ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

መብዛሕትኡ ሰብ፡ ኣብቲ ነዊሕ ካብ ግዜኡ ዘሕልፈሉ ገዛኡ ማዕረ ክንደይ ዝተበከለ ነገራት ኣብ ኣየር ይዘውር ከምዘሎ ኣይፍለጦን እዩ።

ኣትክልቲ፡ ኣየር ውሽጢ ገዛና ከጽርዩ ይኽእሉ ዶ?

ኣብ ሓያሎ ከባቢታት ዓለም ሚልዮናት ሰባት ብርቱዕ ዋዒ የጋጥሞም ኣሎ። ከምዚ ዓይነት እዋናት ኣብ ክሊ ተፈጥሮኣዊ ኵነታት ኣየር ዝኽሰት ንቡር እዩ። ብደረጃ ዓለም ግን፡ ብሰንኪ ምውሳኽ ሙቐት ዓለም፡ ተደጋጋሚ፡ ጽዑቕን ንነዊሕ እዋን ዝጸንሕን እናዀነ ይኸይድ ኣሎ።

ኣሰካፊ ዘሎ ዋዒ ሰባት ብኸመይ ይጻወርዎ ኣለዉ?

ኣብ መላእ ኣሜሪካ እቲ ሎሚ ዘጋጠመ ሙቐት ነቲ ንዓሰርተታት ዓመታት ዝነበረ ክብረወሰን ዝሰብር እዩ። ኣብ ቴክሳስ ከተማ ኤል ፓሶ ን27 ተኸታተልቲ መዓልታት ዝቐጸለ ሙቐት ናብ ልዕሊ 37 ዲግሪ ሴልሲየስ  ዝበጽሐ ኮይኑ ነቲ ንመወዳእታ ግዜ ኣብ 1994 ዝተመዝገበ ክብረወሰን ዝሓልፍ ኰይኑ ተመዝጊቡ።

እዚ እዋን ስለምንታይ እዩ ኣመና ምዉቕ ኰይኑ?

እቲ ፍተሻ ድሕነት ን ከም ወጎቪ፣ ሳክሰንድራን ኦዘምፒክን ዝተባህሉ ሸውሃት ምግቢ ዝዓጽዉ መድሃኒታት ክግምግም እዩ።

ጠንቂ ርእሰ ቅትለት ከይኮኑ ዝተጠርጠሩ መድሃኒታት ይምርመሩ ኣለዉ

እቲ ሲኖዶስ ብሓሙስ 06 ሓምለ 2023 ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ እቲ ኲናት ኣብ ዝካየደሉ ዝነበረ እዋን ድሕነት ኣቦታትን ኣመንትን እታ ቤተክርስትያን ንምውሓስ ዝግባእ ጻዕርታት ዘይምግባሩ ከምዘጣዕሶ ዝሕብር እዩ።
እታ ቤተክርስትያን ዝግብኣ ዘይምግባራ ካብቶም ኣብ ትግራይ ዝርከቡ ብጳጳሳት፡ ካህናትን ኣመንትን ተሪር ነቐፌታ ክቐርበላ ጸኒሑ'ዩ። ቢቢሲ ነዚ ዝቐረበ ይቕሬታ ኣመልኪቱ ምስ ኣካያዲ ስራሕ ሃገረ ስብከት ዞባ ሰሜን ምዕራብ ሽረ-እንዳስላሰን ኣባላት ፈፃሚ ስራሕ ቤተክርስትያን ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ትግራይን ንቡረእድ ተስፋይ ተወልደ ቃለመሕትት ኣካይዱ ኣሎ።

ን'ይቕሬታ' ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስትያን ኢትዮጵያ ብወገን ትግራይ ዝተዋህቦ ግብረመልሲ

ኣብ ትግራይ ካብ ረቡዕ 28 ሰነ 2015 ዓ.ም [ግእዝ] ጀሚሩ ሃገራዊ ፈተና ሻምናይ ክፍሊ ክወሃብ ጀሚሩ ኣሎ። እዚ፡ ስርዓተ ትምህርቲ ምምሃርን ምስትምሃርን ናብ ንቡር ንምምልስ ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ ብሓደ መዳዩ ተስፋ ዝህብ ኰይኑ፡ በቲ ኻልእ ሸነኽ እንክርአ ኸኣ ብዙሓት ዘይተማሉ ነገራት ብምህላዎም እቲ ስክፍታ ገና ኣሎ።  

