Hukumu ya kesi ya Lissu kutolewa tarehe sita Novemba

Moja kwa moja

Na Waandishi wa BBC Swahili

1. 24 Septemba 2026Lissu anaendelea..

   Lissu: PW2 hakubadilika msimamo uleule wa PW1 kukinukisha ni uhaini kwa nini kwa sababu uchgauzi ni kwa mujibu wa sheria na katiba na unasimamiwa na serikali hivyo unatishia serikali PW16 anasema hivi;

   “Mshtakiwa alitaka kuitishia serikali kwa kufanya matendo ambayo alikuwa anayasema, kitendo cha kuitishia serikali kwa kutishia kuzuia uchaguzi na kuhamasisha uhaini kilikuwa ni uhaini kwa sababu ulipanga kuzuia uchaguzi kwa sababu uchaguzi unasimamiwa na serikali.

   Waheshimiwa majaji PW16 akaelezea kwa nini haya maneno anadai ni uhaini “Maneno yakitumiwa na mshatakiwa kama ‘tutazuia uchgauzi, tutahamasiha uasi’ yalilenga kuitishia serikali ambayo imepewa mamlaka ya kulinda nchi” kwa hiyo kujaribu kuzuia uchaguzi ni uhaini haijalishi chochote kwa sababu gani, uchaguzi ni kwa mujibu wa sheria na katiba, na kuzuia ni kutishia serikali.

   PW 16 wakati anahojiwa kufafanua kwenye maswali ya dodoso alisema hivi “Nilichomaanisha kwenye maneno hayo ni kwamba serikali ndiyo ina mamlaka ya kusimamia sheria za nchi kwa hiyo ukisema kwamba utazuia uchaguzi kitendo hicho ni kutishia serikali na kutishia amani na utulivu wa nchi” huo ndiyo ushahidi wa mapolisi waliotoa ushahidi kuhusu suala hilo.

   Msimamo wao ndiyo huo ukitishia uchaguzi ni uhaini kwa sababu uchaguzi upo kwa mujibu wa sheria na katiba, na serikali ndiyo inayosimamia hivyo kufanya hivyo ni kuitishia serikali.

   Sio kila shahidi wa upande wa mashataka alikuwa na msimamo huo PW17 ambaye ni shuhuda wa macho hakuunga mkono dhana hii ya polisi hivyo PW17 ndiyo shahidi pekee aliyepingana na msimamo huo.

2. 24 Septemba 2026Lissu azungumzia hoja ya "kuitishia serikali"

   Lissu: Nasema hivyo kwa sababu uchaguzi unafanyika kwa mujibu wa sheria na katiba. Serikali ndiyo inayosimamia sheria, iliitisha serikali kwa kuikata sheria ambayo imewekwa, kuikaidi sheria iliyowekwa na serikali ni kosa.

   Hapa ndipo kesi hii ipo, mtakumbuka kwamba PW1 alikiri kwamba kwenye hayo wanayolalamikia hakuna neno serikali wala hakuna neno Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania wala hakuna neno Serikali ya Mapinduzi Zanzibar, wala hakuna maneno rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania , wala hakuna maneno Makamu Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, wala hakuna maneno Mkuu wa Mkoa wa Dar es Salaam na zaidi ya hapo hakuna Halmashauri ya jiji la Dar es Salaam na kwa maneno yake ukurasa wa 157.

   Hivyo hicho wanachodai kimetishiwa hakipo. Serikali yenyewe haipo na jina la kiongozi yeyote wa kiserikali lililotajwa huko ni kukiri kwake kwenye maswali ya dodoso.

   Licha ya hayo PW1 aliendelea kusisitiza kuwa serikali ilipangwa kutishiwa akasema “mtu anaposema ‘kukinukisha sana’ umetenda uhaini, maneno kukinukisha sana, kukinukisha vibaya sana, hayapo kwenye sheria isipokuwa ukiyasema umefanya kosa la uhaini kwa sababu serikali ndiyo inayosimamia sheria kwa hiyo unakuwa umetenda uhaini” huo ndiyo ushahidi unawashawishi mtoe hukumu ya kunyonga mtu...hawana hata aibu.

   Lissu: Ushahidi ulipo kwenye ushahidi wa PW1 kusema huu ni uhaini ukawa wimbo wa mapolisi wote na mawakili wote wa serikali waliopo mbele yenu…alipoamua tu kwamba huu ni uhaini hakuna kitu chochote kingebadili mawazo yake.

   Alipoulizwa PW17 aliyekuwa shahidi wa kuona na kusikia kwenye mkutano wala hakuona shida yoyote alipoambiwa hivyo alisema “ni kweli.

   Kwenye maelezo yake PW17 alisema ''mlikuwa mnazungumzia changamoto zinazowakabili na pia mlikuwa mnazungumzia sera yenu ya no reform no election nimesoma maelezo yake na nikaamua kufungua kesi ya uhaini ni mimi ndiye niliyeamua kufungua faili la uhaini''.

   Baada ya kusoma maelezo yote” D16 ni maelezo ya PW17 ambayo PW1 anakiri anayasoma hayajasema kulikuwa na kosa lolote achilia mbali suala la uhaini, hivyo hakuna ambacho kingembadilisha.

   Alipoulizwa na mawakili wa serikali. Unasema juu ya hayo maneno yanaweza kuihusu serikali ya Jamhuri ya Muungano?

   Kumbuka amesema maneno serikali ya Jamhuri ya Muungano hayapo, je hayo maneno yakibaki yanaweza kuihusu serikali pia alisema “Hayo maneno yaliyonukuliwa kwenye maelezo yake kwa muktadha wake yanamaanisha serikali”.

   Akaendelea kurudia maneno kwa vile uchgauzi unafanyika kwa sheria na katiba hivyo hayo maneno serikali yapo kwenye maneno ambayo tunalalamikia hayapo lakini yapo”.

   Kisichokuwepo kinaingizwa huo ni ushahidi wa PW1 alipotoa ushahidi huohuo ndiyo ukawa msimamo wa kila polisi aliyekuja hapa kutoa ushahidi, yeye ndiye aliyewaweka polisi waseme nini kila polisi ushahidi wao unafanana kama sare wanazo vaa.

3. 24 Septemba 2026Lissu anaendelea kutoa majumuisho yake ya mwisho

   Lissu: Waheshimiwa majaji nawashukuru naomba kwamba nikumbushwe jana niliishia wapi?

   Jaji: Jana uliishia kwenye kesi ya Mbowe…ukasema umemaliza sehemu ya sheria kwa hiyo unaelekea kwenye ushahidi sasa.

   Lissu: Nashukuru naomba kabla sijaanza kuzungumzia ushahidi naomba niseme kitu kimoja muhimu ambapo mahakama hii ilikisema kwenye kesi ya Freeman Mbowe, kuhusiana na madhara ya kutokufafanua kwenye hati ya mashtaka,sheria inatakiwa kutoa tahadhari muafaka kwa wale wanaotakiwa kuzifuata, sheria lazima zilinde raia dhidi ya mamlaka holela, sheria ilinde raia dhidi ya matumizi holela ya madaraka, na sheria ilinde haki ya kuzungumza kama si hivyo wote tutakuwa wafungwa, muhimu zaidi mahakama hii ilisema yafuatayo kuhusu sheria za namna hii:

   Lissu: Kama sheria imeandikwa haina lindo na inanyima watu haki zao za kusema inasema mahakama inaweza ikafuta hata kama matendo inayokataza ni ya lazima sababu haki ya watu kusema lazima ilindwe, sasa mahakama ilimalizia hayo kwenye kesi ya Freeman Mbowe…. Je ushahidi?.

