ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል ቤንጃሚን ነታንያሁ ነቲ ኣብ ልዕሊ ራፋሕ መጥቃዕቲ ከይፍጽም ዝቐርበሉ ዘሎ ምሕጽንታን ነቀፌታትን ዕሽሽ ብምባል “ንእስራኤል ዝወጠነቶ ኲናት ብዓወት ካብ ምዝዛም ዝኾነ ዓለምለኻዊ ጸቕጢ ደው ኣይከብላን’ዩ” ብምባል ኣብ ልዕሎ ራፋሕ መጥቃዕቲ ካብ ምፍጻም ደው ዘብሎ ነገር ከምዘየለ ገሊጹ ኣሎ።

ኣንቶንዮ ጉተረዝ፡ ኣብ ቓዛ ተዅሲ ብቅጽበት ደው ክብል ሓዲሽ ጻውዒት ኣቕሪቡ

ኣብ ሓንቲ ሃገር ዓጸቦ ኣጋጢሙ ዝበሃል፡ ነበርቲ ብሰንኪ ከቢድ ሕጽረት ምግቢ   ሓያል ጒድለት መኣዛ፣ ጥምየት ወይ ሞት እንተጋጥሞም እዩ፡፡
እቲ ኣዋጅ ብሕቡራት ሃገራት፡ ገለ እዋን ድማ ምስ መንግስቲ እታ ሃገር ብሓባር፡ ምስ ዓለም ለኻዊ ትካላት ሓገዝን ትካላት ረድኤትን ብምውዳድ ይካየድ፡፡


ዓጸቦ እንታይ እዩ? መኣስ ከ ይእወጅ? ብመን?

ዓለም ለኻዊ ትካል ንስደተኛታት (ኣይኦኤም) ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ ቅድሚ ዓሰርተ ዓመት ቁጽሪ ኣብ ጉዕዞ ዝሞቱ ስደተኛታት ምምዝጋብ ካብ ዝጅመር ንደሓር፡ 2023 እቲ ዝበዝሑ ስደተኛታት ዝሞቱሉ ዓመት ከምዝኾነ ኣፍሊጡ፡፡ 

ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ብዘጋጠመ ሓደጋ ጃልባ 60 ስደተኛታት ከምዝሞቱ ተገሊጹ

ሕቡራት ሃገራት ኣስታት 576 ሽሕ (ርብዒ ብዝሒ ህዝቢ) ንጥምየት ተቓሊዑ ከም ዘሎ ኣጠንቂቑ ነይሩ።

ሕብረት ኤውሮጳ፡ ኣብ ቓዛ ጥምየት ከም መሳርሒ ኲናት ውዒሉ ኢሉ

እስራኤል ጻዕርታት ምብጻሕ ረድኤት ብምስንኻል ክትንቀፍ ጸኒሓ ኣላ። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ድማ ሓደ ናጻ ክኢላ ሕቡራት ሃገራት “ኣንጻር ኣብ ቓዛ ዝርከብ ህዝቢ ፍልስጤም ወፍሪ ጥምየት” ትገብር ኣላ ክብል ከሲሱ።

ኣብ ቓዛ ወደብ እትሃንጽ ወተሃደራዊት መርከብ ኣመሪካ ተበጊሳ

ኣብ ከይዲ እቲ ኣብ መንጎ እስራኤልን ሓማስን ዝካየድ ዘሎ ኲናት፡ ሰብኣዊ ሓገዝ ዝጸዓና መካይን በቲ ግብጺ እትቆጻጽሮ መእተዊ ራፋህን እስራኤል እትቆጻጸሮ መንገዲ ከረም ሻሎምን ናብ ደቡባዊ ቓዛ ክኣትዋ ጸኒሐን፡፡ እስራኤል ፈላማይ ወታሃደራዊ ወፍሪ ዘካየደትሉ ሰሜናዊ ቓዛ ግን ኣብ ቀረባ ኣዋርሕ ካብ ቀረብ ሰብኣዊ ሓገዝ ተገሊሉ ጸኒሑ፡፡

ቓዛ፡ ካብ ኣየር ዝድርበ ሰብኣዊ ሓገዝ ስለምንታይ ኣካታዒ ኮይኑ?

