ትራምፕ ምቍራጽ ተዅሲ ኢራንን እስራኤልን ግብራዊ ምዃኑ ኣፍሊጡ

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. 18 ነሓሰ 2026ትራምፕ: መጻብቦ ሆርሙዝ "ሓድሽ ግዝኣት ኣሜሪካ እዩ" ኢሉ

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

   ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣብቲ ትሩዝ ዝተባህለ ናይ መሓበራዊ መራኸቢታት ገጹ ኣብ ዝለጠፎ ሰእሊ፡ ንመጻብቦ ሆርሙዝ ብምኽባብ "ሓድሽ ግዝኣት ኣሜሪካ" ክብል ጽሒፉ።

   ትራምፕ ቅድሚ ሰለስተ መዓልቲ’ውን "ኣብ ቀረባ እዋን መጻብቦ ሆርሙዝ ግዝኣት ኣሜሪካ ኮይኑ ክእወጅ'ዩ" ኢሉ ምንባሩ ይዝከር።

   እቲ ፕረዚደንት "ኢራን ምስ ሰዓርናያ፡ መጻብቦ ሆርሙዝ መሬት ኣመሪካ እዩ' ኢለ ክእውጅ እየ" ክብል እውን ተሰሚዑ እዩ።

   ድሕሪ መደረ እቲ ፕረዚደንት ግን ብዘ ዎል ስትሪት ጆርናል ርእይቶ ክህብ ዝተሓተተ በዓል ስልጣን ዋይት ሃውስ፡ መደረ ትራምፕ "ዋዛ" እዩ ኢሉ ሓቢሩ።

   ኣፈ ጉባኤ ባይቶ ኢራን መሓመድ ባገር ጋሊባፍ ብወገኑ፡ ኣመሪካ ነቲ ስምምዓት ናይቲ መዘክር ምርድዳእ እንተዘይተግቢራ፡ መጻብቦ ሆርሙዝ ከምዘይክፈት ኣፍሊጡ።

   ዋና ተደራዳሪ ኢራን ኣቶ ጋሊባፍ፡ እቲ ኣሜሪካ ዘንበረቶ ናይ ባሕሪ እገዳ፡ ናይ ነዳድን ንብረትን ማዓቀብ እንተዘይተልዒሉን፤ ኣብ ኩሉ ግንባራት ዝካየድ ዘሎ ወተሃደራዊ ስጉምቲ እንተዘይተገቲኡን መጻብቦ ሆርሙዝ ከምዘይክፈት ገሊጹ።

   እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ቀጠር ኣብ መንጎ ኢራንን ዖማንን ብዛዕባ መጻብቦ ሆርሙዝ ዝካየድ ዘሎ ድርድር ክዛዘም ትጽበ ምህላዋ ኣፍሊጣ።

   ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ቀጠር ማጂድ ኣንሳሪ፡ እቲ ንመጻብቦ ሆርሙዝ ዝምልከት ስምምዕ፡ ኣብ መንጎ ኣመሪካን ኢራንን ንዝካየድ ድርድር ንኽቕጽል ዝሕግዝ ምዃኑ ገሊጹ።

   እቲ ብብዝሒ ነዳድን ጋዝን ዝሓልፈሉ መጻብቦ ሆርሙዝ ብሰንኪ ኣብ መንጎ ኣመሪካን ኢራንን ዘሎ ግጭት ንምንቅስቓስ መራኽብ ሓደገኛ ኮይኑ ኣሎ::

2. 18 ነሓሰ 2026ውዕል መካ፡ ቱርኪ ስዑዲ ዓረብን ፓኪስታንን 'ኣስላማዊ ኔቶ' ክፈጥራ ይኽእላ ድየን?

3. 18 ነሓሰ 2026'ዘ ፖሊጋሚስት'፡ ተፈላጥነት ረኺባ ዘላ ፊልም 'ህይወት ደቀንስትዮ ተንጸባርቕ' - ብኸመይ?