'ቀላሚኖ ክኣቱ ሕልሚ ነይሩኒ፡' ብድሆታት ድሕሪ 3 ዓመት ዝፍተኑ ዘለዉ ተምሃሮ ትግራይ

እቲ ንጥረ ነገር ኣብቲ ጥቡቕ ሓለዋ ዝግበረሉ ህንጻ ኣብ ዝርከብ ናይ ስራሕ ቦታ ስሩዕ መርመራ ይካየድ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ከምዝተረኸበ ኣገልግሎት ድሕነት ኣሜሪካ ኣፍሊጡ።

ኣብ ዋይት ሃውስ ዝተረኸበ ሓሽሽን ዘስዓቦ ምፍንቓልን

 ኣብ መላእ ዓለም፡ ብዝሒ ብዓይነት 1 ሕማም ሽኮር ዝተትሓዙ ህጻናትን መንእሰያትን፡ ካብ እዋን ኮቪድ ጀሚሩ ዘይተለምደ ወሰኽ ከምዘርኣየ ተመራመርቲ ይገልጹ።

ጠንቂ ምውሳኽ ሕማም ሽኮርያ ኣብ ህጻናትን መንእሰያትን እንታይ እዩ?

“እዞም ባልዕ ‘ኔክሮሲስ’ እዮም ዝብሃሉ፡ ኣብ ኣካላት እዞም እሽኽ ባሕሪ ብምልጋብ ክሳብ ኣዕጽምቲ እቲ እንስሳ ዝስበር ይበልዕዎም፡ ሓደ እሾኽ ባሕሪ እዞም ባልዕ እዚኦም ኣብ ኣካላቱ እንተበጺሖም ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓታት ክመውት ይኽእል” ይብል።  

ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዘጋጥም ዘሎ ጽንተት እሾክ ባሕሪ እንታይ ሓደጋ የስዕብ ይኸውን?

ኣብ ዝርዝር ግብኣታት ዝተፈላለዩ መግብታት ወይ ኣብ ከም ልስሉስ መስተታት፣ ማስቲካን ዕሹጋት ርግኦ ዝበሉ ካብ ሽኮር ነፃ ዝኾኑ መግብታት ይርከብ። ኣስፓርተም ዝለዎም ፍሉጣት ልስሉስ መስተታት ከም ዳይት ኮክ፣ ኮክ ዜሮ፣ ፔፕሲ ማክስን 7 ኣፕ ፍሪን ዝርከብዎም ኮይኑ እቲ መመቐሪ ግን ኣብ ኣስታት 6000 ፍርያት መግቢ ይርከብ።

መንሽሮ የስዕብ'ዩ ዝበሃል ዘሎ ካብ ሽኮር 200 ዕጽፊ ዝምቅር ‘ኣስፓርተም’ 

ካቲጃ ኣብ ዝሓለፈ ዓሰርተ ዓመታት ናይ ሕክምና ጻኒሒታ፡ ቁጽሪ ኣንስቶም እንትወልዳ ኣብ ክፍሊ መዋልዳን ኣትዮም ዝከታተሉ ሰብኡት ከምዝወሰኸ እያ ተዓዚባ። 
“ሕማቕን ጽቡቕን ተጓንፎታት እየ ሓሊፈ። ገለ ሰብኡት ኣንስቶም ጓል እንተወሊደን ተመሊሶም ክርእይወየን ኣይደልዩን። ገለ ሓራሳት ድማ ጓል  ከምዝወለዳ ምስፈለጣ እንከይተፈለጠን ንብዓት ዘረብረብ ከብላ ርእየ’የ” ክትብል ኣብ ሃገራ ክሳዕ ክንደይ ጓል ምውላድ ባህላዊ ርድኢት ዝፈጠሮ ጸገም ከምዘስዕብ ኣካፊላትና። 

