คนงานเหมืองในอังกฤษค้นพบฟอสซิลแมลงยักษ์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ มีลักษณะคล้ายแมลงปอ แต่ตัวเท่านกนางนวล

ก่อนที่ไดโนเสาร์จะกำเนิดขึ้นมาบนโลก แมลงที่มีลักษณะคล้ายแมลงปอแต่มีขนาดเท่านกนางนวลซึ่งรู้จักกันในชื่อแมลงกริฟฟินฟลาย (griffinflies) เคยครองท้องฟ้ามาก่อน

กว่า 300 ล้านปีต่อมา ในปี 1979 คนงานเหมืองได้ขุดพบซากฟอสซิลดึกดำบรรพ์ของแมลง "ขนาดยักษ์" สองตัวที่ระดับความลึก 500 เมตรใต้พื้นดินที่เหมืองถ่านหินโบลโซเวอร์ ในมณฑลดาร์บีเชอร์ของประเทศอังกฤษ

ซากฟอสซิลดึกดำบรรพ์ของแมลงทั้งสองตัวมีชื่อทางวิทยาศาสตร์ ได้แก่ วอลลียาลา โบลโซเวอรี (Whalleyala bolsoveri) ซึ่งมีปีกกว้าง 17.4 เซนติเมตร และอาร์คโทไทปัส ดิลูคูลัม (Arctotypus diluculum) ซึ่งเชื่อว่ามีปีกกว้างประมาณ 50 เซนติเมตร ปัจจุบันซากฟอสซิลของแมลงปอโบราณทั้งสองชิ้นซึ่งเป็นหลักฐานที่ถูกค้นพบนั้นถูกเก็บรักษาไว้ที่พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติแห่งกรุงลอนดอน (Natural History Museum)

พิพิธภัณฑ์ระบุว่าซากฟอสซิลของแมลงปอสองตัวนี้ที่ "ไม่อาจทดแทนได้" และได้รับการขนานนามว่า "แมลงปอโบลโซเวอร์" (Bolsover Dragonflies) เป็นตัวอย่างเพียงชุดเดียวของชนิดพันธุ์เหล่านี้ที่เคยถูกค้นพบจนถึงปัจจุบัน

เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองการค้นพบครั้งนี้ จึงมีการเตรียมเปิดตัวประติมากรรมแมลงปอแห่งโบลโซเวอร์บนวงเวียนในเมืองในวันจันทร์ที่ผ่านมา (9 พ.ย.) แมลงปอชนิดนี้คืออะไร และพวกมันมาอยู่ในเดอร์บีเชอร์ได้อย่างไร

ดร.ไซมอน เอลเลียต นักประวัติศาสตร์และนักโบราณคดีท้องถิ่น กล่าวว่า "แมลงปอแห่งโบลโซเวอร์" มีชีวิตอยู่ในช่วงยุคคาร์บอนิเฟอรัสระหว่าง 359 ถึง 299 ล้านปีก่อน

"สิ่งสำคัญคือสภาพแวดล้อมในโบลโซเวอร์นั้นเปียกชื้นและเป็นหนองน้ำ" เอลเลียตอธิบาย

"ในยุคนี้มีสัตว์เลื้อยคลานบนบกเป็นครั้งแรก รวมทั้งปลาชนิดแรก และแมลงหลายชนิดที่มีอยู่มาตั้งแต่ยุคก่อนหน้านี้"

พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติกล่าวว่าแมลงกริฟฟินฟลายเป็น "นักล่าที่ดุร้าย" ที่จะกิน "ทุกสิ่งทุกอย่างที่พวกมันหาได้" และอธิบายเพิ่มเติมว่าแมลงกริฟฟินฟลายเป็น "ญาติขนาดใหญ่ที่สูญพันธุ์ไปแล้วของทั้งแมลงปอและแมลงปอเข็ม (damselflies)"

"ถ้ามันเกิดขึ้นในจูราสสิคพาร์ค ผู้คนคงวิ่งหนีกันหมดแล้ว" เอลเลียตกล่าว

นอกจากแมลงปอขนาดยักษ์ที่มีปีกกว้างถึง 71 เซนติเมตร (2 ฟุต) แล้ว บริเวณนั้นยังเต็มไปด้วยตะขาบมีพิษที่มีความยาว 2 เมตร (6 ฟุต) รวมถึงแมลงสาบและแมงป่องที่มีความยาวถึง 1 เมตร (3 ฟุต) อีกด้วย

พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติกล่าวว่าแมลงยักษ์สามารถเติบโตได้จนมีขนาดตัวใหญ่ขนาดนั้นเพราะผืนป่าที่กว้างใหญ่ช่วยกำจัดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จำนวนมหาศาลออกจากชั้นบรรยากาศ ทำให้ระดับออกซิเจนเพิ่มขึ้นเป็นประมาณ 35% ขณะที่ระดับออกซิเจนในปัจจุบันอยู่ที่ 21% เท่านั้น

เมื่อเวลาผ่านไป แมลงที่มีลักษณะคล้ายแมลงปอก็ค่อย ๆ มีขนาดเล็กลงและเคลื่อนที่เร็วขึ้น เนื่องจากนกชนิดต่าง ๆ ซึ่งวิวัฒนาการมาจากไดโนเสาร์ได้ถือกำเนิดขึ้นมาเป็นผู้ล่าชนิดใหม่