4. 18 ነሓሰ 2026ፍቕራውን ዘይፍቕራውን ምስዕዓም ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ማሕበረሰባት

5. 17 ነሓሰ 2026ትራምፕ፡ ንመሓዛ ኣመሪካ ዝዀነት ዖማን ክድብድባ ከምዝኽእል ኣፈራሪሑ

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

   ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ምስ ኢራን ኣብ ዝግበር ዘሎ ዝርርብ፡ መሓዛ ኣመሪካ ዝዀነት ዖማን ተቓራኒ መርገፂ እንተደኣ ሒዛ፡ ብቦምባ ክድብድባ ምዃኑ ከምዘፈራረሐ ፎክስ ኒውስ ጸብጺቡ።

   ኣመሪካን ዖማንን፡ በብወገነን ምስ ቴህራን ብምዝርራብ፡ ነቲ ንዓለማዊ ቁጠባ ኣዝዩ ኣገዳሲ ዝኾነ መጻብቦ ሆርሙዝ ዳግማይ ንክኽፈት ክፅዕራ ጸኒሐን እየን።

   አዚ መስመር ማይ፡ ግጭት ማእከላይ ምብራቕ ካብ ዝውላዕ ጀሚሩ ንኣስታት ሽዱሽተ ኣዋርሕ ዳረጋ ተዓፅዩ ይርከብ።

   ጋዜጠኛ ፎክስ ከምዝበሎ፡ ፕረዚደንት ትራምፕ ከምኡ ዝበለ፡ ብሌፎን ኣብ ዝገበሮ ዝርርብ ኰይኑ፡ ፀርፊ ዝተሓውሶም ዘይእዱባት ቃላት ይጥቀም ነይሩ።

   ቅድም ክብል፡ ሰበስልጣን ኢራን ምስ ዖማን ኣብ ስምምዕ ንምብፃሕ ከምዝቐረቡ ገሊጾም ምንባሮም ዝዝከር እዩ።

   እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ መንጎ ኣመሪካን ኢራንን፡ ን60 መዓልታት ዝፅንሕ መረዳዲኢ ሰነድ (MoU) ኣብ ዘብቅዓሉ ዘሎ እዋን፡ መጻኢ እቲ ግጭት ንጹር ኣይኮነን።

   መፃብቦ ሆርሙዝ- ኣስታት ሓሙሻይ ክፋል ናይ ዓለምና ነዳድን ፈሳሲ ተፈጥሮኣዊ ጋዝን ዝሓልፈሉ ማያዊ መስመር ዀይኑ፡ ቀንዲ ነጥቢ ዘተ ኮይኑ ጸኒሑ ኣሎ።

   ዖማን፡ ብደቡባዊ ሸነኽ እቲ መጻብቦ ትርከብ ኰይና፡ ኣብዚ ግጭት ዘይሻራዊት ሃገር ምዃና እያ ትገልጽ።ይኹን እምበር፡ ካብ ኢራን ብርክት ዝበሉ መጥቃዕቲታት በፂሑዋ ኣሎ፤ ሕጂ ድማ ምስ ቴህራን ነቲ መስመር ማይ ዳግማይ ንምኽፋት ኣብ ዝግበር ልዝብ ቁልፊ ተራ ትጻወት ኣላ።

6. 17 ነሓሰ 2026ልኡኽ ውድብ ሕቡራት ሃገራት: ኣብ እዋናዊ ኩነታት ትግራይ ኣመልኪቱ ዘቕረቦ ኣገዳሲ ፃውዒት

   

   ምንጪ ስእሊ, UN ETH/FB

   ልኡኽ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን መራሕቲ ትግራይን ድምፂ ህዝቢ ክሰምዑን ፖለቲካዊ ኣፈላለዮም ብልዝብ ክፈትሑን ፀዊዑ።

