ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ኣብ መብዛሕትአን ሃገራት ዓለም፡ ፈተነ ነብሰ ቅትለት ከም ገበናዊ ተግባር ዘይኮነስ ከም ጸገም ጥዕና ኣእምሮ ዝቑጸር ኮይኑ፡ ኣብ ገለ ሃገራት ድማ  ብገበን ዘሕትትን መቕጻዕቲ ዘኸትልን እዩ።

ነብሰ ቅትለት ገበን ድዩ? ሕጊ ኢትዮጵያኸ እንታይ ይብል?

ብፍላይ ኣብ መወዳእታ ጥሪ፡ ሓደ ለይቲ ፕላኔት ሜርኩሪ ምስተጸንበረተን ሸውዓቲአን ቅጅል ክብላኹም እየን- እቲ ክስተት ካሰብ 2040 ስለዘይፍጠር፡ ከይሓልፈኩ፞ ነቲ ዕድል ተጠቐምሉ። 

ከይሓልፈኩም! 7 ፕላኔታት ተሰሪዐን ብዓይኒ ሰብ ዝርኣያሉ ፍሉይ ክስተት 

ንዝሓለፉ 12 ዓመታት ንካቶሊኻዊት ቤተክርስቲያን ሮማ ክመርሑዋ ጸኒሖም። ኣብ ወርሒ መጋቢት 2023 ንሰለስተ መዓልታት ብብሮንካይትስ ሓሚሞም ነይሮም፤ ብዙሕ ግዜ ድማ ናብ ሆስፒታል ኣትዮም'ዮም።

ጥዕና ኣቡነ ፍራንሲስ ኣብ 'ኣስጋኢ' ደረጃ ከም ዝርከብ ቫቲካን ገሊፁ

እዚ 'ማጆራ 1' ተባሂሉ ዘሎ ምህዞ ነቲ ዝሕለም ዘሎ ዘይተኣደነ ግድላት ዓለም ኣብ ሓጺር ህሞት ክፈትሕ ትጽቢት ዝግበረሉ 'ኳንተም ኮምፕዩተር' ንምስራሕ ወሳኒ ግደ ዘለዎ'ዩ። ከምዚኦም ዝበሉ ኳንተም ኮምፕዩተራት ንምስራሕ ዓሰርተታት ዓመታት ክወስድ ከም ዝኽእል'ዩ ክንገር ጸኒሑ።


ዓበይቲ ግድላት ክፈትሕ ትጽቢት ዝግበረሉ ዘሎ 'ሓድሽ ፍጥረት' ኳንተም ኮምፒዩተር

ንጳጳስ ፍራንሲስ ዘጥቅዐ ድርብ ሕማም ሳንቡእ እንታይ'ዩ፡ ነዚ ሕማም ዝያዳ ዝቃላዕ መን'ዩ?

እቲ ሓደ ካብ ፍሉጣት ሰብ-ዋኒን ዝዀነ ጃክ ማ፡ ኣብ 2020 ንፋይናንሳዊ ጽላት ቻይና ድሕሪ ምንቃፉ ካብ ኵሉ መድረኻት ተኸዊሉ እዩ ጸኒሑ።

ቻይና፡ ጃክ ማ ድሕሪ ኣስታት ሓሙሽተ ዓመት ናብ ዓይኒ ህዝቢ ምምጽኡ እንታይ የመልክት?

ናታ ዘይኰነ ቈልዓ ክትወልድ ዝተገብረት ኣደ፡ ክሲ መስሪታ

ኣብዚ እዋን፡ ኣብ ክሊ ዕድመ 20፡ 30ን 40 ዝርከቡ መንእሰያት፡ ብመንሽሮ ጡብ፡ መዓንጣን ካልኦት ዓይነታት መንሽሮን ይጥቅዑ'ዮም ዘለዉ፤ ስለ ምንታይ?

መንእሰያት ብመንሽሮ ዝጥቅዕሉ ዕድል ይውስኽ ኣሎ፤ ስለ ምንታይ? 

