BBC News, ትግርኛ - መእተዊ ገጽ

ቻምፕዮን ኣፍሪቃ 2026፡ ኤርትራ ብዘይ ደቂ ኣንሰትዮን ጁንየር ደቂ ተባዕትዮን'ያ ክትሳተፍ

ቻምፕዮን ኣፍሪቃ ብክልቲኡ ጾታ ኣብ ናይ ጁንየር፡ ትሕቲ 23 ከምኡ ከኣ ናይ ኢሊት ናይ ጽርግያን ናይ ውልቂ ናይ ግዜ ውድድር የካይድ። ሎሚ ዓመት ብዘይ ደቂ ኣንስትዮን ጁንየር ደቂ ተባዕትዮን ናብ ኬንያ ከተማ ኪሲሙ ተምርሕ ዘላ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፡ ንምንታይ ብደቂ ኣንስትዮን ኣብ ኩሉ ካታጎሪ ከምኡ ከኣ ጁንየር ደቂ ተባዕትዮ ክትሳተፍ ከምዘይመረጸት ዝተሓበረ ነገር የለን።

ትራምፕ፡ ንሩስያ ዝሓደገላ እገዳታት እንታይ'ዩ? ዩክረይን ከ እንታይ ኢላ?

ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ምስ ዩክሬናዊ መዘንኡ ቮሎዲሚር ዘለንስኪ ዝነበረ ምትፍናን እናዓሞቐ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ካብ ድሕሪ ክልተ መዓልታት ጀሚሮም ተግባራውያን ክዀኑ ተሓሲቦም ዝነበሩ ኣብ ልዕሊ ሩስያ ዝተነብሩ ብርክት ዝበሉ እገዳታት ኣብ ግብሪ ከይውዕሉ ዓጊትዎም ኣሎ። እቲ እገዳታት ኣብ መስከረም ብባይቶ ኣመሪካ ጸዲቐ ብዶናልድ ትራምፕ ዝተፈረመ እዩ። እንተዀነ ዶናልድ ትራምፕ ብዓርቢ ምሸት ፈጻሚ ትእዛዝ ብምውጻእ፡ ንገሊኦም ምእጋድ ንሃገራዊ ረብሓ ኣመሪካ ዝጸባእ ምዃኑ ካብ ኣባላት ባይቶ ሓሳብ ምስተውሃቦ ነቲ ትእዛዝ ከምዘመሓላለፈ ኣፍሊጡ።

ኲናት ሰሜን ኢትዮጵያ፡ ኣዋጅ ህጹጽ እዋንን ህይወት ስደትን - ቃለመሕትት ቢቢሲ ምስ ገዱ ኣንዳርጋቸው

ገዱ ኣንዳርጋቸው ቅድሚ ካብ ሃገር ምውጻኡ፡ ኣብ መወዳእታ መስከረም ብሓድሽ ባይቶ ዝተተክአ ናይ ቀደም ኣባል ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ዝነበረ ኰይኑ፡ ኣብ ክልላውን ፈደራላውን መንግስቲ ድማ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ነይሩ። ቀዳማይ ምኒስተር ኣብይ ናብ ስልጣን ኣብ ዝመጸሉ ለውጢ ተራ ካብ ዝነበሮም ሰባት ሓደ ዝነበረ ኰይኑ፡ ሕጂ ግን ኣብ ስደት ይርከብ። ገዱ ኣብ ዝሓለፉ ሸሞንተ ዓመታት ብዛዕባ ዘሕለፎም ውረድ-ደየብ ኣመልኪቱ ምስ ቢቢሲ ጻንሒት ገይሩ ኣሎ።

ሩስያ፡ ንኢትዮጵያን ኤርትራን ክትሽምግል ድሌት ከምዘለዋ ኣፍሊጣ

ሩስያ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዘሎ ወጥሪ ንምፍታሕ፡ ናይ ምሽምጋል ተራ ክትጻወት ድልውቲ ምዃና ሓደ በዓል ስልጣን ሩስያ ገሊጹ። ምክትል ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ኣሌክሳንደር ኣሊሞቭ ንጋዜጣ ኢዝቨስቲያ ሩስያ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ክልቲአን ሃገራት ፍቓደኛታት እንተኾይነን፡ ድሕሪ ሓደ ሰሙን ኣብ ዝካየድ ዋዕላ ሩስያ-ኣፍሪቃ፡ ንምዝርራብ ድልውቲ ምዃና ገሊጹ።

ህወሓት ብዛዕባ 'ሞጕዚት ምምሕዳር'ን መዓርፎ ነፈርትን እንታይ ኢሉ?