   ልኡኽ ሰብኣዊ ረድኤት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኢትዮጵያ- ኦዞንያ ኦጀሎ፡ ኣብዚ ወጥሪ ዝነገሰሉ እዋን እዩ ነዚ ፃወዒት ኣስሚዑ ዘሎ።

   ናብ ትግራይ ተጓዒዙ ምስ ዝተፈላለዩ መዳርግቲ ኣካላት ከምዝተዘራረበ ዝገለፀ ኦዞንያ ኦጀሎ፡ ህዝቢ ትግራይ ኲናት ከምዘይደሊ ከምዘስተውዓለ ተዛሪቡ።

   “ብዙሕ ዝበፅሐኒ መልእኽቲ ህዝቢ ትግራይ ኲናት ከምዘይደሊ እዩ” ዝበለ ዀይኑ፡ ድሌት ህዝቢ መሰረታዊ መነባብሮኡ ምምሕያሽን ከምኡ’ውን ህድኣት ክፍጠርን ምዃኑ ወሲኹ ተዛሪቡ።

   ፃውዒት ኦዞንያ ኦጀሎ፡ ኣብ ክልል ትግራይ መጥቃዕቲ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲን ተደጋጋሚ ግጭትን ኣብ ዝስተውዓለሉ ዘሎ እዋን’ዩ ዝስማዕ ዘሎ።

   ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ኣብ ደቡብ ትግራይ ከባብታት ራያ ኣላማጣ ዝተፈፀመ መጥቃዕቲ ድሮን ኣብ ልዕሊ ሰብን ንብረትንሓደጋ ከምዘብፀሐ ይዝረብ።

   ከምኡ’ውን ቅድሚ ክልተ ሰሙን፡ ሸረሪና ኣብ ዝተብሃለ ኢትዮጵያ ብምዕራብ ትግራይ ምስ ሱዳን ኣብ ዘዳውብ ከባቢ ወተሃደራዊ ግጭት ተወሊዑ ምንባሩ ፀብፃባት ይሕብሩ።

   ከምኡ’ውን ኣብ ከባብታት ቈቦን ካልኦት መወሰንቲ ከባቢታት ወተሃደራዊ ምቅርራብን ወጥርን ከምዘሎ ምንጭታት ቢቢሲ ዝገልፁ ዀይኖም፡ ሓይልታት ትግራይ ምስ ሰራዊት ኢትዮጵያ ናብ ሙሉእ ኲናት ከየምርሑ ስግኣት ኣሎ።

   ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉተረዝ፡ ኣብ ወርሒ መጋቢት ፍሉይ ልኡኽ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኢትዮጵያ ገይሩ ዝመዘዞ ናይጀርያዊት ኦዞንያ ኦጀሎ፡ ክልቲኦም ወገናት ናብ ድርድር ክምለሱ ኣተሓሳሲቡ ኣሎ።

   እቲ ልኡኽ፡ ምስቲ ሎሚ ቕነ ዘሎ ወጥሪ ኣተሓሒዙ ፡ ኣብ ትግራይ ብዛዕባ ዝረአ ዘሎ ሕፅረት ዝናብን ከምፀኦ ዝኽእል ሳዕቤንን ኣመልኪቱ’ውን ተዛሪቡ።

   ኣብ ትግራይ፡ 148 ጣብያታት ዛጊድ “ሓንቲ ጥር ትብል ዝናብ ኣይረኸባን” ክብል ዝገለፀ እቲ ልኡኽ፡ እታ ሃገር ብሓፈሻ" ብፍላይ ድማ እታ ክልል ብሰንኪ ‘ኤል ኒኖ’ ዝተጋደደ ድርቂ፡ ጥሜት ከየስዕብ ሻቕሎት ከምዘሎ ገሊፁ።