ንመላእ ዓለም ዝቕነት ኣስታት 50,000 ኪሜ 'ዝንውሓቱ ገመድ ኢንተርነት ኣብ ከርሲ ባሕሪ ክዝርግሕ ምዃኑ ወናኒ ፌስቡክ ዝዀነ ትካል ሜታ ኣፍሊጡ።

ንመላእ ዓለም ዝሽፍን ገመድ ኢንተርነት ኣብ ከርሲ ባሕሪ ክዝርጋሕ'ዩ

'ሰበይተይ ንጾታዊ ርክብ ትፈርሕ፡ ኣነ ግን ንሞት እፈርሕ' 

ደቂ ሰብ ኣብ ማርስ ንሓደ ዓመት እንተ ንነብር ህይወት እንታይ ምመሰለት?

ኣስትሪሎጂ ኣብ ዑደት ከዋኽብትን ምድርን ተበጊሱ ኣብ ህይወት ደቂ ሰባት እንታይ ከጋጥም ይኽእል ዝትምቢ ጥንታዊ ባህሊ'ዩ።

ሳይንስ ግን ነዚ ግምታት እዚ ይነጽጎ።

እንተዀነ ዝተወልድናሉ ወርሒ ኣብ ባህሪና ጽልዋ ዝፈጥር እንተዀይኑ ንምጽራይ ሓያለ ሳይንሳዊ ምርመራት ተኻይዶም'ዮም።

ዝተወለድናሉ ወርሒ ንባህሪና ክጸልዎ 'ዶ ይኽእል?

ብዘመናዊ ቋንቋ፡ እንምስርቶም ዝምድናታት ወይ ምትእስሳራት ቅዲ ኣለዎም። እዚኦም፡ ኣብ መጀመርታ ዝምድናታትን ምስ ባጻሕናን ዝምዕብሉን ዝቕረጹን ኰይኖም፡ ሰባት ንስምዒታዊ ቅርበትን ፍቕርን ብኸመይ ንቕበሎን ንርድኦን ዝውስኑ ይዀኑ።


ኣብ ፍቕራዊ ህይወትኩም፡ ትጭነቑ፣ ትስንብዱ ዶ ወይስ ቅሱናት ኢኹም? 

ኣብ መዓሙቚ ምድሪ  እንታይ ኣጋጢሙ'ዩ ዝብሃል ዘሎ?

ሕብሪ ጸጕሪ ዘድምቕ (Hair dye)፡ ካብቶም ብፍላይ ነተን ልምሉም መልክዕ ንእስነት ዓቂበን ክቕጽላ ዝደልያ ደቀንስትዮ ዒላማ ገይሩ ዝሽየጥ ምህርቲ ብቐዳምነት ዝስራዕ እዩ። ብኣብዝሓ ደቀንስትዮን ገለ ደቂ ተባዕትዮን ኣብዚ እዋን ቀለም ክቕብኡ፣ ባህሪያዊ ወዝ ንምዕቃብ ወይ ስይበት ንምሽፋን ጥራሕ ዘይኰነስ ከም ምልክት ፋሽን'ውን ከዘውትርዎ ይርአ እዩ። ግና ብዛዕባ  ሳዕቤናት ቀለም ፀጉሪ እንታይ ትፈልጡ?

ብዙሓት እነዘውትሮ ቀለም ጸጕሪ ርእሲ ጐድናዊ ሳዕቤናት ኣለዎ ድዩ?

ኢማን፡ ኣብ ከተማ ደሴ እያ ተወሊዳ፣ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ድማ ዓብያ።
ድሕሪኡ ግን ሓትነታታ ናብ ዘለዋሉ ስዑዲ ዓረብ ብምኻድ ዝበዝሐ ዕድሚኣ ኣብኡ ኣሕሊፋቶ።
ኣብ ስዑዲ ዓረብ፡ ሓዳር መስሪታ ክልተ ቈልዑ ወሊዳ።
ንሳ ከም እትብሎ እንተዀይኑ፡ ቦኽሪ ውላዳ ክሳብ ሓሙሽ ዓመት ዕድሚኣ ምዝራብ ኣይትኽእልን ነይራ።

ኢማን መሓመድ፡ ዛንታ እታ ስልማታ ሸይጣ ማእከል ኦቲዝም ዝኸፈተት ኣደ

ሓደ ሓደ ግዜ ኣብ ጽፍርና ዝፍጠር ጻዕዳ ንጣብ ዝመስል ነገር 'ሉኮኒክያ' ብዝብል ይፍለጥ። ምልክት ሕጽረት ካልሸም ምዃኑ ድማ ይግለጽ። ከምዚኦም ዝበሉ ኣብ ጽፍርና ዝረኣዩን ምስ ሓፈሻዊ ኵነታት ጥዕናና ብዝተሓሓዝ ዝዘረበሎምን ተርእዮታት ኣለዉ። እዚ ሓሳባት እዚ ግን ሓቅነት ኣለዎ ድዩ?