ብሓማስ ዝመሓደር ሚኒስትሪ ጥዕና ኣብ ቓዛ ብውሕዱ 15 ህጻናት ኣብ ሆስፒታል ከማል ኣድዋን ብሰንኪ ሕጽረት መግቢን  ማይን ከም ዝሞቱ ብሰንበት ኣብ ዘውጽኦ ጸብጻብ ሓቢሩ ነይሩ።

ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም፡ ኣብ ሰሜን ቓዛ 'ህጻናት ብጥምየት ይሞቱ ኣለው' 

እቲ ሚኒስትሪ ሎሚ ሓሙስ ኣብ ዘውጽኦ መዓልታዊ ሓድሽ ሓበሬታ፡ ኣብ ዝሓለፉ 24 ሰዓታት 81 ሰባት ከምዝተቐትሉን፡ ጠቕላላ ቁጽሪ ሞት 30,035 ከምዝበጽሐን እዩ ኣመልኪቱ።

ኣብ ቃዛ ቁጽሪ ዝሞቱ ሰባት ልዕሊ 30 ሽሕ በጺሑ

ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣብታ ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ሚያዝያ ኣትሒዙ ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ሰባት ዝተመዛበልዋ ሱዳን ሰባት ብጥምየት ከምዝሞቱ ዝገልጽ ጸብጻባት ይበጽሖ ከምዘሎ ገሊጹ።

ሕቡራት ሃገራት ጸብጻብ ኣብ ሱዳን ብጥሜት ዝሞቱ ሰባት  ይቕበል ከምዘሎ ኣፍሊጡ

ኣብ ቀረባ እዋናት፡ ውጕኣት ተጋደልቲ ሓይልታት ትግራይ ብተደጋጋሚ ናብ ጐደናታት ወጺኦም ድምጾም ከስምዑ ጸኒሖም'ዮም። እቶም ውጉኣት ኲናት እኹል ሕክምናን ምግብን ከምዘይረኽቡ ብምግላጽ፡ ግዝያዊ ምምሕዳር እቲ ክል ንጉዳዮም ዝግባእ ቈላሕታ ክህብን ግቡእ ተራኡ ክጻወትን እዮም ዝጠልቡ። ኣብ ዝሓለፊ ወርሒ ሚያዝያ ኣብ ዝተኻየደ ሰልፊ፡ ርእሰ ምምሕዳር ግዝያዊ ምምሕዳር ትግራይ ኣቶ ጌታቸው ረዳ፡ ነቶም ውጉኣት ኲናት ይቕረታ ሓቲቱ ነይሩ።

መቐለ፡ ዉጉኣት ኲናት ትግራይ ተቓውሞ ኣካይዶም

ብዙሓት ተቓወምቲ ፖለቲከኛታትን ነጠፍቲ ማሕበራዊ መራኸቢን "እዚ ሽልማት ንመራሒ ናይታ ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ሓገዝ ዝጽበዩ ዜጋታት ዘለዉዋ ሃገር ዝግባእ ኣይኮነን" ብምባል ድምጾም ኣስሚዖም። ጸብጻብ ቤት ጽሕፈት ምውህሃድ ሰብኣዊ ጉዳያት ሕቡራት ሃገራት (ኦቻ) ከምዘመልክቶ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ልዕሊ 28 ሚልዮን ሰባት ሰብኣዊ ሓገዝ የድልዮም።

ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ዝተሸለሞ ዓለምለኻዊ መዳልያ ኣግሪኮላ እንታይ እዩ?

ዓባይ ብሪጣንያ፡ ንትካል ረድኤትን ስራሕን ሕቡራት ሃገራት ኣብ ቀረባ ምብራቕ ንዝርከቡ ስደተኛታት ፍልስጤም (UNRWA) እትገብሮ ምወላ ዘቋረጸት ዳሕረወይቲ ሃገር ምዃና እቲ ትካል ኣፍሊጡ።

