Saddex Muslimiin ah oo lagu xukumay xabsi daa'in lo' ay qaleen darteed

Maxkamad maxalli ah oo ku taal Gandhinagar, gobolka Gujarat ee dalka Hindiya, ayaa saddex qof oo Muslimiin ah ku xukuntay xabsi daa'in, ka dib markii lagu helay dambi la xiriira qalidda lo'da.

Maxkamaddan ayaa soo xigatay qoraallada diinta Hinduuga ee loo yaqaan "Manu Smriti" iyo "Vedas", si ay u muujiso muhiimadda diimeed ee lo'du u leedahay.

Sida lagu sheegay warbixin ka soo baxday wakaaladda wararka ee Press Trust of India, ku-xigeenka madaxa maamulka gobolka Gujarat, Harish Singhvi, ayaa soo dhaweeyay go'aankaas, isagoo sheegay inuu farriin cad u dirayo in sharciga gobolkan uusan marnaba cafiyi doonin dadka qala lo'da.

Garsoore B.R. Rajput, oo xukunka riday maalintii Isniinta, ayaa shakhsiyaadkan ku riday ganaax lacageed oo dhan 300,000 oo Rupee-ga Hindiya ah, marka laga soo tago xukunka xabsiga.

Maxkamaddu waxay xukunkeeda ku sheegtay in haddii dadka noocan oo kale ah aan lagu ciqaabin si waafaqsan sharciga, markaas—sida ay hadalka u dhigeen—"Gau Mata" (lo'da barakaysan) ay waqti ka dib ka baabi'i doonto dusha sare ee dhulka.

Maxkamaddu, amar kale oo ay soo saartay, waxay eedaysanayaasha ku xukuntay toban sano oo xabsi ah iyo ganaax lacageed oo dhan 100,000 oo Rupee midkiiba, iyadoo la raacayo Xeerka Ilaalinta Xoolaha ee Gujarat ee sannadkii 1954-kii. Xukunnadan ayaa la wada qaadan doonaa isku mar.

Dadkan maxaa lagu eedeeyay?

Sida lagu sheegay warbixin ay daabacday shabakad sharci oo ka hawlgasha dalka Hindiya, garsooraha maxkamadda, Brijesh Kumari Rameshwar Singh Rajput, ayaa xukunkeeda oo ka kooban 76 bog — kaas oo ku qoran luuqadda Gujarati — ku xustay muhiimadda diimeed iyo tan dhaqameed ee lo'du leedahay.

Waxay sheegtay in lo'du aysan ahayn uun xayawaan caadi ah, balse loo arko "tiir" ay ku taagan yihiin bulshada iyo diintu. Sidoo kale, maxkamaddu waxay hoosta ka xarriiqday mas'uuliyadda la saaray dadka ee ku aaddan ilaalinta xayawaanka iyo dhaqashada lo'da, iyadoo tixraacaysa maqaamka gaarka ah ee lo'du kaga jirto diinta Hinduuga.

Sida ay sheegtay dacwad-oogaha, saddexda eedaysane ayaa lo' qalay si ay uga helaan faa'iido dhaqaale, waxayna ku lug lahaayeen diyaarinta iyo iibinta hilibka, iyagoo hawshan ka waday guri ku yaalla aagga Kalol ee degmada Gandhinagar, taariikhdu markay ahayd 22-kii Agoosto, 2024.

Goobta waxaa sidoo kale laga helay mindi, faas, miisaan, xarig, iyo gaadiid.

Maxkamaddu waxay xukunkeeda ku sheegtay in goobta dhacdada laga helay madaxa, lugaha, maqaarka, iyo haraaga kale ee lo'da. Eedaysanayaasha ayaa lagu qabtay isla goobtaas iyagoo ku guda jira qalidda lo'da iyo jarjaridda hilibkeeda.

Maxkamaddu waxay sii daysay laba eedaysane oo kale, maadaama aysan jirin caddaymo ku filan oo lagu xukumo.

Maxkamaddu waxay si gaar ah u xustay inaysan jirin wax caddayn ah—ha ahaato mid afka laga sheegay ama mid qoraal ah—oo xaqiijinaya in dadkani ay goobta joogeen xilligii dhacdadu dhacaysay.

Falcelinada baraha bulshada

Go'aanka maxkamadda ayaa sidoo kale noqday mawduuc laga hadal-hayo baraha bulshada, iyadoo dad badan ay fikradahooda ka dhiibanayaan.

Qof isticmaala baraha bulshada oo lagu magacaabo Vijay ayaa qoray, "Xabsi daa'in oo lagu xukumay qof lo' qalay? Xaggee baynu u soconnaa?"

Waqar Hassan, oo ah weriye ku sugan caasimadda Delhi, ayaa qoray in nidaamka garsoorka ee Hindiya uu Muslimiinta ula dhaqmo qaabkan oo kale.

Wuxuu qoray, "Shan qof oo Hinduus ah oo ku sugan Delhi ayaa midkiiba lagu xukumay toddobo sano oo xabsi ah ka dib markii lagu helay inay dileen nin Muslim ah oo dhalinyaro ah, halka saddex qof oo Muslimiin ah oo ku sugan Gujarat lagu xukumay xabsi daa'in ka dib markii ay qaleen lo'."

Qof kale oo lagu magacaabo Satya ayaa difaacay go'aanka, isagoo xusay in qofka la xukumay uu racfaan ka qaadan karo go'aanka maxkamadda.

Qof kale oo lagu magacaabo J. Mehta ayaa isna taageeray amarkan, wuxuuna sheegay in tallaabo ku habboon laga qaado qasabyada iyo dukaamada hilibka ku iibiya dhinacyada waddooyinka.