   Lissu: Katika mashahidi wa mashtaka ni mmoja tu aliyekuwa kwenye mkutano ambaye ni PW17 na huyo PW17 sio tu alisikia bali alirusha matangazo, Majaji kesi ya upande wa mashtaka imejengwa kwenye nini?

   Imejengwa kwenye ushahidi wa PW1, PW2 na PW16, hawa mapolisi ambao hakuwepo kwenye mkutano, dhana ya kesi hii ni kwamba mimi mshtakiwa nilichochea umma kwa kuzungumza maneno yale kwa lengo la kuitishia serikali kwa sababu moja tu ambayo wameelezea kwenye ushahidi wao.

   Kwa sababu hii serikali ndiyo inasimamia sheria za nchi hii na hivyo kwakuwa ndiyo inayosimamia uchagauzi mkuu, hivyo ni kuitishia serikali ila inayosimamia huo uchaguzi hiyo ndiyo dhana yao kwakuwa uchaguzi unaendeshwa kwa katiba na sheria.

   Nianze na shahidi PW1 alisema juu ya nia ya kushaiwishi umma kuzuia uchaguzi, maneno yake yapo kwenye ukurasa 146 kwenye rekodi za mahakama anazungumzia nini kilichomfanya aamini kuna kosa la uhaini ni maneno ya mshtakiwa “atahamasisha uasi, atazuia uchaguzi, atakinukisha sana, atakinukisha vibaya sana”.

4. 24 Septemba 2026Lissu amtaja Mbowe akijitetea na kifo

   Mwenyekiti wa CHADEMA, Tundu Lissu, jana aliendelea na mawasilisho yake ya mwisho katika kesi ya uhaini, akijikita katika hoja za kisheria na kuhoji kama maneno anayodaiwa kusema yanaweza kisheria kuunda kosa la uhaini.

   Katika hoja zake, Lissu alisisitiza kuwa hakatai kusema maneno yanayotajwa na upande wa mashtaka, lakini hoja yake ni kama maneno hayo yanatimiza masharti yote yanayohitajika kisheria kuthibitisha kosa hilo.

   “Kuchochea umma” si kosa lililotajwa kwenye sheria, Lissu aliiambia Mahakama

   Moja ya hoja kuu za Lissu ilikuwa kuhusu lugha iliyotumika kwenye hati ya mashtaka. Alisema kifungu cha 39(2)(d) cha Kanuni ya Adhabu kinachotumika katika kesi hiyo kinahusu kutishia Serikali kupitia kuchochea mtu au kikundi cha watu, wakati hati ya mashtaka inatumia maneno “kuchochea umma.”

   Kwa mtazamo wa Lissu, tofauti hiyo ni muhimu kwa sababu mahakama haiwezi kutengeneza kosa ambalo halijaainishwa na sheria.

   Pia alihoji shtaka la kutishia “Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania”, akitaka kujua ni sehemu gani ya Serikali inayodaiwa kutishiwa na kauli zake.

   Lissu pia alipinga ushahidi unaohusisha maandalizi ya mkutano wa CHADEMA wa Aprili 3, 2025. Alisema hakuuitisha wala kuuandaa mkutano huo, bali alikuwa mmoja wa watu walioalikwa. Kwa mujibu wa hoja zake, maandalizi ya mkutano yalifanywa na Sekretarieti ya CHADEMA.

   Hivyo, alitaka mahakama izingatie ushahidi uliotolewa kuhusu nani aliyeandaa mkutano huo na nafasi yake binafsi katika maandalizi hayo.

   Lissu pia alihoji ushahidi kuhusu kualika waandishi wa habari waliohudhuria mkutano huo, akipinga kuhusika na kualika, lakini pia kuchapisha maudhui ya video ya mkutano huo mtandaoni kupitia Jambo TV.

   Wakati wa maswali yake kwa shahidi mkuu wa upelelezi, Lissu alihoji kama yeye ni mfanyakazi, mtangazaji au mpiga picha wa Jambo TV, na kama alikuwa na nywila ya kuingia kwenye mfumo wa chombo hicho.

   Lissu pia alisisitiza kwamba kukiri kusema maneno yanayodaiwa hakumaanishi amekiri kosa la uhaini.

   “Maneno pekee hayatoshi kuthibitisha uhaini”

   Kwa mujibu wa hoja yake, mahakama inapaswa kuangalia maana ya maneno hayo, mazingira yalipotolewa na ushahidi mwingine wa kesi, kisha kuamua kama vipengele vya kosa linalomkabili vimethibitishwa.

   Upande wa mashtaka, kwa upande mwingine, unasema maneno hayo na mazingira yalipotolewa yanaonyesha dhamira ya kutishia Serikali na kuzuia Uchaguzi Mkuu wa 2025.

   Katika kuunga mkono hoja zake kuhusu namna sheria inavyopaswa kutumika katika kesi za jinai, Lissu pia alirejea kesi ya aliyekuwa Mwenyekiti wa CHADEMA, Freeman Mbowe.

   Lissu alitumia mfano huo katika kueleza hoja zake kuhusu namna mahakama inavyopaswa kufuata sheria na ushahidi uliowasilishwa badala ya kuunda kosa ambalo halijaainishwa kisheria.

   Kingine Lissu alichosema jana ni kuhusu uamuzi katika kesi yake kwamba hautamhusu yeye pekee, bali unaweza kuweka msingi wa kisheria ambao mahakama zinaweza kuufuata katika miaka ijayo.

   Alisema kesi yake ni tofauti na kesi mbili za uhaini alizotaja za Grey Likungu Mataka na wenzake ya mwaka 1970, na Hatibu Gandhi na wenzake ya mwaka 1983, ambazo alisema zilihusu madai ya kujaribu kuipindua Serikali au kumuua Rais.

   Kwa mujibu wa Lissu, kesi yake chini ya kifungu cha 39(2)(d) inahusu madai ya kutishia Serikali kwa kuchochea umma kuzuia Uchaguzi Mkuu wa 2025.

   “Leo nimezungumzia sheria. Naomba tuendelee kesho. Nataka kuzungumzia ushahidi.”Anasema Lissu akihitimisha hoja zake jana.

   Leo Alhamisi Septemba 24, anatarajiwa kuendelea na mawasilisho yake ya mwisho, safari hii akichambua ushahidi uliowasilishwa katika kesi hiyo. Iwapo atakutwa na hatia adhabu ya kosa la uhaini kwa sheria za Tanzania ni kifo.

5. 24 Septemba 2026KARIBU KATIKA MUENDELEZO WA KESI YA UHAINI YA LISSU LEO SEPTEMBA 24, 2026

6. 23 Septemba 2026Lissu: Kuanzia Rais hadi watendaji wa vijiji, ni nani niliyemtishia?

   Lissu: Kuna lengo la kuchochea ili kuitishia serikali. Hakuna lengo la kuzuia uchaguzi wala lengo lingine lolote.

   Kwa hiyo ni wazi, kwa misingi hii tu, nimeshtakiwa kwa kitu ambacho hakipo kwenye sheria.