   እቲ ልኡኽ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ “ኣብቲ ክልል ዘሎ ወጥሪ ኣብ ህዝቢ ፍርሒ ይፈጥር ኣሎ" ክብል፡ ኣብቲ ኣብዚ ቀዳመ ሰናብቲ ዘመሓላለፎ ናይ ቪድዮ መልእኽቲ ሓቢሩ።

   "ህዝቢ ወጥሪ ክሃድእ፤ ፖለቲካዊ ተዋሳእቲ ድማ ኣፈላላዮም ንምፍታሕ ኣብ ዙርያ ጠረጴዛ ከፍ ኢሎም ክዝትዩ እዩ ዝደሊ። እዚ ድማ ድሌት ውድብ ሕቡራት ሃገራት እውን እዩ"።

7. 17 ነሓሰ 2026ልኡኽ ትራምፕ ምስ መራሕቲ ሓማስን ነታንያሁን ተራኺቡ

   

   ምንጪ ስእሊ, AFP via Getty Images

   ፍሉይ ልኡኽ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ- ማእከላይ ምብራቕ፡ ጃረድ ኩሽነር ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል ቤንጃሚን ነታንያሁ ከምዝተራኸበ ናቱ ወሃቢ ቃል ንቢቢሲ ሓቢሩ።

   ኩሽነር ምስ ወከልቲ ሓማስ ድሕሪ ምዝርራብ እዩ ትማሊ ሰንበት ኣማስዩ ናብ እስራኤል ኣትዩ።

   ‘ባይቶ ሰላም ትራምፕ’ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ቃዛ ንዝርከቡ ሓማስን ካልኦት ዕጡቓት ጉጅለታትን ‘ዕጥቂ ንምፍታሕ’፡ ኣብ ስምምዕ ድሕሪ ምብጽሑ፡ እስራኤል ነቲ 15 ነጥብታት ዝሓዘ ውጥን ሰላም ነጺጋቶ።

   እቲ ውጥን ሰላም፡ ሰራዊት እስራኤል ካብቲ ከባቢ ለቒቑ ክወፅእን፡ ቓዛ ኣብ ትሕቲ ሓድሽ ሲቪላዊ ምምሕዳር ኰይና፡ ዳግማይ ክትህነፅ ይጽውዕ።

   ሸሞንተ እስላማውያን ሃገራት ምዕራብ፡ ትማሊ ሰንበት ኣብ ዘውጽኣኦ መግለፂ፡ ንቅዋም እስራኤል ነፂገን ኣለዋ።

   ትራምፕ፡ ነቲ ኣብ ቓዛ ሰላም ንምስፋን ዝቖመ ባይቶ ሰላም ዝመርሕ ዀይኑ፡ እቲ ትካል ኣብ መላእ ዓለም ንዝፍጠሩ ግጭታት ንምፍታሕ ዝዓለመ ምዃኑ ይንገር።

   ሓደ በዓል ስልጣን ፍልስጤም፡ ትማሊ ሰንበት ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ልኡኽ ትራምፕ ምስ ሓድሽ መራሒ ሓማስ ከሊል ኣል-ሃያ ዝምራሕ ልኡኽ ኣብ ግብጺ ከምዝተራኸበ ሓቢሩ።

   ሓማስ ድሒሩ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ፡ እቶም መንጐኛታትን ባይቶ ሰላምን፡ እስራኤል ነቲ ዝቕፅል ከይዲ ዝመርሕ ፍኖተ-ካርታ ክትቅበሎ ‘ከገድዱ’ ጸዊዑ።

   ብዙሓት እስራኤላውያን እውን ሓማስ ዕጥቁ ንምፍታሕ ድልው ምዃኑ ይጠራጠሩ።

   ኩሽነር ምስ ኣል-ሃያ ኣብ ዝገበሮ ርክብ፡ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ቓዛ ስምምዕ ተኹሲ ምቁራጽ፡ ካብ ዝብጻሕ ንደሓር፡ ናይ መጀመርታ ምዃኑ ይግመት።