መንግስቲ ትግራይ ነቲ ብመንግስቲ ፈደራል ኢትዮጵያ ዝተሰየመ 'መጕዚት ምምሕዳር' ከም ዘይቅበሎ ብምግላጽ፡ ውሳነታቱ ሕጋውነት ኰነ ተፈጻምነት ከም ዘይብሉ ኣፍሊጡ።

"ምስ ሞትኩ መርድእ ምንጋር ይሓይሽ"፡ ዘሰቅቕ ዛንታታት ሞት ዝተፈረዶም ኢትዮጵያውያን ካብ ስዑድያ

ሂዩማን ራይትስ ዎች ንምንጪታት ጠቒሱ ከም ዝሕብሮ ብኣማኢት ዝቝፀሩ ኢትዮጵያውያን ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ይርከቡ። "መቕፃዕቲ ሞት ዝተፈረዶም ልዕሊ 200 ኢትዮጵያውያን ኣብ ኸሚስ ሙሻይት ተዳጒኖም ኣብ ልዕሊኦም ንዝፍፀም ይፅበዩ ኣለዉ" ክብል'ውን ኣመልኪቱ። ኣብ መስርዕ ሞት ካብ መንጎ ዝርከቡ ናይ ገሊኦም ዛንታ፡ 31 ዓመት ዘድመኡ ካብ ዞባ ምብራቕ ዝተሰደደ ደስታ እዩ።

ብዛዕባ እታ 'ሕብሪ ወርሒ' እትሰምየት ኤርትራዊት ዘውዲ ኣርኣያ እንታይ ንፈልጥ?

ኤርትራውያን ኣብ ናይ መንግስቲ ይዅን ብሕቲ ስራሓት ዝወፍረሉ፣ ሰብ-ሓዳር ቪላታት ዘስርሕሉ፣ ብዙሓት ደቀ'ባት ካብ ጣልያን ዝተረከብዎ ፋብሪካታት ዘመሓድርሉ፣ ብብዝሒ ዲታታት (ኩባንያታት) ዝነበርሉ፣ ቍጠባ እታ ሃገር ዝደንፍዓሉ፡ ደቂ ከባቢ ኣብታ ብጽሬታ እትነኣድ ኣስመራ ኣትዮም እቶት ዝምእርርሉ ግዝያት ነበረ።

ንሕንሕ ስዑዲ ዓረብን ኢማራትን ንቐርኒ-ኣፍሪቃ ናብ ዓውደ-ውግእ ይቕይሮዶ?

ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ከም ጂኦፖለቲካዊ መናሕንሕቲ ዝርኣኣዩ ሓይልታት፡ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ፖለቲካዊ፡ ዲፕሎማስያውን ወተሃደራውን ለውጢ ኣሰላልፋታት ኣስዒቦም ኣለዉ። ሃገራት እዚ ዞባ፡ ነቲ ግጭትን ምስኡ ተተሓሒዙ ዝመጽእ ለውጢታትን ንምግጣም ብኸመይ ከም ዝሕዝኦ ከሰላስላ ደሪኹወን ይርከብ።

ዝጐሃሃር ዘሎ ዳርባ ቃላት ኢትዮጵያን ኤርትራ ናበይ ከምርሕ'ዩ?

ኣብ መንጎ እዘን ክልተ ሃገራት ንኣስታት ክልተ ዓመታት ክባላሕ ዝጸንሐ ናይ ቃላት ኲናትን ምትኹታኽን እናገደደ ክመጽእ ጸኒሑ ኣሎ። እዚ እዋናዊ ኵነታት ዝደረኸ ምዕባለታት እንታይ እዩ? ናበይ ከ ክመርሕ ይኽእል ንዝብል ዛዕባታት ቢቢሲ ንዝተፈላለዩ ምሁራትን ተንተንትን ኣዘራሪቡ'ሎ።

ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያን ኤርትራን ካልኦት ጐረባብቲን እንታይ ይመስል?