   Tatizo la tatu ni hili: hiki kinachoitwa Serikali ya Jamhuri ya Muungano ni kitu gani ambacho naambiwa nimechochea watu wakitishie?

   Swali hili ni muhimu kwa sababu nilizozieleza.

   Hiki kinachoitwa kuitishia Serikali ya Jamhuri ya Muungano ni kitu gani?

   Hilo neno "Serikali ya Jamhuri ya Muungano" si jambo rahisi kama walivyofikiri wakati wanaandaa hati ya kesi hii.

   Serikali ya Muungano imefafanuliwa katika Katiba yetu.

   Imeelezwa katika Sura ya Pili ya Katiba. Sura nzima ya pili ya Katiba yetu inazungumzia serikali.

   Mosi, Rais wa Jamhuri ya Muungano, huyo ni serikali.

   Pili, Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano.

   Tatu, Waziri Mkuu na Baraza la Mawaziri. Sehemu hiyo ya Sura ya Pili nayo vilevile ni serikali.

   Mwanasheria Mkuu wa Serikali ni serikali.

   Mkurugenzi wa Mashtaka ni serikali.

   Kwa mujibu wa Sura ya Nane ya Katiba, Serikali ya Mapinduzi Zanzibar ni sehemu ya Serikali ya Jamhuri ya Muungano.

   Baraza la Mapinduzi Zanzibar nalo pia ni serikali.

   Yote hayo ni Serikali ya Jamhuri ya Muungano.

   Lissu: Ili kuonesha kwamba sizungumzi kutoka kichwani, nawaalika muangalie tafsiri ya neno serikali katika Katiba.

   Kwa hiyo upande wa mashtaka ulipaswa kuniambia, katika hicho kitu chote kinachoitwa Serikali ya Jamhuri ya Muungano, kuanzia Rais hadi kwa watendaji wa vijiji, waweke wazi hii serikali niliyoitishia ni ipi.

   Je, ni Rais? Waziri Mkuu? Makamu wa Rais? Polisi? Magereza? Watendaji wa vijiji? Ni nani?

   Sasa, Waheshimiwa Majaji, katika mazingira haya, hati hii ya mashtaka inayozungumzia kuchochea umma wakati sheria haitambui umma, na inayosema nimechochea umma ili kuzuia Uchaguzi Mkuu wakati sheria inasema kuchochea mtu au kikundi cha watu kuitishia serikali, hati hii ya mashtaka inakuwaje halali?

   Natambua kwamba kesi ya Freeman Mbowe ni uamuzi wa mahakama hii. Ni uamuzi wa jaji mwingine, na hamfungwi nao.

   Nimejulishwa kwamba tayari ni saa 11.

   Naomba tuendelee kesho.

   Nataka kuzungumzia ushahidi.

   Leo nimezungumzia sheria.

   Unaweza kusoma;

   Kipenga cha uchaguzi mkuu 2025 kimepulizwa Tanzania

   Je, maandamano ya Chadema yamefanikiwa?

7. 23 Septemba 2026Lissu: Sheria isipotaja kosa, Mahakama haiwezi kulibuni

   Lissu: Nilisema PGO Order No. 1, aya ya 25, inasema:

   "Makosa ni matendo ambayo sheria imeyatamka kuwa ni makosa."

   Kama sheria haijaandika kwamba kuchochea umma ni kosa, basi hakiwezi kuwa kosa.

   Nilisema pia kuhusu uamuzi wa Mahakama ya Rufani katika kesi ya Bahame 6 na wenzake. Mahakama ilizungumzia kanuni ya uhalali na ikasema kwamba:

   "Mtu asihukumiwe kwa kitendo ambacho hakikuwa kosa wakati anapokifanya."

   Nimeshtakiwa kwa kosa ambalo halipo.

   Kwenye kesi ya Bahame 6 na wenzake, washtakiwa walishtakiwa kwa kuingia kinyume cha sheria katika hifadhi ya taifa. Wakati huo, sheria husika ilikuwa tayari imebadilishwa. Walishtakiwa kwa kosa hilo na wakafungwa kwa kosa hilo, lakini Mahakama ya Rufani ikakataa.

   Mimi nakabiliwa na kosa la jinai, kosa la uhaini, ambalo Ibara ya 28(4) imelifanya kuwa miongoni mwa makosa makubwa zaidi katika Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.

   Uhaini, kama unavyofafanuliwa na sheria, ni ule uliofafanuliwa katika kifungu cha 39 cha Sheria ya Kanuni ya Adhabu. Na kifungu cha 39(2), kilichotumika kunishtaki, kimeeleza ni aina gani ya uhaini ninaoshtakiwa nao.

   Lissu: Waheshimiwa majaji, nimezungumzia kesi ya zamani kidogo.

   Hapo zamani kulikuwa na kodi ya kichwa.

   Mwanamke mmoja aitwaye Mwanangomeni alishtakiwa kwa kutolipa kodi ya kichwa, wakati sheria haikueleza kwamba wanawake walikuwa na wajibu wa kulipa kodi hiyo.

   Mahakama Kuu ya Tanganyika ikasema kwamba kama sheria haijaelekeza wanawake kulipa kodi, basi haitakuwa kosa kwa wanawake kutolipa kodi hiyo.

   Hiyo ilikuwa miaka 93 iliyopita, wakati wa ukoloni.

   Na kwenye kesi niliyoitaja ya Amin Salum Mrisho ya mwaka 1971, mshtakiwa alipatikana na hatia ya kosa la kawaida la wizi na akahukumiwa kwa vifungo.

   Mahakama Kuu ikasema hapana, kwa sababu usipomshtaki mtu kwa kosa hilo huwezi kumhukumu kwa kosa hilo.

   Naomba nipendekeze kwenu msome maamuzi ya Mahakama Kuu katika kesi iliyozungumzwa sana hapa. Nimepewa hukumu yake tu, lakini imekuwa ikitajwa mara kwa mara.

   Ni kesi ya Freeman Mbowe na wenzake saba dhidi ya Jamhuri.

   Kesi hiyo ni muhimu kwa ushahidi wa kesi hii.

   Nimeitaja hapa kwa sababu ya umuhimu wake wa kisheria.

   Unaweza kusoma;

   Uchaguzi wa Chadema: Lissu aibuka kidedea, Mbowe ampongeza

   Mawakili wa Tundu Lissu wapiga hodi Umoja wa Mataifa

8. 23 Septemba 2026Lissu: Nimeshtakiwa kwa kosa ambalo halipo kwenye sheria

   Lissu: Waheshimiwa majaji, kifungu cha 39(2)(d) cha sheria iliyotumika kunishtaki kinasema: "Mtu yeyote anayechochea mtu au kikundi cha watu..."

   Shtaka dhidi yangu linasema nimechochea umma. Kwenye kifungu hicho cha 39(2) hakuna umma, kuna mtu au kikundi cha watu.

   Sasa umma ni nini? Hiki kitu kinachoitwa umma ni kitu gani?

   Kanuni ya Adhabu imetoa tafsiri ya neno umma. Tafsiri ya umma kwa mujibu wa sheria hii ina maana ya watu wote wa Tanzania Bara bila kujali uraia wao. Kila mtu aliyeko ndani ya mipaka ya Tanzania Bara, pamoja na watu wanaokaa mahali popote au wanaotumia sehemu yoyote, mfano baa, gesti au vilabu. Ni idadi yoyote ya watu, hata watu ambao hata ufanyeje huwezi kuwajua.

