ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

እቲ ሕማም፡ ሃንተር ሲንድሮም (Hunter syndrome) ወይ ኤምፒኤስአይአይ (MPSII) ይበሃል። እዚ ሕማም ዘለዎም ህጻናት መብዛሕትኡ 20 ዓመት ከይመልኦም ይሞቱ።

ፈላማይ ብዝዀነ ፍሉይ ሕክምና ካብ ቀታሊ ሕማም ዝሓወየ ህጻን

ኣብ ሴራሊዮን፡ ምስ ስርዓታት ሽሕር ብዝተኣሳሰር ብዝመስል ቅትለት፡ ብዙሓት ስድራቤታት ኣብ ስንባደ ኣለዉ። ቢቢሲ ኣፍሪቃ ኣይ ነቶም ብድሕሪ ንግዲ ክፍሊ ኣካላት ሰብ ዘለዉ ሰባት መን እዮም ዝብል መርሚሩ ኣሎ።

'ብልጽግናን ስልጣንን' እናተመባጽዑ ኣካላት ሰብ ንምሻጥ ሰባት ዝቐትሉ 

ኵላትና ጥዑይ ጸጕሪ ኢና ንደሊ - ዘብረቕርቕ፡ ነዊሕ፡ ጽቡቕን ልስሉስን። ነዚ መረጋገጺ ኣየድልዮን።  ኣብ ቲክቶክ ሓዊሱ ኣብ ዝተፈላለዩ መድረኻት ማሕበራዊ መራኸቢታት ዝቐርቡ መወዓውዒታት ፍርያት ክንክን ጸጕርን መመላኽዒታትን ምርኣይ እዅል እዩ። 


ሻምፑ ዝተሃሰየ ፀጕሪ የድሕን ድዩ? ኣርባዕተ ሓቅታት ክንክን ፀጕሪ

ኣብ 2023፡ 'YouGov' ዝተባህለ ትለል ኣብ 13 ሃገራት ደቂ ተባዕትዮ ንምሻን ዝመርጹዎ መገዲ መሰረት ዝገበረ መጽናዕቲ ኣካይዱ ነይሩ። በዚ መሰረት፡ ኣብ መንጐ ኣህጕራት ከይተረፈ ዓቢ ኣፈላላይ ምህላው ረኺቡ።


ደቂ ተባዕትዮ፡ ደው ኢሎም ዶ ኮፍ ኢሎም ክሸኑ እዩ ዝምከር? 

ተመራመርቲ መዓስ ከም እትስይብ ንምውሳን ተወርሶ (ጀነቲክስ) ወሳኒ'ዩ ይብሉ። ኣሽሊ ዝገበረቶ ምርመራ'ውን ነዚ እዩ ዘመልክት።

ጸጕርና ስለምንታይ ኣብ ንኡስ ዕድመና ይስይብ፣ ክምለስከ ይኽእል ዶ?

ምስ ተሌፎናትና ዘለና ምትእስሳር - ሓሓሊፉ ናብ ወልፊ ገጹ ዝኸደ - ምስ ሰባት - መሓዙትና ኰነ መጻምዲታትና - ዘለና ርክባት ይሃስዮ ምህላው ረዳኢ ዘድልዮ ጕዳይ ኣይኰነን። ከምኡ ምዃኑ እናፈለጥና ግን፡ ኣብ መዓልቲ ዓሰርተ ግዜ ብሃበ ተረኽበ ተሌፎናትና ንተናኽፍ።


ንዝምድናታትና ዘበላሹ ዘሎ ልምዲ ተሌፎን ደው እነብለሉ ቀሊል መገዲ

"ብዛዕባ ሕማመይ እኹል ፍልጠትን ርድኢትን ስለዘይነበረኒ፣ ንሓሙሽተ ዓመት ኣብ ሲኦል ነቢረ።"

ንሓንቲ ካብ ሓሙሽተ ኣደታት ዘጥቅዕ ሕማም 'ጐሎ' 