ቀዳማይ ምኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ብምኽንያት መበል 90 ዓመት ምስረታ ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ ኣብ ዘስመዖ መደረ፡ ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ ኣብ 2030 ዓ.ም. [ግ] ናብ ሓምሻይ ወለዶ ክሰጋገር መደብ ከምዘሎ ተዛሪቡ።እዚ ንኤርትራ ዘመላኽት ከምዝዀነ ብዙሓት ይግምቱ፣ ትሕዝቶአን ክነጻጸር እንከሎ ኸኣ...፤

ቪድዮ,

'ሕልሚ'ዩ ዝመስለኒ ዘሎ'- ዳግማይ ጸበባ ሒሳብ ባንኪ ዝተዓፀዎም ተጋሩ

ቪድዮ,

ንሃገራዊ ባይቶ ሽወደን ዝወዳደር ዘሎ ኤርትራዊ ሽወደናዊ ዑስማን ሰይድዓብደላ

ቪድዮ,

ትግራይ፡ 'እቲ ዝኸፍአ ግዜ ካብ ጥሪ ንደሓር'ዩ'

ቪድዮ,

ናይጀርያ፡ እምነት፣ ፍርሕን ስኑዕ ዜናን

ቪድዮ,

ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ሊብያ ዘሕልፍዎ ዘለዉ መስገደል

'ዘይተፈትሑ ዓበይቲ ምስጢራት ስነ-ፍልጠት'፡ መደንዘዚ ብዛዕባ ኣእምሮና እንታይ ይገልጽ?

ሎሚ ኣብ ኵሉ ዓለም ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ልዕሊ 350 ሚልዮን መብጣሕትታት ብሓፈሻዊ መደንዘዚ ይካየድ። እንተዀነ፡ እዞም ምስጢራውያን መድሓኒታት ብኸመይ ከም ዘደቅሱና ክሳዕ ሕጂ ምሉእ ብምሉእ ዝተፈልጠ ነገር የሎን።

ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ዲፕሎማስያዊ ዝምድናአንን ዝሓለፎ መድረኻትን

ኤርትራ፡ ኣብ ፈለማ ናጽነታ 1991 ኣትሒዛ፡ ብሳላ'ቲ ኣብ መንጐ ክልቲኦም ኣብ ክልቲኡ ሃገራት ዓወቶም ዘረጋገጹ ውድባት ዝነበሮም ጥቡቕ ዝምድና፡ ብዘይሓርጐጽጐጽ ናብ ዝምድና ክልተ ሃገራት እዩ ቀጺሉን ማዕቢሉን።

ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ስለምንታይ ኣብ ቅድሚ ህዝባ ዘይትጻወት?

ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ድሕሪ ናይ 18 ዓመታት ብኵራት ናብ ኣህጉራዊ መድረኽ ተመሊሳ እኳ እንተላ፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝርከብ ደጋፊኣ ግን ንጋንታኡ ብኣካል ናይ ምዕዛብ ዕድል ኣይረኸበን። ‘ኣግማል ቀይሕ ባሕሪ’ ነቶም ኣብ ሜዳኣ ከተአንግዶም ዝግብኣ ጸወታታት ኣብ ሳልሰይቲ ሃገር ከተካይድ ዘገደዳ ምኽንያት እንታይ እዩ?

ዕጡቓት ሑቲ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝምድናኦም ብኸመይ የዕብዩ ኣለዉ?

ምንቅስቓስ ሑቲ የመን ኣንሳር ኣላህ ኣብዚ ቀረባ እዋን፡ ኣብ ጥቓ መጻብቦ ባብ ኤል መንዳብ ዝርከቡ ስትራተጂካዊ ከባቢታት ድሕሪ ምቁጽጻሮም፡ ዝያዳ ዝሓየለ ጽልዋ ዘለዎም ይመስል። እዚ ፍጻመታት እዚ ኣብ ዝሓለፈ ሒደት ዓመታት ኣብ ወተሃደራዊ ዓቕሚ ሑቲ ዝተራእየ ርኡይ ምዕባለ ዘንጸባርቕ እዩ።

ኢትዮጵያ፡ ዳግም ናብ ካልእ ሙሉእ-ኲናት ትህንደድ ኣላ ድያ?

ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ መንጎ ክልላዊ ሓይልታትን መንግስቲ እታ ሃገርን ዳግማይ ውግእ ይጓሓሓር ኣሎ። ኣብ 2022 ደው ካብ ዝበለ ደማዊ ኲናት ገና ዕረፍቲ ዘይተሰምዖም ነበርቲ ትግራይ ምሉእ ኲናት ከይለዓል ኣብ ፍርሒ ይርከቡ።

'ንሓዘንና ኣመና ኣኽቢዱዎ' - ኣብ ስዑዲ ዓረብ ብሞት ንዝተቐጽዑ ደቆም ክቐብሩ ሬሳ ዝሰኣኑ ወለዲ

ብዘይ ቅድመ-መጠንቀቕታ ዝፍጸም መቕጻዕቲ ሞት፡ ብምስጢር ሓመድ-ኣዳም ዝለበሰ ኣስከሬን፡ ከምኡ’ውን ሬሳ ደቆም ከይረኣዩ ባዶ ሳንዱቕ ዝቐብሩ ዘለዉ ወለዲ። ኣብ ስዑዲ ዓረብ ብሃንደበት ዝተቐትሉ ኢትዮጵያውያን ስደተኛታት፡ ንስድራቤቶም ቅባጸት ዘይረኸበ መሪር ሓዘንን ጣዕሳን ይሓድገሎም ኣሎ።

ኤርትራ፡ ኣብ ጉዳይ የመንን ቀይሕ ባሕሪን እንታይ ትብል?

ሓይሊታት ሑቲ የመን ኣብዚ እዋን፡ ሓድሽ ወተሃደራዊ ምንቅስቓስ ብምክያድ ሓያለ ከባቢታት ቀይሕባሕሪ ኣብ ትሕቲ ቍጽጽሮም ከም ዘእተዉ ኣብ ዝንገረሉ ዘሎ እዋን፡ ምኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ዑስማን ሳልሕ "ጉዳይ የመን ወተሃደራዊ መፍትሒ የብሉን፡" ብምባል ርእይቶኡ ሂቡ።

ትግራይ፡ 'እቲ ዝኸፍአ ግዜ ካብ ጥሪ ንደሓር'ዩ'

ኣብዚ ዓመት ብሰንኪ ተርእዮ ኤል ኒኖ፡ ማእከላይ ክፋል ኢትዮጵያ፡ ሰሜን፡ ሰሜናዊ ምብራቕን ምብራቕን ኢትዮጵያ ዝርከቡ ከባቢታት ዝናብ ክረምቲ ከም ዝሓጸሮም ጸብጻባት ትካል መግብን ሕርሻን ሕቡራት ሃገራት የመልክቱ።

ትግራይ፡ ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪታት ሰላም እንታይ ይመስል?

ኤምባሲታት ዓባይ ብሪጣንያ፡ ኖርወይን ካናዳን፡ ከምኡ'ውን 22 ኣባላት ሕብረት ኤውሮጳ ነቲ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ መንጎ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን መራሕቲ ህወሓትን ዘተ ንምክያድ ዝገብሮ ዘሎ ጻዕሪ ከም ዝድግፋ ኣፍሊጠን ኣለዋ።

ኤርትራ ምስታ ኣብ ገማግም የመን ብቀርሰንቲ ዝተጨውየት መርከብ ምትእስሳር ከምዘይብላ ገሊጻ

ሶማላውያን ሸፋቱ ባሕሪ ወይ ቀርሰንቲ ኣብ ጥቓ ገምገም ባሕሪ የመን ሓንቲ ፍርያት ነዳዲ እትጽዕን መርከብ ከም ዝጨወዩ ትካል ንግዳዊ ስርሒታት ባሕሪ ዓባይ ብሪጣንያ፡ ኤ-ኤፍ-ፒን ሮይተርስን ጸብጺቦም ነይሮም።