   Huo ndio umma ambao ninatuhumiwa kuuchochea ili uzuie uchaguzi.

   Sheria niliyoshitakiwa nayo inasema unachochea mtu au kikundi cha watu. Mtu anajulikana. Lakini kikundi cha watu ni nini hasa?

   Natumia Oxford Advanced Learner’s Dictionary. Kikundi ni idadi ya watu au vitu ambavyo vipo pamoja katika sehemu moja au vinaunganishwa kwa namna fulani.

   Hiyo ndiyo maana ya kikundi.

   Si watu wote. Watu wote hawawezi kuwa kikundi. Kikundi ni sehemu ya watu wote.

   Nimeshtakiwa kwa kitu ambacho hakipo kwenye sheria.

   Sheria iko wazi kabisa.

   Lissu: Waheshimiwa majaji, hili kosa lilivyoletwa, hizi taarifa zilivyoletwa, haziwezi kujibika.

   Hakuna mtu anayeweza kujitetea kwa hati kama hii, kuambiwa umechochea watu wote, waliopo uwanja wa ndege na waliopo majumbani kwao.

   Hilo halipo kwenye kifungu cha sheria ya Kanuni ya Adhabu niliyoshitakiwa nayo.

   Waheshimiwa majaji, kwa sababu ya upana wa hilo neno umma, upande wa mashtaka ulikuwa na wajibu wa kisheria kueleza huo umma ni upi katika hati yao ya mashtaka ili kumwezesha mshtakiwa kuandaa utetezi wake.

   Upande wa mashtaka ulitakiwa kueleza huo umma unaodaiwa kuchochewa.

   Hawakufanya hivyo.

   Wameleta kitu ambacho hakipo kwenye sheria.

   Basi turudi kwenye misingi.

   Nilisema kitu kinachoitwa kosa la jinai ni kile kilichokatazwa na sheria. Ni kitendo.

   Kifungu cha 39(2) kimetengeneza kosa la uhaini kwa mtu yeyote anayechochea mtu au kikundi cha watu kuitishia serikali.

   Sheria haijatengeneza kosa la mtu kuchochea watu wote, yaani umma.

   Hakuna sheria ya namna hiyo.

   Hakuna sheria inayosema ukichochea watu wote ni kosa.

   Sheria inasema ukichochea mtu au kikundi cha watu.

   Nimeshtakiwa. Nipo gerezani kwa mwaka mmoja na nusu sasa kwa kitu ambacho hakipo kwenye sheria za nchi hii.

   Ibara ya 13(6)(c) ya Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania inasema:

   "Ni marufuku kwa mtu kuadhibiwa kwa kitendo chochote ambacho alipokifanya hakikuwa kosa chini ya sheria."

   Nimeshtakiwa kwa kuchochea umma.

   Hakuna sheria inayoitwa kuchochea umma.

   Kuna sheria inayosema kuchochea mtu au kikundi cha watu.

   Nimeshtakiwa kwa kitendo ambacho wala si kosa.

   Unaweza kusoma;

   Tundu Lissu: Kuwa na kesi ya kujibu maana yake nini?

   Tundu Lissu kuanza kujitetea baada ya kukutwa na kesi ya kujibu

9. 23 Septemba 2026Lissu: Ushahidi uliobaki mahakamani una jibu moja tu

   Lissu: Hoja yangu ni kwamba, kwa sababu migongano hiyo inahusu jambo kubwa linalohusu ushahidi wa kwamba mshtakiwa aliwaalika au hakuwalika waandishi wa habari, inaonesha kwamba ushahidi huo hauna thamani yoyote.

   Vipi kuhusu ushahidi wa utetezi kwenye hoja hii? Unasemaje?

   Ushahidi wa utetezi umefuta shaka yoyote kuhusu mshtakiwa kuwaalika waandishi wa habari kwenye mkutano wa tarehe 3 Aprili 2025.

   Kama kulikuwa na shaka kwamba mshtakiwa aliwaalika waandishi wa habari, imeondolewa yote na ushahidi wa utetezi.

   Sisi tunasema kwamba waandishi wa habari waliohudhuria mkutano wa tarehe 3 Aprili 2025 walialikwa na Mkurugenzi wa Habari na Uenezi wa CHADEMA, Brenda Rupia, bila shaka yoyote. Wote wamesema hivyo.

   Ushahidi huu upo katika ukurasa wa 592. Ushahidi wa DW2 upo katika ukurasa wa 621 hadi 622. Ushahidi wa DW3 upo katika ukurasa wa 693. Ushahidi wa DW4 upo katika ukurasa wa 800.

   Mashahidi hao wote wanne wamesema kwamba aliyewaalika waandishi wa habari ni DW4, Brenda Rupia.

   Waheshimiwa majaji, ushahidi huo haukuhojiwa hata mara moja.

   Sasa, nini maana ya kutokuhojiwa kwa ushahidi huu?

   Lissu: Kwa sababu hizi, jibu la swali la pili, je, mshtakiwa aliwaalika waandishi wa habari kwenye mkutano wa tarehe 3 Aprili 2025, jibu lake ni hapana.

   Hiyo ni kusema kwamba mshtakiwa hakuwalika waandishi wa habari kwenye mkutano wa tarehe 3 Aprili 2025.

   Swali la tatu ni hili: Je, mshtakiwa alitengeneza nia ya kuchochea mtu yeyote au kikundi cha watu kuzuia Uchaguzi Mkuu wa mwaka 2025 kwa lengo la kuitishia Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania?

   Kwa kesi hii, hili ni suala la kufa au kupona, kwa sababu ni moja ya mambo muhimu zaidi katika kesi nzima dhidi yangu.

   Taarifa iliyopo mahakamani inayonishtaki inanituhumu kwamba nilitengeneza nia ya kuhamasisha umma na kuchochea umma kuzuia Uchaguzi Mkuu wa mwaka 2025 kwa lengo la kuitishia Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.

   Hiyo ndiyo tuhuma.

   Unaweza kusoma;

   'Ni kutawazwa sio ushindani' - Rais wa kwanza mwanamke wa Tanzania akabiliwa na upinzani mdogo

   Waandamanaji wakaidi amri ya Mkuu wa Majeshi Tanzania

10. 23 Septemba 2026Lissu aibua migongano mikubwa kwenye ushahidi wa mashtaka

    Lissu: PW16, mnakumbuka, ndiye aliyekuwa mpelelezi mkuu wa kesi. PW16 alisema yafuatayo kuhusu nani aliyewaalika waandishi wa habari. Anasema hivi wakati anaongozwa:

    "P na P1 wamesema kuwa walipewa maelekezo na mkurugenzi wao, John Marwa, kwenda kurekodi na kurusha mtandaoni taarifa inayodaiwa... John Marwa alialikwa na Mkurugenzi wa Habari na Mawasiliano wa CHADEMA."

    Nilimuuliza: Je, mimi ni Mkurugenzi wa Mawasiliano wa CHADEMA?

    Kwenye ukurasa huo huo mmeandika:

    "Hapana, Tundu Lissu si Mkurugenzi wa Mawasiliano wa CHADEMA."

