Sawir fudud oo wejigaaga ah daaha ma ka qaadi karaa heerka xanuunka ku haya?

Xigashada Sawirka, Getty Images
Cilmi-baarayaal Mareykan ah ayaa sheegaya in qalab ku shaqeeya garaadka macmalka ah uu ka caawin karo dhakhaatiirta inay qiyaasaan darnaanta xaaladda bukaanka, iyadoo lagu saleynayo hal sawir oo wejigooda ah.
Saynisyahannadu waxay sharraxeen in qalabkan, oo lagu tababaray malaayiin sawirro ah oo ah wejiyada dad caafimaad qaba iyo sawirada 35,000 oo sawir oo ah wajiyada bukaanno kansar qaba, uu qiyaasi karo fursadaha badbaadada isagoo baaraya astaamaha wejiga, gaar ahaan aagga u dhow indhaha.
In kasta oo qalabkan aan weli si toos ah loogu isticmaalin isbitaallada, haddana cilmi-baarayaashu waxay ku nuuxnuuxsanayaan in yoolkoodu yahay inay ka caawiyaan dhakhaatiirta inay ku taliyaan daaweyn ku habboon bukaannadooda.
Natiijooyinka hordhaca ah ee daraasadda waxaa lagu daabacay joornaalka "The Lancet Digital Health".
Sirtu waxay ku jirtaa indhaha

Xigashada Sawirka, Mass General Brigham/Lancet Digital Health
Qalabka garaadka macmalka ah (AI) ee loo yaqaan "Face Survival" ayaa tilmaamaya in aagga indhaha hoostooda iyo hareeraha sanka dushiisa ay yihiin qaybaha ugu muhiimsan ee wajiga, kuwaas oo la eego marka la qiyaasayo muddada uu noolaan karo bukaanku.
Calaamadahan ayaa khuseeya noocyo badan oo kansar ah oo leh heerar darnaan oo kala duwan, oo ay ku jiraan xaalado cudurku ku faafay lafaha ama maskaxda bukaanka.
Inta badan bukaanada qaba kansarka ee ka qaybgalay daraasadda, kuwaas oo ka kala yimid Maraykanka iyo Nederland, ayaa da'doodu u dhaxaysay konton ilaa lixdan sano, balse waxaa ku jiray carruur, iyo sidoo kale dad da'doodu gaartay sagaashameeyada.
Dhakhaatiirtu waxay hadda wadaan baaritaanno iyo tijaabooyin qoto dheer si ay u qiimeeyaan xaaladda caafimaad ee bukaanada, isla markaana ay u saadaaliyaan sida xaaladdoodu u horumari karto.
Qalabka garaadka macmalka ah, oo codsiga shatigiisa wali la sugayo, waxaa loogu talagalay in lagu caawiyo dhakhaatiirta, ee ma aha in lagu beddelo iyaga.
Cilmi-baare hormuud ah oo lagu magacaabo Dr. Raymond Mack, oo ka tirsan Xarunta Caafimaadka ee Brigham ee Boston, ayaa sharraxay: "Marka dadku sii weynaadaan, dhakhaatiirtu waxay u baahan yihiin habab wanaagsan oo ay ku fahmaan dulqaadka jirka iyo heerka jilicsanaanta jirka ka hor inta aysan ku talin daaweyn degdeg ah, sida qalliinka, daaweynta shucaaca, ama daaweynta nidaamsan.
Wuxuu raaciyay: "Hadafkayagu waa inaan qiimeynta caafimaadka ee ku salaysan sawirka wejiga ka dhigno mid ku tiirsan cabbirka tirada, mid joogto ah oo si ballaaran loo dabaqi karo, si ay u taageerto go'aannada daaweynta ee loogu talagalay bukaan kasta, halkii ay beddeli lahayd dhakhtarka."
Ma u muuqataa mid d'adiisa ka yar?
Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.
Halkaan kaga soo biir
Dhamaadka xayeysiinta
Mack iyo asxaabtiisa ayaa sidoo kale qiimeynaya qalab AI oo saadaaliya da'da bayoolojiga, ama da'da qofku u muuqdo, marka la barbar dhigo da'diisa la xisaabiyay tan iyo markii uu dhashay.
Qalabka FaceAge wuxuu tilmaamayaa in maqaarka ka hooseeya sanka iyo meel u dhow afka, gaar ahaan laalaabyada nasolabial iyo xariiqyada marionette, oo ay weheliso foodda, halkaas oo xariiqyada wejiga ka soo muuqdaan, halkaas oo laalaabku ka soo muuqdaan geesaha indhaha, iyo dhabannada, ay yihiin tilmaamo wanaagsan oo muujinaya sida ugu dhakhsaha badan ee aan u gabowno.
Caadooyinka qaab nololeedka qaarkood, sida isticmaalka khamriga xad-dhaafka ah, isticmaalka daroogada, iyo sigaarka, ayaa dedejin kara habkan.
Mack wuxuu sheegay in natiijooyinka qalabku ay ahaayeen "kuwo la yaab leh oo isku mid ah" marka loo isticmaalo sawirrada caadiga ah, inkastoo ay kala duwan yihiin booska wejiga, iftiinka, muujinta, iyo qurxinta.
Laakiin cilmi-baarayaashu waxay ku nuuxnuuxsadeen inay u baahan yihiin xog iyo sawirro waji oo dheeraad ah, gaar ahaan dadka ka soo jeeda qowmiyado kala duwan, si loo go'aamiyo waxtarka labada qalab, kuwaas oo wali la horumarinayo.
Kooxda cilmi-baarista waxay ku martiqaadaysaa dadweynaha inay ka qaybqaataan oo ay helaan qiyaas shaqsiyeed oo ku saabsan da'da bayoolojiga iyagoo soo gelinaya sawirka wejiga oo u diraya kooxda.
Borofisar Miroslav Popper, oo ah khabiir ku takhasusay habaynta fiidiyowga iyo barashada mashiinka ee Jaamacadda Surrey ee Britain, ayaa sheegaya in sheegasho kasta oo ah in qalabku uu la socon karo isbeddellada gabowga ama qaab nololeedka waqti ay noqon doonto "mid aan hore loo arag".
Wuxuu raaciyay: "Tani waa tijaabo rajo leh oo lagu xaqiijinayo suurtagalnimada fikradda, laakiin diyaar uma aha isticmaalka caafimaadka."
Wuxuu yiri: "Qalabka wali wuxuu u baahan yahay in natiijadiisa la tijaabiyo oo la barbar dhigo qiyaasaha dhakhaatiirta, iyo in lagu tijaabiyo isbitaallo kala duwan iyo kooxo kala duwan oo bukaanno ah."
Wuxuu yiri, "Saadaasha natiijo macnaheedu maaha sharraxaad."



