ብሪጣንያ፡ ሰራሕተኛታት ንመጥቃዕቲ ሓማስ ሓጊዞም ብዝብል ንሕቡራት ሃገራት እትህቦ ደገፍ ፍልስጤም ኣቋሪጻ

ኣብ ክልል ትግራይ መቐለ ዝርከቡ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ተፈናቐልቲ፡ ናብ ሃገሮም ክምለሱን ህጹጽ ሰብኣዊ ምትእትታው ክግበርን ዝጽውዕ ሰልፊ ኣካይዶም። ነቲ ንኽልተ ዓመት ዝጸንሐ ደማዊ ኲናት ዘብቅዐ ስምምዕ ፕሪቶርያ ምሉእ ብምሉእ ክትግበር እውን ሓቲቶም። ኣብ ዝሓለፉ ሰለስተ ኣዋርሕ ጥራሕ ኣብ ማእኸላት ተመዛበልቲ ብውሕዱ 39 ሰባት ብሰንኪ ጥምየትን ሕፅረት መድሓኒትን ከምዝሞቱ ኣዳለዊ እቲ ሰልፊ ብርሃነ ጠቒሱ።

ኣብ መቐለ ዝርከቡ ተፈናቐልቲ ናብ መረበቶም ክምለሱ ጸዊዖም

ኣብ ከተማታት ዓዲ ግራት፣ ኣኽሱምን ሽረን ተዓቊቦም ዝርከቡ ተፈናቐልቲ፡ መንግስቲ ናብ መረበቶም ክምለሱ ዝጽውዕ ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።

ተፈናቐልቲ ተጋሩ ናብ መረበቶም ክምለሱ ዝጽውዕ ሰልፊ ኣካይዶም

ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ክልል ትግራይ፡ ህጻናት ዝርከብዎም ኣስታት 225 ሰባት ብጥምየት ከምዝሞቱ ሰብመዚ እቲ ከባቢ ገሊጾም። ሰበስልጣን መንግስቲ ፈደራል ኣብ ኢትዮጵያ ይኹን ኣብ ክልል ትግራይ “ጥሜት ኣሎ” ዝብል ጸብጻብ ዝነጸግዎ’ኳ እንተዀነ፡ ሕቡራት ሃገራትን ግን ኣብታ ሃገር ኣስታት 20 ሚልዮን ሰባት ሓገዝ መግቢ ከምዘድልዮም የተሓሳስብ።

ትግራይ፡ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ሰባት ብጥሜት ሞይቶም

ክልተ ብሪጣንያውያን ነጋዶ ኣብ ዩክረይን ብሰንኪ ኲናት ተሃስዮም ናብ ዝጸንሑ ሰባት ቃፍላይ ጽዕነት ወፈያታት የብጽሑ ኣለዉ።

ዩክረይን፡ ነጋዶ ቃፍላይ ጽዕነት ወፈያታት የብጽሑ 

ኣብ ኢትዮጵያ ብድርቂ ኣብ ዝተሃስያ ሽዱሽተ ክልላት ዝርከቡ ኣስታት 4 ሚልዮን ሰባት ህጹጽ ሓገዝ መግቢ ከምዘድልዮም ቤት ጽሕፈት ምውህሃድ ሰብኣዊ ጉዳያት ሕቡራት ሃገራት (ኦቻ) ኣፍሊጡ። እቲ ቤት ፅሕፈት ትማሊ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣብታ ሃገር ንዝገብሮ ደገፍ ብቕልጡፍ ሓገዝ ገንዘብ ክወሃቦ’ውን ጸዊዑ ኣሎ።

ኣብ ኢትዮጵያ ክንደይ ዝኣኽሉ ህጹጽ ሓገዝ መግቢ ይጽበዩ ኣለዉ?

ኣብታ በቲ ንክልተ ዓመታት ብዝቐጸለ ኲናት ኣመና ዝተሃሰየት ትግራይ፡ ኣስታት 3.5 ሚልዮን ህዝቢ ንድርቂን ጥሜትን ተቓሊዖም ከምዝርከቡ ሰብ መዚ እቲ ክልል ክገልጹ ጸኒሖም እዮም። ሰበስልጣን መንግስቲ ፈደራል ግን ኣብ ክልል ትግራይ “ጥሜት ኣሎ” ዝብል ኣይቕበሉን። ኣብዚ ሕዚ እዋን ድማ ብሰንኪ እቲ ኣጋጢሙ ዘሎ ድርቂ፡ ኣስታት 223 ሽሕ ተመሃሮ ትምህርቶም ንምቁራጽ ከምዝተቓረቡ ቢሮ ትምህርቲ እቲ ክልል ኣፍሊጡ ኣሎ።