    Lissu: Ni shahidi gani wa upande wa mashtaka ambaye ushahidi wake uaminiwe na mahakama hii kwenye suala muhimu ambalo upande wa mashtaka umeleta?

    Majibu yapo kwenye msimamo wa Mahakama ya Rufani ya Tanzania katika kesi ya Khamis Said Hassan. Nilishatoa mfano wake. Mahakama ikisema:

    "Imeamuliwa sasa kwamba migongano na mikwaruzano kwenye ushahidi ni msingi wa kujua ukosefu wa uaminifu."

    Hii mikanganyiko kwenye ushahidi si midogo. Inahusu jambo muhimu. Kwa hiyo, mkanganyiko kuhusu jambo lililotolewa ushahidi, kwamba mshtakiwa ndiye aliyewaalika waandishi wa habari, si mkanganyiko mdogo.

    Unaweza kusoma;

    'G-55 na No Reform No Election' zinavyoiweka CHADEMA njia panda ya kisiasa

    Bunge la Tanzania lapinga maazimio ya Bunge la Ulaya

11. 23 Septemba 2026Lissu ahoji ushahidi wa mashtaka kuhusu waandishi wa habari

    Lissu: Ushahidi wa DW2 umeungwa mkono na DW3, Naibu Katibu Mkuu wa CHADEMA, na DW4, Mkurugenzi wa Mawasiliano na Habari wa CHADEMA. Maafisa wa chama ndio waliandaa huo mkutano.

    Hii tuhuma kwamba ni mimi ndiye niliyeandaa mkutano ni tuhuma ya uongo. Ninachoweza kusema kwa upole kabisa ni kwamba haijathibitishwa kabisa. Nikisema hivyo, nasema kwa upole.

    Upande wa mashtaka haujathibitisha kuwa mshtakiwa ndiye aliyeitisha mkutano wa tarehe 3 Aprili 2025.

    Kwa ruhusa yenu, naomba niende kwenye suala la pili. Je, ni mtuhumiwa ndiye aliyewaalika waandishi wa habari kwenye huo mkutano wa tarehe 3 Aprili 2025?

    Swali hilo ni muhimu. Kama lengo la mkutano lilikuwa la kihaini, kuwaalika waandishi wa habari ni kitendo cha wazi, na waandishi wa habari waliokuja kwa mwaliko wangu wanakuwa washirika wa kosa hilo. Kosa la uhaini litakuwa linawahusu pia.

    Kwa hiyo, tuhuma hii si ya bahati mbaya wala haijaletwa bure. Ina lengo la kuthibitisha kitendo cha wazi. Wakithibitisha hilo, wanathibitisha uhaini.

    Lissu: Kwenye maelezo ya ziada ya tarehe 22 Septemba 2025 hawakusema waziwazi. Walisema tu kwamba waandishi wa habari walialikwa, lakini hawakusema walialikwa na nani.

    Kwangu mimi, kutokumtaja aliyewaalika waandishi wa habari hakukuwa bahati mbaya. Kulikuwa na nia mbaya kwa sababu, kwenye ushahidi, walileta mashahidi waliosema mimi ndiye niliyewaalika waandishi wa habari.

    PW1, ACP George Bagyemu, alisema hivi wakati anaongozwa kutoa ushahidi wake kuhusu suala hili. PW1 alisema:

    "Ni mtuhumiwa aliwaalika waandishi wa habari ili hotuba yake iweze kusikilizwa na Watanzania, na wasio Watanzania waweze kuiona kupitia Jambo TV."

    Ushahidi wa PW1 uliungwa mkono na PW2, Inspekta John. Ushahidi wake kuhusu hoja hii upo kwenye kurasa za 210 na 221 za kumbukumbu za mahakama.

    Mtakumbuka nilimhoji sana PW1 kuhusu suala hilo. Baada ya maswali, PW1 alisema hivi, katika ukurasa wa 161:

    "Ni kweli kwamba ni wewe ndiye uliyewaalika waandishi wa habari. Sijui ni njia gani ulitumia kuwaalika, lakini ninachojua ni kwamba uliwaalika."

    Na ushahidi huu, kama nilivyoeleza majaji, uliungwa mkono na PW2.

    Sasa, ushahidi huu ulipingwa moja kwa moja na PW16 na PW17.

    Unaweza kusoma;

    Waliohama Chadema: Wanakwenda kukifufua Chaumma au kudidimia nacho?

    Je, No Reforms No Election vs Oktoba Tunatiki kuzaa mwelekeo mpya wa siasa Tanzania?

12. 23 Septemba 2026Lissu: Sikuitisha mkutano, nilikuwa mwalikwa tu

    Lissu: Umeitisha mkutano, umezungumza maneno ya uhaini, tumethibitisha matendo ya wazi. Kwa mujibu wa Khatibu Ghadi, kwenye mashtaka ya uhaini lazima uthibitishe bila wasi wasi. Kwa hiyo, jambo hili limeletwa kwa lengo la kuthibitisha hilo.

    Kama mkutano ulikuwa wa kihaini, walioshiriki kuandaa pamoja na mimi wanakuwa washirika katika kosa hilo la uhaini. Kwa hiyo, kama kweli niliandaa mimi, wale wote waliokuja hapa na wakasema wamefanya hivi au vile, hao ni washirika. Na kama wao ni washirika, basi tayari inakuwa kitendo.

    Na kumbukeni, bila matendo hakuna uhaini. Kama mkutano uliitishwa kwa lengo la uhaini, basi walishirikiana na mimi. Na waliorusha matangazo hayo nao wameshirikiana kuhamasisha uhaini.

    Lissu: Kwa hiyo hoja yangu ni kwamba suala la kama niliitisha mkutano au la ni suala muhimu kweli kweli.

    Sasa ushahidi uliopo mahakamani unasemaje kuhusiana na suala hili?

    Kuhusu tuhuma kwamba mimi ndiye niliyeitisha mkutano huo, katika mashahidi wote 17 wa upande wa mashtaka hakuna shahidi hata mmoja aliyetoa ushahidi wa namna mkutano huo ulivyoitishwa.

    Upande wa mashtaka waliiambia mahakama hii kwamba wangeleta vielelezo vya kuthibitisha mashtaka yao. Hakuna ushahidi wa maneno, hakuna ushahidi wa nyaraka.

    Ushahidi pekee uliopo kwenye kumbukumbu za mahakama ni ushahidi wa utetezi.

    Na ushahidi wa utetezi unasema hivi: katika ukurasa wa 660, DW2, John Mnyika, ameiambia mahakama kwamba mkutano ule uliitishwa na kuandaliwa na Sekretarieti ya CHADEMA Makao Makuu. Amewaambia kwamba ilikuwa ni wazo lake mwenyewe.

    DW2 ameiambia mahakama kwamba yeye ndiye aliyewaelekeza wasaidizi wa DW3 na DW4 kuandaa mkutano huo.

    Pia DW2 ameiambia mahakama hii kwamba mimi na DW5, John Heche, tulikuwa waalikwa tu.