ላንግን ካልእ ግዳይን በቲ ምርምር ጕድኣት ምስ ዝወረዶም ካናዳውያን ኰይኖም ክሲ ኣቕሪቦም። እቲ ሆስፒታል ይግባይ ኢሉ እኳ እንተ ነበረ፡ እቲ ቤትፍርዲ ግን ክቕጽል ወሲኑ።

ጐርዞ እንከላ ብዘይፍቓዳ ምርምር ኣእምሮ ዝተኻየደላ ጓለንስተይቲ ንትካል ስለያ ኣመሪካ ትኸስስ

ገለ ተመራመርቲ ኣመና-ዝተመስርሑ መግብታት ኣብ ጥዕና ዘለዎም ሳዕቤን ዝገልጽ ዘየወላውል መርትዖ ከምዘየለ ይገልጹ። እንተዀነ ኣብ መንጎ ኣመና ዝተመስርሑ መግብታትን ድኹም ጥዕናን ቀጥታዊ ዝምድና ከምዘሎ ዘመልክቱ ብዙሓት መጽናዕትታት እውን ኣለዉ።


ብሓቂ ንጥዕና ዝጠቕሙ ኣመና ዝተመስርሑ መግብታት ኣለዉ ድዮም?

ኣብ ዝሓለፉ ሒደት ቅንያት፡ ብሰንኪ እቲ ኣብ ክልል ደቡብ ኢትዮጵያ ዞባ ጂንካ ዝተኸሰተ ሓድሽ ሕማም፡ ሽዱሽተ ሰባት ከምዝሞቱ ቢቢሲ ካብ ምንጭታት ሕክምና ዘረኸቦ ሓበሬታ የመልክት።

ኣብ ደቡብ ኢትዮጵያ ዝተርኣየ 'ቀታሊ' ሕማም እንታይ እዩ? ፈውሲኸ ኣለዎ ድዩ?

ኢትዮጵያ፡ እንታይነቱ ዘይተፈልጠ ሕማም ዶክተር ዝርከቦም 6 ሰባት ቀቲሉ

ኣብ ዙርያ ኣካላትና ዝዘውር ዓይነት ደም፡ ኣብ ልዕሊ ቀያሕቲ ዋህዮታት ደም ፍሉያት ምልክታት ምህላዎምን ዘይምህላዎምን መሰረት ብምግባር እዩ ዝምደብ።

'ወርቃዊ ደም'፡ ሳሕቲ ዝርከብ ዓይነት ደም ንምምዕባል ዝግበር ዘሎ ሳይንሳዊ ፃዕሪ፡ ግን ስለምንታይ?

ፃዕዳ ሽጉርቲ ንኣሽሓት ዓመታት፡ ብጣዕሙ ጥራሕ ዘይኰነስ እንኮላይ ብጥዕናዊ ረብሓታቱ ንኣሽሓት ዓመታት ዝተኸበረ ኰይኑ እዩ ፀኒሑ።

ጻዕዳ ሽጉርቲ ካብ መግቢ ጊላታት ክሳዕ መግቢ ነጋውስን መድሓኒትን

ኮሚሽነር ኮሚሽን ቱሪዝም ኦሮሚያ ሌሊሰ ዱጋ፡ ኣብዚ እዋን'ዚ ኣብ ሕክምና ካብ እትርከበሉ ዮርዳኖስ ብተሌፎን ምስ ቢቢሲ ሓንሒት ገይራ ኣላ።

'ዋላ እኳ እንተ ሓመምኩ፡ ሕልሚ ስለ ዘለኒ ክቃለስ እየ' - ኮምሽነር ኮምሽን ቱሪዝም ኦሮሚያ

"ሓፋሽ ህዝቢ ነዚ ኣይርድኦን እዩ፡ ሶድየምን ጨውን ሓደ ነገር ምዃኑ'ውን ኣይስቆሮን እዩ። እዚ ዝነግረና ሰብ ድማ የለን" ትብል ክኢላ ኣመጋግባ ሜይ ሲምፕኪን።

ክንደይ ዝመጠኑ ጨው እዩ ንጥዕናና ጠቓሚ ወይ ጐዳኢ ክኸውን ዝኽእል?

