ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

እቲ ቅድሚ 600 ዓመታት ተራእዩ ዝነበረ ሕማም ኣብ ኣውሮጳ፣ እስያን ሰሜን ኣፍሪቃን ብዓሰርተታት ሚልዮናት ዝቑፀሩ ሰባት ናብ ሞት ከምዘቃልዐ ይግለፅ።
ኣብ መፋርቕ 14 ክፍለዘመን ዘጋጠመ መቕሰፍቲ ጥዕና፡ ኣብ ታሪኽ ደቂሰብ ካብ ሞንጎ ዝተረኣዩ ኣዝዮም ዓበይቲ ክስተታት ሓደ ነይሩ።

ጠንቂ ‘ቲ ሚልዮናት ዝቐዘፈ ‘ጸሊም ሞት’ ከም ዝተረኽበ ተመራመርቲ ገሊጾም

ወዲ 10 ዓመት ሉካስ፡ ካብ ኣዋርሕ ዘይበዝሕ ዕድመ ተሪፍዎ ከምዘሎ ሓካይም ክነግርዎ እንከለው ወለዱ፡ ወዶም ሓድሽ ኣገባብ ሕክምና መንሽሮ ክረክብ ብልዑል ተስፋ ይጽበዩ ኣለው።

ወዶም ብሓድሽ ኣገባብ ኣፋውሳ መንሽሮ ሓንጎል ክድሕን ተስፋ ጌሮም ዘለው ወለዲ

ሰባት ንገዛእ ርእሶም የታልሉ’ሞ ነቲ ዘታልልዎን ንነብሶም ዝሕስውዎን ባዕላቶም ንቕድም ይኣምንዎ። ስለምንታይ እዮም ግን ሰባት ንነብሶም ዘታልሉ? ወይ ከታልሉ ዘድልዮም? 

ሰባት ስለምንታይ እዮም ንርእሶም ዘታልሉ? መፍትሒኡ ኸ?

"ጤናዎ" መተግበሪ ሞባይል ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ እዩ ኣብ ሸራተን አዲስ ተመሪቑ፡፡ እቲ መተግበሪ ዝፈጠረ ትካል ኬ.ኤም.ኤስ ሄልዝ ትሬዲንግ ይበሃል፡፡ ወነንቲ ብርኪ [ኣክሲዮን] ድማ ኣብ ኢትዮጵያ፣ ካናዳ፣ እንግሊዝን አሜሪካን ዝርከቡ ትውልደ ኢትዮያዊያን እዮም፡፡

ኣብ ኢትዮጵያ ዝተስኣነ መድሃኒት ዘተኣላልሽ መተግበሪ

ተመራመርቲ ግን ውድብ ጥዕና ዓለም ነቲ ለብዒ ከም ዓለማዊ ለበዳ ካብ ዝእውጅ ክልተ ዓመት ኣብ ዝመልኦ ብዝዘርግሕዎ ጸብጻብ፡ ቁጽሪ ዝሞቱ ሰባት ልዕሊ 18 ሚልዮን ከምዝበጽሐ ኣመልኪቶም።

ብዝሒ ብሰንኪ ኮቪድ ዝሞቱ ሰባት ካብቲ ዝተገልጸ ብሰለስተ ዕጽፊ ይዛይድ - ተመራመርቲ

እዚ ዶክተር እሞ ድማ በዓል ሞያ ሕክምና ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመት ነይሩ ኣካላቱ ምሕጻብ ዘቋረጸ። “ትለምድዮ ኢኺ፤ ዝኸብድ ኣይኮነን፤ ብዙሕ ኣየጸግምን” ክብል ነታ ቃለ-መሕትት ዝገበረትሉ ጋዜጠኛ ቢቢሲ ብዛዕባ ኩነታቱ ገሊጹላ።

“ዶክተር እየ፡ ንልዕሊ 5 ዓመታት ግን ኣካላተይ ተሓጺበ ኣይፈልጥን”

ብደቂ ተባዕትዮ መጥባሕቲ ዝግበረለን ደቂ ኣንስትዮ ናይ ምሟት ዕድለን ብ 32% ክብ ከምዝብል ሓደ መጽናዕቲ የመላኽት፤ ግና ንምንታይ እዩ ከምኡ ዝኸውን?

ንምንታይ’የን ዝያዳ ብደቂ ተባዕትዮ መጥባሕቲ ዝግበረለን ደቂ ኣንስትዮ ዝሞታ?

