ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ኣብ ልዕሊ ኣስላምን ስደተኛታትን  ዝግንፍል ዘሎ 'ጽልኢ' ዘስዓቦ ጭንቂ


ኣብ ኤርትራ ተወሊዳ እያ ዓብያ - ስምረት። ኣብ 13 ዓመታ ናብ ኣመሪካ ዘምርሐት እታ ኤርትራዊት ጓለንስተይቲ ውረድ ደይብ ዝምልኦ ጕዕዞ ሂወት እያ ኣሕሊፋ። ብሰንኪ ጸገማት ጥዕና፡ ክሳብ ምስ ምስ ሞት ተፋጢጥጣ፣ ኣብ ርእሲኡ ጸቕጢ ሕብረተሰብ እውን ገጢማ፤ ግን ከኣ ብእምነትን ሓቦን፡ ንዅሉ ሰጊራ እያ ሕልምታታት ዘግሃደት።

ተደራራቢ ሕማምን ባህሊን ዘይዓገታ ኤርትራዊት ተወዳዳሪት ቅርጺ ሰብነት - ስምረት ርእሶም

ላክፓ ሸርፓ ዓለም ዝፈልጣ ንእምባ ኤቨረሰት ብምሕዃር ብዘመዝገበቶ ክብረወሰን እዩ። ይኹን’ምበር ብድሕሪ’ዚ ዘሎ ውልቃዊ ህይወታ ግን ብሓደጋን ብራዕዲን ዝተጸልወ እዩ።


ንግስቲ እምባ፡ ብደገ ዕውት ህይወት ኣብ ገዛ ግን ብዘቤታዊ ግህሰት ዝተጸልወ ስቓይ

ካብ ዲሞክራስያዊ ሰልፊ ዝኾነ ኣባል ባይቶ ኪም፡ ኣብ ሩባ ሃን ሴኡል ኣብ ዝርከቡ ድልድላት ብዝሒ ፈተነታት ርእሰ ቅትለት ዝምልከት መረዳእታታት ኣብ ዝትንትነሉ እዋን’ዩ ኣብዚ መደምደምታ በጺሑ።

ብርእሰ ቅትለት ደቂተባዕትዮ ተሓተትቲ ደቂኣንስትዮ እየን ዝበለ ፖለቲከኛ ተወቒሱ

ኣብቲ ሰሓቢ ዝዀነ ገማግም ባሕሪ ኪሊፊ - ኬንያ፡ ኣብ ሰሙን እንተወሓደ ሓደ ኣረጋዊ ብስም ጥንቆላ ይቕተል። 'ቢቢሲ ኣፍሪቃ ኣይ' ንመንቀሊ እዚ ኣረሜናዊ ቅትለታት መርሚሩ ኣሎ። መብዛሕትኦም ከኣ በቶም ክከላኸሉሎም ዝግበኦም ሰባት፤ ናይ ገዛእ ርእሶም ስድራቤታት ዒላማ ከም ዝዀኑ ይግለጽ። እዚ ምድላው ንገለ ተዓዘብቲ ከስካሕክሑ ዝኽእሉ ምስልታት ዝሓዘ እዩ።

'ጠንቆልቲ' ብዝብል ዝቕተሉን መሬቶም ዝውረስን ኣረጋውያን

ቡን ብኸመይ ወይ መዓስ ከምዝተረኽበ ብልክዕ ዝፈልጥ የለን፤ ብዛዕባ መበቆሉ ዝገልጹ ብዙሓት ኣፈ-ታሪኻት ግን ኣለዉ። ገለ ካብዚኦም፡ መበቆል ቡን ኣብ ኢትዮጵያ ከምኡ'ውን ኣብ የመን ከምዝዀነ ይገልጹ።


ቡን ኣበይ’ዩ ተረኺቡ? ኣብ ኢትዮጵያ ወይስ ኣብ የመን?

ምስዕዓም ፍልቀታዊ ዕላማ እውን ክህልዎ ይኽእል እዩ። ኣካል ንኣካል ክንጸጋጋዕ ከለና ሓደ ነቲ ካልእ ዘለና ስምዒት ዝሕብር ምልክታት ክንረክብ ንኽእል ኢና። እዚ ድማ እቲ ከንፈር ንከንፈር ዝግበር ፍቕራዊ ምስዓም ንበይኑ ፍሉይ ዝውቱር ባህሪ ደቂ ሰባት ከምዘይኮነ ከረድእ ይኽእል።

ሰባት ግን ስለምንታይ እዮም ዝሰዓዓሙ?

ኣብ መጀመርታ ደቂ ሰባት፡ ጸባ እንስሳታት ኣይኽእሉን ነይሮም – ሕጂ ግን ኣብ ብዙሓት ህዝብታት ተመራጺ መስተ’ዩ። ፍልቀት ስለምንታይ ጸባ ምጽዋር መሪጻ? 

ደቂ ሰባት ንምንታይ ኢና ንምራኽ ዝተዳለወ ጸባ ንሰቲ?