ጽፍርና ብዛዕባ ኩነታት ጥዕናና እንታይ ከመልክት ይኽእል?

ኮሊን ስሚዝ ብኤችኣይቪን ሄፓታይተስ ሲን ምስ ተለኸፈ ኣብ መበል 7 ዓመቱ ዓሪፉ። እቲ ዕንደራ ኣብ ታሪኽ ሃገራዊ ኣገልግሎት ጥዕና ዝዓበየ ፍሽለት ከምዝዀነ’ዩ ዝንገር። ግዳያት ካሕሳ ክረኽቡ ዝግበር ጎስጓስ ንዓሰርተታት ዓመታት ክሳዕ ሕጂ እናቐጸለ ይርከብ።

'ብጌጋ ሓካይም ንዝሞተ ወደይ ዝተኸፍለና ካሕሳ ዓስቢ ደም'ዩ' - ኣቦ

ከም ዝንባለ ፍጽምና፡ ሕሉፍ ምዝባዕ ኣመጋግባ ወይ ዝተዛብዐ ኣመጋግባ ዝኣመሰሉ ረቛሒታት ከምኡ’ውን ንገዛእ ርእስና ዘለና ድኹም ኣረኣእያ ተደሚሮም፡ ናብ ኣድላዪ ዘይኰነ ቅዲ ኣመጋግባ ክመርሑና ከምዝኽእሉ መጽናዕትታት የመልክቱ።  

ክብደት ንምንካይ እንኽተሎ ስርዓት ኣመጋግባ  ሓደጋ ኣለዎ ድዩ?

ሻምሳ ሻራወ፡ ኣብ ማሕበሰረብ ሶማልያን ዓለምን ኣንጻር ምኽንሻብ ጓል-ኣንስተይቲ ከይተሰከፈት ብምዝራብ ትፍለጥ።

ግዳይ ምኽንሻብ፡ 'ጕድበይ ምለሱለይ' 

ሕማም ረሲዕ ምስ ምንቁልቋል ንጥፈታት ሓንጎል ዝተኣሰሰር 'ሲንድሮም' (ምትእስሳር ዘለዎም ዝተፈላለዩ ምልክታት) እዩ።

ሕማም ረሲዕ ኣብ መንእሰያት ከም ዘጋጥም ትፈልጡዶ?

ንፕላኔት ምድሪ ሓደጋ ከይወድቃ ንምክልኻል ብሕቡራት ሃገራት  ሓላፍነት ዝተዋህበን ትካላት ነቲ ናብታ ፕላኔት ከይወድቕ ስግኣት ፈጢሩ ዘሎ ደንጐላ ጠፈር (ኣስትሮይድ) ብዕቱብ ይከታተልኦ ኣለዋ።

ናብ ምድሪ ከይወድቕ ተሰጊኡ ዘሎ ምስ 'ኑክሌሳዊ ቦምባ ዝዳረግ' ደንጐላ ጠፈር 

ዘይምጥዓስ ኣገዳሲ ክፋል ደቂ ሰባት እዩ - ንብዙሓት ድማ ከም ማሕበራዊ ልዕለ ሓይሊ ኰይኑ የገልግል።

ገለ ሰባት ስለ ምንታይ'ዩ ጣዕሳ ወይ ሕፍረት ዘይስምዖም?

ቢግማውዝ ቡፋሎ ብዝብል ዝጽዋዕ ዓሌት ዓሳ ብዘደንቕ መንገዲ ነዊሕ ነዊሕ ዕድመ ከምዝነብርን ምስ ዕድመ ድማ ከምዘይኣርግን ናይ ቀረባ እዋን ርኽበታት የመልክቱ።