ድኻ ሃገራት ነዞም መድሃኒት ዝተላመዱ ሕማመት ብበዝሒ ተቓላዕቲ እንተኾኑ'ኳ፡ እዞም ብባክተርያ ዝመሓላለፉ ሕማመት ንኹሉ ዓዲ ኣስጋእቲ እዮም ኢሉ እቲ ዝተኻየደ መጽናዕቲ።

መድሓኒት ዝተላመዱ ተላገብቲ ሕማማት ሚልዮናት ይቐትሉ ኣለዉ- መጽናዕቲ

ዩኒቨርስቲ መሪላንድ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ'ውን፡ ኣብ ኣሜሪካ መዓልታዊ 17 ሰባት ልቢ ንክቕየረሎም ኣብ ምጽባይ እንከለዉ ከምዝሞቱ ብምሕባር፡ ብሓፈሻ ኣብ ኣሜሪካ ልዕሊ 100 ሸሕ ሰባት ልቦም ንኽትቅየረሎም ኣብ ትጽቢት ከምዝርከቡ ኣብሪሁ።

ጀነቲካዊ ምምሕያሽ ዝተገበረላ ልቢ ሓሰማ ዝተገጠመትሉ ኣሜሪካዊ

እቲ ኣብ ሕክምና ደቂሱ ዝነበረ ሽማግለ ብዘጋጠሞ ሕማም ጸጋመይቲ እግሩ ክትቁረጽ እኳ ዶኳትር እንተወሰኑ፡ እታ ነቲ መጥባሕቲ ዘካየደት ዶክተር ግን ብጌጋ ንየማነይቲ እግሩ ቆሪጻቶ፡ እቲ ጌጋ ከም ዝተፈጸመ ኸኣ ድሕሪ ክልተ መዓልታት ናይቲ መጥባሕቲ ክፍለጥ ተኻኢሉ።

ናይ ሕሙም ጥዑይ እግሪ ብጌጋ ዝቖረጸት ዶክተር ተቐጺዓ

ሓደ ተቐማጢ ከተማ ለንደን ዝኾነ ውልቀሰብ እቲ ፈላሚ ብ3ዲ (ስሪ-ዲ) ዝተሓተመ ሰብ-ሰርሖ ዓይኒ ክትከለሉ እዩ።

ብ3ዲ ዝተሓትመ ሰብ-ሰርሖ ዓይኒ ክትከለሉ ፍቓደኛ ዝኾነ ፈላሚ ውልቀሰብ

ኒው ሺፓርድ ዝተበሃለት ሮኬት ብሉ ኦርጂን ብዝብል ስያመ ዝፍለጥ ናይ ጆሰፍ ቤዞስ ኩባንያ ዝተሰርሐት ኮይና ንናይ ህዋ ቱሪዝም ኣብ ግምት ብምእታው ከምዝተሃነጸት ይግለጽ።

ቢልየነር ጄፍ ቤዞስ ሎሚ ናብ ህዋ ክጓዓዝ ምዃኑ ተፈሊጡ

እቲ ተላባዒ ሕማም ኣብ 1300ታት ናብ ኣውሮጳ ብምስፍሕፋሕ ኣብ ዘመናት ብሚልዮናት ዝቁጸሩ ሰባት ከምዘህለቐ'ዩ እዚ መጽናዕቲ ዘረድእ።

ተመራመርቲ ቅድሚ 5 ሽሕ ዓመታት ብተላጋቢ ሕማም ናይ ዝሞተ ሰብ ኣስክሬን ረኺቦም

እቲ 7 ዓመታት ተፈሪድዎ ኣብ ማእሰርቲ ዘሎ ውልቀሰብ ኣብ ውሽጢ እቲ ቤት ማእሰርቲ ጸገም ጥዕና ኣእምሮ ከምዘለዎ ስለዝተፈለጠ ክትትል ሕክምና ይግበረሉ ምንባሩ ኣካያዲ ስራሕ ሆስፒታል ኣርባምንጫ ኣይተ ተመስገን ተሾመ ተዛሪቡ።

ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ከብዲ ሓደ እሱር 30 መሳምር ብመጥባሕቲ ወጺኡ

ድሕሪ ኣዋጃት ዕጽዋ፡ ናብ ሓደ ሰብ ‘ኢመይል’ ክትጽሕፍ ኢለካ እንተረሲዕካዩ፡ ክትብሎ ዝደለኻ ቃለ ምድማጽ እንተኣብዩካ፡ ጸባ ክትገዝእ ኢልካ ናብ ዱኳን ኬድካ ካብ ገዛ እንታይ ክትገዝእ ከምዝወጻእካ ምስ እትርስዖ፡ ኣይትጨነቕ ኣብ በይንኻ ዘጋጥም ዘሎ ክስተት ኣይኮነን።