ደቂ ኣንስትዮ፡ ልዕሊ 10 ሽሕ ኣንስቲ ዘሕረሰት ህንዳዊት ነርስ 

ካብ ሓረስቶት ስድራ ዝተወለደ ዮናስ፡ በቲ ዝተመሃረሉን ዝፈትዎን ሞያ ኣብቶም ዝለዓለ ዝና ዘለዎም ትካላት ክሰርሕ'ኳ እንተጀመረ፡ ጉዳይ ጣፍ ዕረፍቲ ስለዝኸልኦ ግን ስርሑ ገዲፉ ካብ ኣውሮጳ ናብ ኢትዮጵያ ተመሊሱ።

ጣፍ፡ ክብሩ ወሲኹ ኣብ ዕዳጋ ዓለም ከቕርብ ወጢኑ ናብ ሃገሩ ዝተመለሰ ኢትዮጵያዊ

እስራኤል፡ ፍልስጤማውያን ናብ ሃገራ ከይኣትዉ ስለዝኸልከለት፡ መናእሰይ እታ ሃገር ኣብ እዮርሳሌምን ከባቢታት ምዕራባዊ ገማግምን ዘሎ ጥንታዊ ሓድግታት ብቨርችዋል ሪያሊቲ ክርእይዎ ተገዲዶም።

ጥንታዊ ሓድግታቶም ብ'ቨርችዋል ሪያሊቲ' ክርእዩ ዝተገደዱ ፍልስጤማውያን

ዓለምለኻዊያን ትካላት ረዲኤት - ፕሮግራም መግቢ ዓለም፡ ትካል ልምዓት ኣሜሪካ - እቲ ንኢትዮጵያ ዝወሃብ ዝነበረ ሓገዝ መግቢ ካብ ኣፍ ተጠቀምቲ እናተመንጠለ ንኻልእ ዕላማ ስለዝውዕል ክቋረጽ ከም ወሰኑ ይዝከር። እቶም ኣብዚ ተግባር’ዚ ዝኽሰሱ ኣካላትን መንግስታትን ነዚ ክሲ ምላሽ’ኳ እንተሃቡሉ፡ ሳዕቤኑ ኣብቲ ተጸባዪ ረዲኤት ዝዀነ ህዝቢ ግን ከቢድ ምዃኑ ርኡይ እዩ። እዚ ጉዳይ’ዚ ግን ከመይ ኢሉ እዩ ማዕቢሉ፣ ግቡእ ግብረመልሲ ንምሃብን መስርሕ ዕደላ ረዲኤት ንምቕጻልን ዝግበር ዘሎ ጻዕሪታት ከ እንታይ ይመስል?

ስርቂ መግቢ ረዲኤትን ምቍራጽ ቀረብን ካበይ ናበይ?

ኣብ ሱዳን፡ ኣብ መፋርቕ ሚያዝያ ዝተባርዐ ውግእ ሓድሕድ ዛጊት ማዕልቦ ዘይተረኸቦ ኰይኑ፡ ኣብታ ሃገር ምናልባት ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ግምታት ይዛይድ ኣሎ። ብፍላይ ኣብ ልዕሊ ሆስፒታላትን ሓካይምን ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ፡ ብርቱዕ ከምዝዀነ ቢቢሲ ኣፍሪቃ ኣይ ዝመርመሮ ሰነድ የመልክት።

ሱዳን፡ ገበናት ኲናት ተፈጺሞም ክዀኑ ከምዝኽእሉ ይግመት

ኣብ ለንደን፡ ሓደ ሰብ ጸምልዩን ብድኹም ኣካይዳን፡ ጥቓ መዓርፎ ነፈርቲ ሄትሮም ናብ ዝርከብ መደበር ፖሊስ ምስ ከደ፡  ፖሊስ ቃሉ ሰሚዖም ድሕሪ ዝገበርዎ መርመራ፡ ኣብ ታሪኽ እታ ሃገር ናይ መጀመርታ ተርእዮ ኰይኑ ዝተመዝገበ ገበን ፈተነ ምስግጋር ኣካላት ደቂ ሰብ ክምርምሩ ጀሚሮም።

ኵሊቱ ንምውሳድ ዝተጨውየ ዳንኤል መወዳእታኡ እንታይ ኰነ?