ኣብ ትግራይ ልዕሊ 200 ሽሕ ተመሃሮ ብሰንኪ ድርቂ ትምህርቶም ከቋርጹ ተኽእሎ ኣሎ

ኣብ ዘመነ መሳፍንቲ ይዅን ብድሕሪኡ ኣብ ኢትዮጵያ ብፍላይ ኣብ ሰሜን ጥሜትን ድርቂን ብተደጋጋሚ ኣጋጢሙ እዩ። እቲ ኣዝዩ ዝኸፍአ ዝበሃል ኣብ መንጐ 1888ን 1892ን ዘጋጠመ ኰይኑ ኣስታት ሓደ ሲሶ ህዝቢ ቀቲሉ። እቲ ኣብ 1984 (1977 - ግእዝ) ዘጋጠመ ድርቂ ግን ካብ ኵሎም ዝኸፍአ ከምዝነበረ እዩ ዝግለጽ። እዚ ከይድገም ድማ ከቢድ ሻቕሎት ፈጢሩ’ሎ፤

ትግራይ፡ ዘስካሕክሕ ጥሜት ‘77’ ኣብ 40 ዓመቱ ክድገም’ዶ ይኸውን?

ክሳብ ሕጂ ተፈሊጡ ከም ዘሎ፡ እቲ ስምምዕ ዛጊት ዝዀነ ሕጋውነት ኣይለበሰን ዘሎ፤ ብወገን ሶማሊላንድ ፕረዚደንት'ኳ እንተፈረመሉ፡ ብባይቶ ክጸድቕ ግድን እዩ። ሰብመዚ ኢትዮጵያ’ውን ምሉእ ስምምዕ ኣብ ዝመጽእ ሓደ ወርሒ ክውዳእ ከምዝኽእል እዮም ኣተንቢሆም ዘለዉ። ብጐረባብቲ ሃገራት ከ ከመይ ይርአ ምድህሳስ’ውን ኣገዳሲ’ዩ።

ስምምዕ ኢትዮጵያን ሶማሊላንድን ብጐረባብቲ ሃገራት ከመይ ክርአ ይኽእል?

ኣብ ፖርትላንድ ዝርከብ መዕቈቢ ግዳም ሓደር፡ ወፈያ ኣብ ዝእክበሉ ሳንዱቕ ዝረኸቦ ጽማዲ ብርቂ ስኒከር ጫማ ብ50,800 ዶላር ተሸይጡ።

ምስጢር'ቲ ንግዳም ሓደር ዝተለገሰ ወርቂ ጫማ

እስራኤል ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ኣል-ማጋዚ ዝፈጸመቶ መጥቃዕቲ ኣየር ብውሕዱ 70 ሰባት ከም ዝቐተለ ሚኒስትሪ ጥዕና ቓዛ ኣፍሊጡ።

እስራኤል ኣብ መዓስከር ብዝፈጸመቶ መጥቃዕቲ ኣየር 70 ሰባት ከምዝሞቱ ተገሊጹ

ኵናት እስራኤል-ጋዛ ካብ ዝውላዕ ድማ፡ ኣብ ወሽመጥ ጋዛ ብውሑዱ 20 ሽሕ ፍልስጤማውያን ተቐቲሎም፡ 50 ሽሕ ድማ ተጐዲኦም።

ሕቡራት ሃገራት ተወሳኺ ሓገዝ ኣብ ዝፅውዐሉ እስራኤል ኣብ ቃዛ ደብዳባት ቀፂላ

ኵናት እስራኤል ጋዛ ካብ ዝጅመር ዛጊድ ልዕሊ 20 ሽሕ ፍልስጤማውያን ብመጥቃዕቲ እስራኤል ተቐቲሎም። ካብዚኦም እቶም 8 ሽሕ ህፃናት እንትኾኑ፡ 6200 ድማ ደቂ ኣንስትዮ እየን። እስራኤል ግና ክሳብ ሕዚ 2 ሽሕ ኣባላት ሓማስ እየ ቀቲለ ትብል።