ኮሮናቫይረስ ካብ ዝጅምር ናይ ምዝካር ክእለትኩምዶ ጎዲሉ? በሉ እቲ ምኽንያት እዚ’ዩ

"ኮቪድ-19 ከምቶም ካልኦት ምስኡ ዝመሳሰሉ ኮሮናቫይረሳት ኣብ ክሊማዊ ለውጢ፡ ወቕቲ፡ ዓቀን ምቆትን ራህድን ይምርኮስ ድዩ ንዝብል ዓለም መልሲ ክትረኽበሉ ሃንቀው ትብል ዘላ ሕቶ ንምላስ ግን ዘገም ኢልካ ምርኣይ ከድሊ'ዩ"

ኮሮናቫይረስ ወቕታዊ ክኸውን ይኽእል ድዩ?

ናይ ‘ሓጎስ ከርቪ’ ( U-shaped) ከምዘሎ ትፈልጡ’ዶ? ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ መብዛሕትአን ሃገራት ዓለም፡ ኣብ ማእኸላይ ክሊ ዕድመ ዝበፅሑ ሰባት ውሑድ መጠን ሓጎስ ከምዘለዎም መፅናዕትታት ሓቢሮም።

ሓጎስኩም ትስእንሉ ክሊ ዕድመ ኣየናይ ምዃኑ ትፈልጡ’ዶ?

ድሕሪ ምውላዱ ድሕሪ 30 ደቓይቕ ብኮሮናቫይረስ ምልካፉ ዝተረጋገጸ እቲ ዕሸል፡ ወላዲቱ በቲ ቫይረስ ተለኺፋ ምንባራ ተረጋጊጹ።

ቻይና፡ ሓደ ዕሸል ብኮሮናቫይረስ ተታሒዙ

እዚ ብኣሃዱ ምቁጽጻር ምግብን ኣፋውስን ኣሜሪካ ተቐባልነት ዝረኸበ መድሃኒት ኣለርጂ ፉል፡ ፉል ብምምጋብ ንዝፍጠር ሃንደበታዊ ግን ድማ ናብ ሞት ዘብፅሕ ኣለርጂ ዝከላኸል ከምዝኾነ ተገሊፁ።

ኣመሪካ ፈላሚ ናይ ፉል ኣለርጂ መድሃኒት ኣጽዲቓ

ሕሱም ጭንቀት ንሕብሪ ጸጉሪ ርእሲን ቆርበትን ንዝቆጻጸሩ ግድግዳ ዋህዮታት ከምዝጎድኦ መጽናዕቲ ሓቢሩ።

ጭንቀት ምስያብ ጸጉሪ ርእሲ ከኸትል ይኽእል'ዶ?

ኣብ ኣጸደ ህጻናት ኢድ ንኢድ ተታሓዘን ፊደል ቆጺረን። ኣብ ቤት ትምህርቲ መሰናድኦ እውን ብፅቡቕ ውፅኢት ዛዚመን። ብድሕሪኡ እውን፡ ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ኣብ ሓደ መደቀሲ ክፍሊ፡ ንሸውዓተ ዓመታት ብዘይምፍልላይ ዘሊቐን።

ሰጊነን ዝሸወታ፡ ማናቱ ሓካይም

መንግስቲ ቻይና፡ ሓንቲ ኣብ ስራሕ ዝነበረት ዶክተር ብበሊሕ ነገር ተወጊኣ ምስዝተቐተለት ነዚ ሓድሽ ሕጊ ወግዓዊ ከምዝገበረ ይግለጽ።

ቻይና ንድሕነት ሓካይም ዘውሕስ ዝበለቶ ሓድሽ ሕጊ ኣጽዲቓ

ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ብተመራማርነትን መምህርነትን ዝሰርሕ ተሓጋጋዚ ፕሮፌሰር ዶክተር ሲሳይ ወልደገብርኤል ሓሙሽተ ምህዞታቱ ኣብ ረብሓ ህዝቢ ኣውዒሉ።

ብሽንቲ፡ ምርመራ ምልኦ ከብቲ ዝሕበር መሳርሒ ዝመሃዘ፡ ዶክተር ሲሳይ

እዚ ርኽበት፡ ልዕሊ ዓቐን ርጉዲ (ክስዐ) ዘለዎም ሰባት ንምንታይ እዮም ዝያዳ ንሕማም ኣዝማ ዝጥቅዑ ንዝብል ከብርህ ይኽእል እዩ ይብሉ ተመራመርቲ።

መፅናዕቲ ሕክምና/ጥዕና