    Unaweza kusoma;

    Tundu Lissu ni nani? Mambo 7 yanayomtambulisha mwanasiasa huyu wa Tanzania mwenye misimamo mikali

    Kiranja wa upinzani bungeni Tanzania akamatwa

13. 23 Septemba 2026Lissu: Maneno pekee hayatoshi kuthibitisha uhaini

    Lissu: Kanuni kuu tatu ninazoziongoza ni za uhaini. Ya kwanza inahusu uchapishaji, na inasema uchapishaji chini ya kifungu cha 39(2)(d) una maana ya kitendo cha kutuma au kubadilishana maandishi yaliyochapishwa na watu wengi. Picha au video hiyo si uchapishaji. Hii ipo kwenye kesi ya Grey Likungu, ukurasa wa 509 mpaka 510. Kuchapisha maana yake ni kubadilishana makaratasi, si kitu kingine.

    Kanuni ya pili inayohusu uhaini inasema hivi: hatia ya uhaini inahitaji uthibitisho wa kitendo cha wazi, si maneno. Lazima kuwe na uthibitisho wa wazi wa matendo. Hiyo ipo kwenye kesi ya Khatibu Ghadi na wenzake ya mwaka 1996.

    Kanuni kuu ya tatu, na ya mwisho, inayohusu uhaini inahusu maneno. Inasema maneno matupu hayatengenezi matendo ya wazi katika kesi ya uhaini isipokuwa tu hayo maneno yanaelezea matendo ya uhaini.

    Na ya nne, ya mwisho, inahusu maneno vilevile. Inasema msimamo wa kuwa maneno hayatengenezi matendo ya wazi ya uhaini unahusu tu uhaini unaodaiwa kufanywa na mtu mmoja mmoja.

    Lissu: Hizo ndizo kanuni kuu za sheria ambazo nawaalikeni majaji ziwaongoze mtakapokuwa mnatafakari ushahidi pamoja na sheria kwenye kesi hii.

    Kwa ruhusa yenu, sasa naomba nijielekeze kwenye yale niliyosema. Kwa kanuni hizi nilizozisema, nifanye tathmini: je, mshtakiwa ndiye aliyeitisha huo mkutano anapodaiwa kutamka hayo maneno ya kiahaini?

    Suala la nani aliyeitisha huo mkutano, kwenye ukurasa wa 131 wa kumbukumbu za mahakama, limedaiwa na upande wa mashtaka kwamba mnamo tarehe 3 Aprili 2025, kwa nafasi yangu kama Mwenyekiti wa CHADEMA, niliitisha mkutano na kuzungumza na wanachama walioonesha nia zao za kugombea uchaguzi mkuu wa 2025 katika makao makuu ya chama, Mikocheni.

    Kwanza, kwa nini jambo hili ni muhimu kwenye kesi hii? Kifungu cha 49 cha Kanuni ya Adhabu kinasema kila kitendo kinachofanyika ili kuwezesha lengo la kufanya kosa kinahesabika kuwa ni tendo la wazi linalothibitisha hiyo nia. Kwa hiyo, ukiitisha mkutano maana yake ni kwamba watakuja kusema ni tendo la wazi la kuthibitisha nia yake ya kutenda uhaini.

    Unaweza kusoma;

    Kingai, CDF, IGP kutotoa ushahidi, Lissu afunga ushahidi wake

    'Sina ujasiri alio nao Lissu': Mke wa Lissu aelezea gharama ya mapambano ya kisiasa ya Tanzania kwa familia

14. 23 Septemba 2026Lissu atoa mapendekezo ya kanuni ambazo zinatakiwa kufuatwa kwenye kutoa hukumu

    Lissu: Hii sheria ya uhaini ikoje na inataka nini kama nilivyosema shtaka lilipo mbele yenu limeletwa chini ya kifungu cha 39 2 D ya kanuni za adhabu, kifungi cha 39 2 D kinasema hivi;

    “Mtu yoyote ambaye akiwa chini ya utii wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ndani ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na kwingineko anayetengeneza nia ya kuwezesha au nia ya kuchochea, kushawishi mtu yoyote au kikundi cha watu wakifanikiwa kuwezeshwa kwa matendo au malengo yafuatayo yaani kutishia serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Bunge au Mahakama na anahamasisha nia hiyo kwa kuchapisha atakuwa ametenda kosa la uhaini na akipatikana na hatia anaweza kuhukumiwa adhabu ya kifo sasa ni mambo gani muhimu yanayotakiwa kwenye hicho kifungu cha 39 2 D ni mambo gani ambayo yasipothibithishwa yana uhaini na jambo la kwanza ni utiifu kwa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.

    Jambo la pili ambalo ni lazima lithibitishwe ni kuwa limefanywa ndani ya nchi au kwingineko.

    Jambo la tatu ambalo lazima lithibitishwe ni kutengenezwa kwa nia ya kutenda kosa la uhaini haiwezi kuwa nia ya kufanya kitu kingine lazima iwe nia ya kufanya kosa la uhaini na kama ni la kuchochea lazima huo uchochezi uwe wa kufanya kosa la uhaini lazima iwe nia ya kuchochea watu wafanye kosa la uhaini,

    Nne kama ni kosa la kuchochea au kuhamasiha watu kufanya kosa la uhaini lazima wanaochochewa awe mtu mmoja au kikundi cha watu.

    Lissu: Mtu mmoja au kikundi cha watu ndiyo wanaochochewa. Sharti la tano ni kwamba hiyo nia ya kutenda kosa la uhaini lazima idhihirishwe kwa kuchapisha maandishi au machapisho au kwa njia yoyote ile.

    Sharti la 6 halipo kwenye cha 39 2 D bali lipo kwenye kifungu cha 10 D kwenye kanuni ya adhabu, hilo sharti ni kwamba lazima matokeo yaliyotakiwa kutoka kwenye hiyo nia lazima kuwe na matokeo yaliyolengwa kutokana na hicho kitendo.

    Lissu: Maana yake ni kwamba kama nia ni kuchochea kosa la uhaini lazima matokeo ya nia yaonekane section 10: 2 ni jambo la lazima upande wa mashataka uoneshe matokeo ya nia hiyo.

    Hili ambalo nimelisema sasa hivi hayakuzungumzwa kabisa katika kesi nyingine mbili za uhaini, kesi hii kwa mara ya kwanza inabidi ilitolee hili uamuzi ndiyo maana nilisema chochote mtakchoamua mnaweka msingi na vilevile mtaona kwamba kesi mbili za uhaini zilizopita, mahakama haikujadili inakuwaje watu wengine wanapochochewa kwa vyovyote baada ya hiki kivumbi kutulia tutakuwa tunatengeneza sheria mpya au muongozo ambao haukuwahi kutolewa, ndiyo maana nasema uzito wake sio hatma ya mtu mmoja bali mnaweka msingi baada ya kuwa nimeweka hayo kutoka kifungu cha 39 2 D nipendekeze kwenye masuala ambayo yataamuliwa na mahakama hii na yote hayo yanatokana na haya niliyoyasema.

    Unaweza kusoma;

    Tundu Lissu: Je, huu ndiyo mwisho wa Mwanasiasa huyu wa Tanzania?

    Tundu Lissu: Kuwa na kesi ya kujibu maana yake nini?

15. 23 Septemba 2026Lissu: Maneno ya kuzuia Uchaguzi Mkuu 2025 yanatengeneza kosa la uhaini?

    Lissu: Sijawahi kuficha wala kukana kwamba nilisema maneno haya, ukiangalia ukurasa wa 97 wa rekodi ya mahakama ya Kisutu tarehe 18-8-2025 niliambia mahakama yakabidhi maneno yafuatayo yapo ukurasa wa 97 kwa kumbukumbu nilisema:

    “Ni kweli nilisema maneno hayo kwenye vyombo vya habari wazi suala ni je hayo maneno yanatengeneza kosa la uhaini?”