8. 17 ነሓሰ 2026‘ኣብ ነፍሲ ወከፍ 30 ደቓይቕ ሓደ ሰብ ዝቐትል ዘሎ’ ለበዳ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ኣብ ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ ዝስፋሕፋሕ ዘሎ ለበዳ ኢቦላ፡ ኣብ ታሪኽ እታ ሃገር እቲ ዝኸፍአ ሓደጋ ምዃኑ ሰብ መዚ ጥዕና ይገልጹ።

   ኣብ ወርሒ ግንቦት ለበዳ ኢቦላ ካብ ዝእወጅ ንደሓር፡ ብሰንኩ ብድምር 2,325 ሰባት ህይወቶም ስኢኖም ኣለዉ።

   እዚ ብዝሒ፡ ካብቲ ኣብ 2018-2020 ዘጋጠመ’ቲ ለበዳ ኣብታ ሃገር ዝሞቱ ጠቕላላ ቁጽሪ ዝዛይድ እዩ።

   ናህሪ ምስፍሕፋሕ እቲ ለበዳ ኣብ ታሪኽ እቲ ዝቐልጠፈ ምዃኑ ሓላፊ ሰብኣዊ ሓገዝ ሕቡራት ሃገራት ቶም ፍሌቸር ዝሓለፈ ሰሙን ገሊጹ።

   "እቲ ለበዳ ኣብ ነፍሲ ወከፍ 30 ደቓይቕ ሓደ ሰብ ይቐትል ኣሎ" ክብል ኣጠንቂቑ።

   ኢንስቲትዩት ህዝባዊ ጥዕና ኮንጎ ትማሊ ሰንበት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ 4,945 ሰባት በቲ ቫይረስ ከምዝተለኽፉ ኣረጋጊጹ። ካብ መንጐኦም፡ እቶም 101 ኣብዝሓለፉ 24 ሰዓታት ዝተለኸፉ እዮም።

   እቲ ቫይረስ ቀስ ብቐስ ካብ ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ ወጻኢ’ውን ይዝርጋሕ ኣሎ።

   ጎረቤት ሃገር ኡጋንዳ፡ 20 ሰባት በቲ ቫይረስ ከምዝተለኽፉ ከተራጋግፅ እንkላ፡ ጀርመን ድማ ን2 ዜጋታት ሕክምናዊ ድጋፍ ትገብር ከመዘላ ኣፍሊጣ።

   ኣብ ሃገረ ፈረንሳ ሓደ ብቫይረስ ኢቦላ ከምዝተለኽፈ ተገሊጹ።

   ኣብ ኮንጎ ዝረአ ዘሎ ለበዳ ኢቦላ ግና ኣዝዩ ዘሻቕል እዩ። እቲ ብውድብ ጥዕና ዓለም “ሓደገኛ” ክብል ዝገለጾ ዝርገሐ እቲ ለበዳ፡ ኣብ 26 ግዝኣታት እታ ሃገር ተራእዩ ኣሎ።

   እዚ ለበዳ ካብ 2014 ክሳብ 2016 ኣብ ምዕራብ ኣፍሪቃ 1000 ሰባት ንክቐትል ሓሙሽተ ኣዋርሕ ከምዝወሰደ ፀብፃብ ሮይተርስ የመልክት።

   እዚ ሕጂ ዝስፋሕፋሕ ዘሎ ለበዳ ግን፡ ሰለስተ ወርሒ ኣብ ዘይመልእ ግዜ፡ 2 ሽሕ ሰባት ቀቲሉ ኣሎ።

   ኣብ ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ ኢቦላ ቅድሚ 50 ዓመታት ንመጀመርታ ግዜ ካብ ዝረአ ንደሓር፡ እዚ ናይ ሕዚ ንመበል 17 ግዚኡ እዩ።