ልዕሊ 2 ሽሕ ዓደግቲ ድማ ናብተን ሱፐርማርኬት ብምኻድ ዝደልይዎ ሸቐጣት ንምእካብ ነተን ዓረብያታት ተጠቒሞም። ኣብቲ ንክልተ ኣዋርሕ ዝፀንሐ መጽናዕቲ ከኣ 39 ሰባት ቅድሚኡ ዘይፈልጥዎ ‘ኣትሪያል ፊብሪለሽን’ (AF) ማለት ዘይስሩዕን ኣዝዩ ቅልጡፍን ህርመት ልቢ ከም ዘለዎም ክልለይ ተኻኢሉ።

ፀገም ጥዕና ልቢ ዘለዎም ዓማዊል ዘለልያ ዓረብያታት ሱፐርማርኬት 

ብመሰረት እቶም ነቲ ተስፋ ተነቢርሉ ዘሎ ፈተነ ዝመርሑ ዘለዉ ተመራመርቲ ስነ-ፍልጠት፡ ሕዱር ሕማም ጸላም ከብዲ (CLD) እቲ እንኮ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ እናወሰኸ ዝኸይድ ዘሎ ዓቢ ሕዱር ሕማም እዩ።
ብተወሳኺ ሕዱር ሕማም ጸላም ከብዲ (CLD)  ንኣብ ትሕቲ 40 ዓመት ዝዕድሚኦም ሰባት ሳልሳይ ዝዓበየ ጠንቂ ቅድመ ሞት ምዃኑ ይግምቱ።

ካብ ሕማም ጸላም ከብዲ ክትፍወሱ ዝተለገሰ ቀልቀል ምተጠቅምኩምዶ?

እቲ ንታይታኒክ ዘርእይ ትካል: ሰባት ከምዝሞቱ መጠንቀቕታ በፂሕዎ ነይሩ

ውድብ ጥዕና ዓለም ኣብ 2023 ዕላዊ ኣብ ዝገበሮ መረዳእታ: ዩጋንዳ ካብተን ቀዳሞት ልዑል መጠን ኣልኮሆል ዝጥቀሙ ዜጋታት ዘለወን ሃገራት ሓንቲ ከምዝኾነ ኣመላኺቱ። 


ዩጋንዳ ዕድመ መስተይ ኣልኮሆል ናብ 21 ዓመት ክብ ክተብሎ’ያ

ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝተኣኻኸቡ ክኢላታት ነቶም ዝጠፍኡ ሰባት ክደልዩ ዝፀንሑ ኮይኖም እቲ ክፍሊት እንዳተቐበለ ናብቲ ዓሚቝ ባሕሪ በፃሕቲ ዝልእኽ ትካል ኣብ ዝሃቦ መግለፂ፡ ህይወት እቶም 5 ሰባት ከምዝሓለፈ ኣፍሊጡ’ሎ።

መርከብ ታይታኒክ ንምርኣይ ኣብ ውቅያኖስ ዝጠፍኡ ሰባት ከምዝሞቱ ተረጋጊፁ

ብቐጻሊ ንሓጺር እዋን እንድቅሰሉ ግዜ እንተረኺብና፡ ሓንጎልና ንነዊሕ ዓቢ ንኽኸውን ከም ዝሕግዝ ተመራመርቲ ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ ለንደን ይገልጹ።

ሓንጎልና ብሓጺር ድቃስ ቀትሪ ከም ዝጽሎ ትፈልጡ ዶ?

ካብ 75 ክሳብ 80 ሚእታዊት ደቂ ኣንስትዮ፡ ጽኪ መንደቕ ማህጸን የጋጥመን።
እዚ ኵነታት ዝዀነ ምልክት ከየርኣየ ከም ዝጸንሕ ክኢላታት ይዛረቡ።
ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ኢትዮጵያ ዝተፈላለየ ዓቐን ዘለዎም ጽኪ መንደቕ ማህጸን ብመጥባሕቲ ከም ዝተኣለዩ ክጽብጸብ ይስማዕ።

ምልክት ዘየርኢ ኣብ መብዛሕተአን ደቂ ኣንስትዮ ዘጋጥም ጽኪ መንደቕ ማህጸን እንታይ’ዩ?

ጾታዊ ህይወት ተኽልታት ስግንጢር ክኸውን ይኽእል እዩ። ናይ ብሓቂ ድማ ዘደንጹ ማለትና እዩ። 