    Kuna kitu kingine muhimu nilikisema kipo ukirasa wa 97 wa kumbukumbu za mahakama yanasema “sikusema maneo hayo mara moja nilisema mara nyingi, Mbeya, Songwe, Iringa, Songea, Njombe, Lindi na Mtwara.

    Haya maneno ya kuzuia uchaguzi mkuu 2025 hayajawahi kuwa siri, swali ni maneno haya yanatengeneza kosa uhaini au kosa lingine lolote la jinai?”

    Mashahidi wangu wote ambao wametoa ushahidi mahakamni hapa pamoja na mimi mwenyewe vilevile wamesema kwa kiapo mbele yenu kwamba maneno haya yametolewa kwa nyakati mbalimbali, maeneo mbalimbli ndani ya Tanzania haijawahi kuwa siri, kauli yangu ya pili ya awali ni kwamba utetezi wangu haujawahi kuwa ninaona aibu kwa nilichokisema, huo haujawahi kuwa utetezi wangu, utetezi wangu umekuwa siku zote kwamba nilichokisema sio uhaini na sio kosa lolote la jinai kwa mujibu wa sheria za Tanzania huo ndiyo umekuwa utetezi wangu.

    Kauli yangu ya Tatu ni kwamba baada ya kusikiliza mashahidi 17 wa upande wa mashtaka baada ya kuangalia vielelezo 16 vya utetezi na hakuna kielelezo hata kimoja cha mashataka, kesi ya upande wa mashtaka leo ni dhaifu kuliko walivyoileta mahakama kuu, kauli yangu ya nne ya awali iko hivi hii ni kesi ya 3 ya uhaini, katika hii ambayo tunaipenda angalu mimi naipenda nimeitolea damu hii ni kesi ya 3 ya uhaini kufunguliwa chini ya kifungu cha 89 (2) cha kanuni ya adhabu.

    Lissu: Katika Kesi mbili za kwanza za uhaini mwaka 1970 na 1983 zilifunguliwa chini ya kifungu cha 39 2 a, b, na c cha sheria ya kosa kanuni za adhabu zote zilihusu jaribio la kupindua serikali na kumuua Rais tofauti na nyingine, kesi hii imefunguliwa chini ya kufungu cha 89 b hakuna habari ya kupindua serikali wala kumuua Rais.

    Uhaini unaodaiwa hapa ni wa kutishia serikali na hii ni kesi ya kwanza katika historia ya nchi ambayo inahusu uhaini lakini haihusu kutaka kuipindua serikali wala kumuua Rais kwa sababu hiyo waheshimiwa majaji uamuzi wowote mtakaoufanya mnakwenda kuweka msingi wa kisheria kuhusu uhaini wa kuitishia serikali.

    Vyovyote mtakavyoamua, mtaweka msingi ambao utaongoza mahakama zetu kwa miaka mingi ijayo kama alivyofanya Grey Likungu mwaka 1971, hivyo vyovyote mtakvyofanya mnatengeza msingi, hivyo hamtahukumu mtu mmoja mtaweka utaratibu wa sheria utakaofuatwa kwa miaka mingi ijayo,sihitaji kuwakumbusha uzito wa jukumu hilo mlilopewa, sio tu kuamua juu ya mtu mmoja bali mzigo wa kuongoza nchi hii kwa miaka ijayo.

    Tumaini langu kwenu ni kwamba mtabeba huo mzigo wa kihistoria bila upendeleo na kwa ujasiri kwa hesima mliyopewa na viapo vyenu.

    Unaweza kusoma;

    CHADEMA yakanusha kufanya mazungumzo ya siri na serikali

    Je, Tanzania inaweza kufikia maridhiano ya kisiasa bila CHADEMA na Lissu?

16. 23 Septemba 2026Lissu anaendelea kutoa utetezi wake

    Lissu; Haya maneno ninayodaiwa kusema ya kile tuki kwa kiingereza elpsis (:) zipo nne kuna elpsis kabla ya maneno wanasema na kuna elpsis baada ya neno la mwisho na katikati ya maneno hayo kuna elpsis kwenye maneo mawili, hizo elpsis maana yake kuna maneno yameondolewa na hilo ni jambo la muhimu sana kama tutakavyoona kwenye hoja zangu za mahitimisho na proof kwamba kuna maneno yameondolewa ni hizo elpsis sasa mashataka dhidi yangu yanasema nilifanya kosa hilo katika wilaya ya Kinondoni ya mkoa wa Dar es salaam.

    Tarehe 3, April 2025, wakati wa usikilizwaji wa awali wa kesi hii mnamo September 22, 2025 upande wa mashtaka ulitoa maelezo ya ziada in support of the charge kwenye maelezo ya ziada yaliyotolewa wakati wa uwasilishwaji wa awali upande wa mashataka ulidai kwamba mimi ndiye niliyeitisha mkutano wa watia nia wa chama changu mnano tarehe 3 April ambako nilisema hayo maneo hivyo huo mkutano wa April 3 kwa madai ya mashtaka uliitishwa na mimi.

    Maelezo haya yapo ukurasa wa 131 wa rekodi ya mahakama , upande wa mashatka pia ulidai mimi ndiye niliyealika waandishi wa habari waliohudhuria kwenye mkutano huo na waandishi wa habari ninaodaiwa kuwaalika walidaiwa kutokea katika vyombo vya habari vifuatavyo; Mwananchi communication limited, Jambo TV na Clouds Media hayo vilevile yapo ukurasa wa 131 wa rekodi za mahakama.

    Lissu: Inadaiwa vilevile kwenye hayo maelezo ya ziada inadaiwa kwamba hiyo kauli niliyoitoa kwenye mkutano huo ukiwachochea baadhi ya watu kwenye huo umma ambao walianza kuhamasishana katika maeneo mbalimbali yaliyotajwa kama vile Arusha, Kilimanjaro, Ruvuma, Dar ea salaam na Mbeya na walianza kuhamasishana ili kuzuia uchgauzi mkuu wa Oktoba 2025 kwa kutumia nguvu na baadhi yao inadaiwa walikamatwa askari polisi wakati wakitekeleza maelekezo yangu, maneno hayo yapo ukurasa 132 wa rekodi za mahakama, maelezo ya ziada ya mwisho yanasema hiyo kauli niliyotoa kwenye mkutano April 3 ilikuwa ni kitendo cha uhalifu na hayo maneno yaliripotiwa kwa afisa mkuu wa upelelezi wa kanda maalum ya Dar es salaam.

    Lissu: Kuna kitu nimekisahau kwenye hayo maelezo ya ziada inadaiwa pia hayo maneno niliyosema kwenye mkutano niliyachapisha mwenyewe kwenye chombo cha habari kinachoitwa Jambo TV na yalirushwa moja kwa moja kwa umma, nilichapisha mwenyewe, taarifa iliyowasilishwa mahakamani pamoja na maelezo ya ziada ya mashtaka niliyoyasema ndiyo kiini cha kesi hii..hayo madai ya kwenye taarifa na madai ya taarifa katika usikilizwaji wa kesi hii ndiyo kiini cha kesi hii, kwa vile yapo katikati ya huu mgogoro hoja zangu za leo na pengine kesho zinahusu hayo.