እቲ ኣብ ለንደን ኣብ ዝርከብ ሆስፒታል ዓይኒ ሙርፊልድስ ኣብ ሓሙሽተ ሕሙማት ነቲ ማይክሮቺፕ ዝተኸለ ሓኪም፡ ውጽኢት ናይቲ ፈተነ "ዘደንቕ" ከምዝዀነ ገሊጹ።

ዓይነ ስዉራን ንኸንብቡ ዘኽእሎም ዘሎ ቀዳሚ ርኽበት

ጠንቂ ኣብ ኩሊት ዝፍጠር ጸጸር ዝተፈላለየ እዩ። ገለ ካብዚኦም ኣመጋግባ፡ ተወሳኺ ክብደት ኣካላት፡ ገለ ኩነታት ጥዕና፡ ከምኡ'ውን ገለ መመላእታታ መኣዛታትን መድሓኒታትን ይርከብዎም።

ጸጸር ኵሊት ከስዕቡ ዝኽእሉ ዘገርሙ መግብታት

መንሽሮ ብኣጋኡ ንምውጋድ ዘኽእል ሓድሽ ኣገባብ መርመራ ተስፋ ይህብ

ኤችኣይቪ፡ 'ህይወት ብዙሓት ዘድሕን' ሓድሽ መከላኸሊ ፍቓድ ረኺቡ

ሓንጎልና፡ ኒውሮትራንስሚተር ብዝበሃሉ ኬሚካላዊ መልእኽተኛታት ዝያዳ ከምዝጽለው ካብ ዝፍለጥ ጸኒሑ እዩ።


ሆርሞናት ብኸመይ ንሓንጎልና ይጸልውዎ?

ሱዳን ኣብዚ እዋን'ዚ ኣብ ዓለም ካብ ዘለዉ ዝኸፍኡ ሰብኣዊ ህጹጽ ኩነታት ዘጋጠመን ሃገራት ሓንቲ እያ።  ብመሰረት ጸብጻብ ሕቡራት ሃገራት፡ ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ዝዕድሚኦም ሰለስተ ሚልዮን ህጻናት ብጽኑዕ ሕጽረት መግቢ ተጠቒዖም ኣለው። 


ካብ መናቱ ደቃ ንሓዲአን ክትመርጽ ዝተገደደት ኣደ

ኣብ ኢትዮጵያን ኤርትራን፡ ኣብ ክንዲ ንበይንኻ፡ ኣብ ሓደ መኣዲ ሓቢርካ ምብላዕ ዕለታዊ ልምዲ ኰይኑ፡ ብዙሕ ዘበናት ዝተሳገረ ባህሊ እዩ። ኣብ መርዓ፡ ሃይማኖታዊ በዓላት፡ ኣብ እዋን ሓዘን ከይተረፈ ብሓባር ንበልዕ።


ሰባት ስለ ምንታይ'ዮም ኣብ ሓደ መኣዲ ሓቢሮም ዝቐርቡ?

እቲ 'ኒው ዎርልድ ስክሩዎርም' ዝብል ስያመ ዝተዋህቦ ተሃዋስያን፡ ካብ ኤል ሳልቫዶር ናብ ኣመሪካ ኣብ ዝተመልሰ ሕሙም ከም ዝተረኸበ ክፍሊ ጥዕናን ሰብኣዊ ኣገልግሎትን እታ ሃገር ሓቢሩ።

ብዛዕባ'ቲ ስጋ ሰብ ዝበልዕ ሓሰኻ ክትፈልጡዎ ዝግባእ 

ኣብ ቀረባ እዋናት ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ዝዝርግሑ ዘለዉ መልእኽትታት፡ ንሕማም ሽኮር ዝተሓሰቡ መድሓኒታት ክብደት ሰብነት ንምንካይ ከምዝሕግዙ የመልክቱ።