከባሪ ኃይል አባላቱ ዓለም አቀፍ ጥበቃ እና በሱዳን ጥገኝነት መጠየቃቸውን የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት አስታውቋል። የሠላም አስከባሪ አባላቱ በቅርቡ በተጠናቀቀው የተባበሩት መንግሥታት የዳርፉር ተልዕኮ አካል ነበሩ።

120 የሠላም አስከባሪ ኃይል አባላት ወደ ኢትዮጵያ አንመለስም አሉ

የአሜሪካ የአፍሪካ ቀንድ ልዩ መልዕክተኛ አምባሳደር ጄፍሪ ፌልትማን ከኤርትራው ፕሬዝደንት ኢሳያስ አፈወርቂ ጋር ተነጋገሩ። በቅርቡ በፕሬዝደንት ጆ ባይደን የአፍሪካ ቀንድ ልዩ መልዕክተኛው ሆነው የተሾሙት አምባሳደር ፌልትማን፤ በቀጠናው ወደሚገኙ አገራት ጉዞ ማድረግ መጀመራቸው ይታወሳል። አራት ሰዓት በቆየው ውይይት ፕሬዝደንት ኢሳያስ አፈወርቂ በአፍሪካ ቀንድ ያሉ ችግሮችን ለመፍታት ኤርትራ ከአሜሪካ ጋር አብራ ለመሥራት ቁርጠኛ መሆኗን ተናግረዋል ሲሉ የማስታወቂያ ሚንስትሩ በትዊተር ገጻቸው ላይ አስፍረዋል።