    Unaweza kusoma;

    Tamu na chungu ya maridhiano Tanzania

    Wanasiasa 7 barani Afrika wanaokabiliwa na mashtaka ya uhaini

17. 23 Septemba 2026Lissu anajinasua na kifo mahakamani

    Baada ya upande wa jamhuri kukuri kuendelea na shauri, Lissu anasimama na kusema.

    Lissu: Waheshimiwa majaji mnamo tarehe 8 Septemba mwaka jana 2025 ,niliambiwa na mahakama hii kwamba kesi hii itaamua kama kwa sheria za nchi hii inawezekana kwa kiongozi wa kisiasa au kwa mtu mwingine yoyote kuhumumiwa kifo kwa kuzungumza maneno ya kisiasa kwenye mkutano wa kisiasa, waheshimiwa majaji leo takribani mwaka mmoja baadaye, nimesimama mbele yenu majaji kuwaambia kwamba kwa sheria za Tanzania na kwa ushahidi uliotolewa mahakamani hapa jambo hilo haliwezekani.

    Ninaomba nirudie nimesimama mbele yenu majaji kuwaambia kwamba kwa sheria za Tanzania na kwa ushahidi uliotolewa mahakamani niko hapa kuwaonesha kwamba hilo jambo haliwezekani.

    Nilikamatwa katika mji wa Mbinga mkoa wa Ruvuma jioni ya siku ya tarehe 9 April ya mwaka jana 2025, na nilikamatwa nikizungumza kwenye mkutano halali wa hadhara wa chama cha demokrasia na maendeleo CHADEMA, Chama ambacho nimekiongoza tangu tarehe 22 January 2025… baada ya kukamatwa huko nilisafirishwa usiku huo huo hadi hapa Dar es salaam ambapo waheshimiwa majaji mchana wa kesho yake 10, April 2025 nilisomewa mashtaka kwenye kesi mbili zilizofunguliwa dhidi yangu katika Mahakama ya Hakimu Mkazi Kisutu.

    Lissu:Waheshimwa majaji katika kesi ya kwanza nilisomewa shtaka la uhaini kinyume na kifungu cha sheria ya kanuni ya adhabu kifungu 82 b, katika kesi ya pili nilisomewa shtaka la kutoa taarifa za uongo kinyume na kifungu cha 16 ya sheria ya makosa ya mtandao, kesi ambayo imenileta mbele yenu leo.

    Hii inatokana na kesi ya kwanza niliyosomewa mahakama ya Kisutu yaani Uhaini, baada ya takribani miezi 4 na nusu ya mashauri katika mahamaka ya hakimu mkazi Kisutu, Mkurugenzi wa Mashtaka DDP aliwasilisha taarifa kwenye mahakama hii kuhusiana na hilo shtaka la uhaini, taarifa yenyewe ni ya tarehe 12, Agosti 2025.

    Taarifa hii inanituhumu kwa mambo yafuatayo;

    Kwamba nikiwa chini ya utiifu kwa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, nilitengeneza nia ya kuhamasisha Umma kuwezesha kuzuia uchaguzi mkuu wa 2025 kwa lengo la kuitishia serikali ya Jamhuri ya Muungani wa Tanzania, na nilidhihirisha nia hiyo kwa kitendo changu cha kutamka au kusema na kuchapisha maneno yafuatayo;

    “Wanasema kitu kimoja sahihi hapa wanasema hivi msimamo huu unaashiria uasi, ni kweli kwa sababu tunasema tutazuia uchaguzi, tutahamasisha uasi, hii ndiyo namna ya kupata mabadiliko kwa hiyo tunaenda kukinukisha sana sana huu uchaguzi tutauvuruga, tutauvuruga huu uchaguzi kwa sababu tunaenda kukinukisha vibaya sana.”

    Unaweza kusoma;

    Mkapa alivyofika Mahakamani kutoa ushahidi kesi ya Mahalu

    Kingai, CDF, IGP kutotoa ushahidi, Lissu afunga ushahidi wake

18. 23 Septemba 2026Habari za asubuhi, karibu tena leo Septemba 23, kesi ya Lissu inaendelea

19. 16 Septemba 2026Kesi ya Lissu yaahirishwa, kusubiri Kingai

    Lissu: Baada ya maelekezo ya mahakama, msajili amekuja kuniona na kuniarifu kuhusu utekelezaji wa amri ya mahakama ya wito kwa mashahidi.

    Msajili amenieleza kuwa mashahidi wote watatu walipelekewa wito Dodoma, lakini haikuwezekana kuwaserve kwa sababu inadaiwa wote watatu wako nje ya nchi.

    Msajili amesema kuwa kati ya hao watatu, mmoja ambaye ni Kamishna wa Polisi Ramadhani Kingai, Mkurugenzi wa Upelelezi nchini Tanzania, anatarajiwa kurejea nchini leo. Kwa hiyo, siku ya Ijumaa anatarajiwa kuwapo mahakamani ili kutekeleza wito wa mahakama.

    Kuhusu mashahidi wengine wawili, waheshimiwa majaji, haijulikani watarudi nchini lini.

    Katika mazingira hayo, napendekeza mahakama iahirishe shauri hadi siku ya Ijumaa saa nane na nusu mchana, ili kipindi cha asubuhi niweze kukitumia kushauriana na shahidi huyo niliyeelezwa atafika, ikiwa ni pamoja na kuchukua maelezo yake.

    Kuhusu waliobaki, tutamalizana na shahidi atakayekuwapo, kisha mahakama itafanya maamuzi kuhusu hao wengine.

    La mwisho, waheshimiwa majaji, ninafahamu jinsi ratiba ya shauri hili ilivyo. Ninaomba na mimi twende kwenye final submissions vyovyote itakavyokuwa. Kama mashahidi hao watakuja, naamini hatutachukua muda mrefu. Na kama tutamalizana na shahidi atakayekuwapo, nitaeleza kama tusubiri wengine au la. Wasipokuja kabisa, suala hilo litakuwa mikononi mwenu kwa sababu nyinyi ndio mmetoa amri ya wito.

    Katuga: Kwa masikitiko, hatuna pingamizi. Nakumbuka mahakama ilipoongeza muda ilisema wazi kuhusu suala hilo. Hata hivyo, namwomba mshitakiwa ahakikishe mashahidi wake wanafika mahakamani.

    Pia, wasipofika mahakamani, asiseme kwamba atalizia suala hilo mahakama. Ni yeye ndiye atakayeieleza mahakama anaomba nini katika mazingira hayo.

    Jaji: Shauri limeahirishwa mpaka Ijumaa saa nane kamili mchana.

20. 16 Septemba 2026Lissu aomba kukutana na mashahidi kabla ya kuwaita kizimbani

    Lissu: Niliomba jana kuongea na wale mashahidi wengine. Sitakuwa tayari kuleta shahidi kizimbani bila kuonana na kuzungumza naye. Ninaleta ombi hili hapa kwa sababu haya ndiyo mazingira pekee ninayoweza kukutana nao. Waheshimiwa majaji, naomba mwongozo wenu.

    Jaji: Tumesikia. Kimsingi, tulitegemea utuambie una mashahidi, lakini kwa sababu huna mawasiliano nao, na kwa kuwa tulishatoa amri ya wito kwa mashahidi hao, tutalifanyia kazi suala hilo.