เอลเลียตกล่าวว่าทางตอนเหนือของมณฑลดาร์บีเชอร์และพื้นที่โดยรอบกลายเป็นแหล่งทำเหมืองถ่านหินที่สำคัญ เนื่องจากมีป่าไม้ขนาดใหญ่ของต้นไม้ที่มีเปลือกซึ่งเติบโตในช่วงยุคคาร์บอนิเฟอรัสและต่อมาได้ก่อตัวเป็นแหล่งถ่านหินขนาดใหญ่

ชายวัย 61 ปีผู้นี้กล่าวเสริมว่า แมลงปอแห่งโบลโซเวอร์น่าจะตายและตกลงไปในดินที่ชื้นแฉะ ซึ่งเป็น "กุญแจสำคัญที่ทำให้มันกลายเป็นฟอสซิลในภายหลัง"

ชั้นดินในยุคคาร์บอนิเฟอรัสถูกปกคลุมด้วยทะเลตื้นในยุคเพอร์เมียนซึ่งเกิดขึ้นระหว่าง 298.9 ถึง 251.9 ล้านปีก่อน

"ฟอสซิลเหล่านี้ถูกค้นพบลึกลงไปใต้ดิน 500 เมตรเนื่องจากคนงานเหมืองต้องขุดผ่านชั้นหินปูนแมกนีเซียมยุคเพอร์เมียนทั้งหมดที่ปกคลุมพื้นที่โบลโซเวอร์ เพื่อไปถึงชั้นถ่านหินที่เก่ากว่าด้านล่าง" เอลเลียตกล่าว

ริชี ฮาวาร์ด ภัณฑารักษ์ด้านซากดึกดำบรรพ์ของสัตว์ขาปล้องที่พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติ กล่าวว่า แมลงปอแห่งโบลโซเวอร์นั้นหายากมากจนปัจจุบันไม่ได้มีการจัดแสดงในห้องจัดแสดงสาธารณะ

"พวกมันเป็นตัวอย่างเพียงชุดเดียวของสิ่งมีชีวิตทั้งสองชนิดที่มีการค้นพบจนถึงปัจจุบัน ไม่เคยมีการพบตัวอย่างอื่นใดเพิ่มเติมอีกเลย และเนื่องจากเหมืองถ่านหินไม่ได้ดำเนินการอีกต่อไปแล้ว จึงอาจไม่มีการค้นพบตัวอย่างเพิ่มเติมของพวกมันอีกเลยในอนาคต" ฮาวาร์ดกล่าว

"โดยปกติแล้วตัวอย่างฟอสซิลประเภทนี้จะไม่ถูกนำมาจัดแสดง เพราะหากเสียหายหรือถูกขโมยไปจะไม่สามารถหามาทดแทนได้"

ฮาร์เวิร์ดกล่าวว่า แมลงปอโบลโซเวอร์ดึกดำบรรพ์ (Whalleyala bolsoveri) ถูกค้นพบโดยคนงานเหมืองชื่อมัลคอล์ม สเปนเซอร์ ในขณะที่ซากฟอสซิลของแมลงที่มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า อาร์คโทไทปัส ดิลูคูลัม (Arctotypus diluculum) ถูกค้นพบโดยคนงานเหมืองอีกคนหนึ่งชื่อเกรแฮม บอลล์

ฮาวาร์ดกล่าวว่า ซากฟอสซิลของตัว Whalleyala bolsoveri เป็นตัวอย่างมีขนาดเล็กกว่าในบรรดาตัวอย่างทั้งสองชิ้น

ส่วนซากฟอสซิลของอาร์คโทไทปัส ดิลูคูลัม (Arctotypus diluculum) ซึ่งเดิมมีชื่อว่า ทูปัส ดิลูคูลัม (Tupus diluculum) เป็นตัวอย่างที่ "ใหญ่กว่า" ในบรรดาตัวอย่างทั้งสอง แต่มีสภาพไม่สมบูรณ์และ "แตกเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อยหลายชิ้น"

มีการเปิดตัวประติมากรรม "แมลงปอแห่งโบลโซเวอร์" ที่วงเวียนบริเวณทางแยกของถนนเชสเตอร์ฟิลด์ ถนนริเวอร์ไซด์ ถนนอินเทค และถนนสเตชั่น ในวันจันทร์ที่ผ่านมา (9 พ.ย.)

ผลงานชิ้นนี้สร้างขึ้นโดยนักเรียนในพื้นที่ซึ่งเข้าร่วมโครงการฝึกอบรมระยะเวลา 20 สัปดาห์เกี่ยวกับการตัดโลหะ การออกแบบ และการเชื่อมโลหะ

เจน เยตส์ ผู้นำสภาเขตโบลโซเวอร์ กล่าวว่าประติมากรรมชิ้นนี้เป็น "ที่มาของความภาคภูมิใจอย่างยิ่งสำหรับเมืองโบลโซเวอร์"

"ฉันคิดว่าการที่ประติมากรรมตั้งอยู่เหนือปราสาทโบลโซเวอร์นั้นเหมาะสมแล้ว เพราะมันกลายเป็นจุดเด่นที่ดึงดูดสายตาของผู้คนที่เข้ามาในเมือง" เธอกล่าว

"สิ่งที่ทำให้ประติมากรรมชิ้นนี้ดียิ่งขึ้นไปอีกก็คือ มันถูกสร้างสรรค์โดยเยาวชนที่ได้รับโอกาสในการเรียนรู้ทักษะชีวิต"

"ฉันหวังว่าประติมากรรมชิ้นนี้จะคงอยู่ที่นี่ไปอีกนานหลายปี"