   ንዓመታት ዝቐጸለ ግጭትን ልዑል ደረጃ ምንቅስቓስ ሰባትን፡ ነቲ ሕማም ንምግታእ ዝግበር ጻዕርታት ኣተሓላሉኹዎ ይርከብ።

   ውድብ ጥዕና ዓለም፡ እቲ ለበዳ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ኣዋርሕ ክግታእ ተስፋ እኳ እንተሃለዎ፡ እቲ ለበዳ ክዕገት ወይ ድማ ሙሉእ ንሙሉእ ከብቅዕ ማለት ከምዘይኮነ ገሊጹ።

   ኢቦላ ሳሕቲ ዝረአ ግን ከኣ ቀታሊ ሕማም እዩ።

   እቲ ሕጂ ዝረአ ዘሎ 'ቡንዲቡግዮ' ዝበሃል ዓይነት ቫይረስ ኢቦላ ኰይኑ፡ ካብቶም ቅድሚ ሕጂ ዝፍለጡ ክልተ ዓይነታት ኣዝዩ ዝተፈለየን ሳሕቲ ዝረአን እዩ።

   ኣብዚ ሕዚ እዋን ነዚ ቫይረስ ንምክልኻል ዝዀነ ዓይነት ዝፀደቐ ክታበት የለን። ሓያሎ ትካላት ግን ክታበት ንምምዕባል ይፅዕራ ከምዘለዋ ይንገር።

9. 17 ነሓሰ 2026ሓንቲ ፖስት ማሕበራዊ ሚድያ ብኸመይ ሊብያ ኣብ ዝርከቡ ስደተኛታት ማዕበል ወረ-ሓሶትን ዕግርግርን ኣበጊሳ?

10. 17 ነሓሰ 2026ማናቱ ኣሕዋት ብማናቱ ኣቕሽሽትን ማናቱ ድያቆናትን እናተመርሑ ንማናቱ ኣሓት ዝተመርዓዉሉ ፍሉይ ኣጋጣሚ

11. 17 ነሓሰ 2026ፓስፖርት ዝሓዙ ኣናፁን ብዛዕባ ቲቢ ዝመራመር ኢትዮጵያዊን

12. 16 ነሓሰ 2026ደቡብ ኮርያ ምስ ሰሜን ኮርያ ዘሎ ምትፍናን ንምቁራጽ ዝርርብ ክካየድ ሓሳብ ኣቕሪባ

13. 16 ነሓሰ 2026ኣርሴናል ደጊማ ቻምፕዮን ፕሪሜርሊግ ናይ ምዃን ዕድላ ከመይ'ዩ?

14. 16 ነሓሰ 2026ምስ ቀጠር ዘዋጥር ዘሎ ዕጫ ሰለስተ ኣብረርቲ ነፈርቲ ኢራን

15. 16 ነሓሰ 2026ቢቢሲ ንዝቐረበሉ ናይ 10 ቢልዮን ዶላር ክሲ ስድራ ትራምፕ ምስክር ኮይኖም ክቐርቡ ሓቲቱ

16. 16 ነሓሰ 2026ሞሮኮ ናብ ግዝኣት ስጳኛ ክሰግሩ ንዝፈተኑ ስደተኛታት ኣሲራ

17. 15 ነሓሰ 2026ጣሊባን ሓሙሽተ ዓመት ኣብ ስልጣን፡ ዓለም ንኣፍጋኒስታን ረሲዓታ ድያ?

18. 15 ነሓሰ 2026ብ'ስርቂ ሓሳብ' ከዛርብ ዝቐነየ ጸሊም ፕሮፌሰር ካምብሪጅ ሞይቱ ተረኺቡ

19. 15 ነሓሰ 2026ውጥረት መጻብቦ ሆርሙዝን ሳዕቤኑን፡ ኣብ ገማግም ኢራን ዝተፈጥረ ከቢድ ብከላ ነዳዲ

20. 15 ነሓሰ 2026ህሩድ፡ 'ተኣምራታዊ' መድሓኒት ወይስ ተራ ቀመም?