እቲ ሕጊ ንኹሎም ካብ ከባቢ 11 ክሳብ 18 ዓመት ዝዕድሚኦም ተማሃሮ መንግስታዊ ኣብያተ ትምህርቲ ኣብ ዝወሃብ ትምህርቲ ዝምልከት ክኸውን እዩ።
እዚ ውሳነ ከኣ፡ ኣመሓዳሪ ግዝኣት ሉዊዚያና ኩለን ኣብታ ግዝኣት ዝርከባ መንግስታዊ ኣብያተ ትምህርቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዝርከቡ ‘ዓሰርተ ትእዛዛት’ ኣብ መምሃሪ ክፍልታት ክጥቅዓ ዝእዝዝ ሕጊ ካብ ዝፍርም ድሕሪ ሓደ ሰሙን ዝሰዓበ ኮይኑ’ሎ።

ኣብያተ ትምህርቲ 'ብቅልጡፍ' መጽሓፍ ቅዱስ ክምህራ ዝኣዘዘት ግዝኣት ኣሜሪካ 

“ከም ጽባቐ ክውሰድን ክግለጽን ዝረእዮ ዝነበርኩ እቲ ዝተመሸጠን ለማሽን ጸጉሪ ጥራይ ብምንባሩ፡ ነቲ ኣፍሮ ፍሪዝ ዝነበረ ጸጉረይ ኩሉ ግዜ ጠምጢመ እየ ዝሓብኦ ኔረ።” እታ ኣብ ህጻንነታ ጀሲካ በላኒ ብምባል ስማን መንነታን ዘሕፍራ ዝነበረት ሳበል፣ ሎሚ ግን ብሽማ በልስ ቶይስ ዝብሃል እትኮርዓሉ ትካል ኪትከፍት በቒዓ ኣላ።

ኣፍሪቃዊ መበቆል ዝውክሉ ባምቡላታት ብምስራሕ ናእዳ ዘትረፈት ኤርትራዊት-ሽወደናዊት ሳበል በራኺ

መዓልቲ ኣቦታት ኣብ መንጎ ኣቦታትን ደቆምን ዘሎ ምትእስሳር ዝኽበረላ ፍልይቲ ዕለት እያ።
ኣቦ ንደቁ ዘለዎ ፍቕሪ ብጽምብል ሓንቲ መዓልቲ ጥራይ ዝግለጽ’ኳ እንተዘይኰነ፡ እዛ መዓልቲ ግን ፍቕርን ተወፋይነትን ኣቦታት ከምኡ’ውን ኣቦታት ኣብ ህይወትና ዝጻወትዎ መተካእታ ዘይብሉ ተራ እተዘኻኽረና እያ።


መዓልቲ ኣቦታት ኣብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ይኽበር ድዩ?

ብጹእ ኣቡነ ማትያስ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ኢትዮጵያ፡ እታ ቤተ ክርስቲያን ካብ ውሽጥን ካብ ደገን ከበድቲ ብድሆታት ይገጥማ ከምዘሎ ገሊጾም።


ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስቲያን ኢትዮጵያ ኣብ ከቢድ ጸገም'ያ ዘላ - ፓትሪያርክ ኣቡነ ማትያስ

ኣብዚ ሃይማኖታዊ ጽምብል ኣመንቲ ክርስትና ጥራይ ዘይኮኑ፡ ብፍላይ ነበርቲ እቲ ከባቢ ህዝቢ ብሌንን ትግረን ኣስላሞም ይዅኑ ክርስትያኖም ሓቢሮም ከምዝጽምብሉዋ፡ ካህናትን ምእመናን እቲ ከባቢ ይሕብሩ።
ኣብዚ ዓመታዊ ጽምብል'ዚ ካብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ሃገርን ወጻእን ከይተረፈ ዝመጽኡ ነጋድያን ሓቢሮም ይጽልዩን ይላለዩን።


ከረን፡ ዝተፈላለዩ ሃይማኖታት ዝሳተፉሉ ፍሉይ ንግደት ማርያም ደዓሪት

ሰይጣናዊ ኣምልኾ ብሓቂ ብሰይጣን ምእማን ዘጠቓልል ከምዘይኰነ መርበብ ሓበሬታ አታ ቤተ ጸሎት ይሕብር። ኣብ ክንድኡስ፡ ኣባላት እቲ ኣምልኾ፡ ሃይማኖት "ካብ ኣጉል እምነት ክፍለይ" ከም ዘለዎ እዮም ዝኣምኑ። ሰይጣን ዝብል ስም ምቕባሎም "ነቲ ንቅዱስ ሕግታት ኣብ ሕቶ ዘእቱን ንኹሉ ጃንዳዊ ምጽዓን ዝነጽግን መናፍቕ" ንምምልካት እዩ።

ትርጕም ሓወልቲ ኣምልኾ ሰይጣን እንታይ እዩ?

ገጻት ማሕበራዊ ሜድያ ከም ሓደ መጋባእያ ቤትፍርዲ ተሓሲቡ፡ ወነንቲ ወይ ኣካየድቲ ሜድያታት ከም መርማሪ ኣካል (ፖሊስ) ወይ ኣሸማገልቲ፣ ተዓዘብቲን ሰማዕትን ድማ ከም ሰማዕቲ ጉዳይ (ደያኑ) ሰብ ጉዳይ ከም ከሳስን ተኸሳስን ብምዃን ብዙሓት ተኣፈፍቲ ጉዳያት ክዝትየሎምን ካብኡ ሓሊፎም ክመሳኸሩሎምን ምርኣይ እናተለምደ ይኸይድ ኣሎ። እዚ ግን ብቕንዕና ፍታሕ ንምምጻእ ድዩ?

ኣብ ማሕበራዊ ሜድያ ዝቕላዕ ዘሎ ውልቃዊ ጉዳያት ብሓቂ ፍታሕ ንምርካብ ድዩ?

መብዛሕትኦም ኢትዮጵያውያን መዓልቲ ኣዴታት ምስቲ ካብ ባህሊ ምዕራባውያን ዝመጸ ጽንብል እዮም ዘተኣሳስርዎ። ይኹን’ምበር ኣብታ ሃገር ነዊሕ ዝጸንሐ ኢትዮጵያዊ መዓልቲ ኣዴታት ኣሎ። 

‘ኣንትሮሽት’፡ ኢትዮጵያዊ መዓልቲ ኣደታት

ላዕለዋይ ቤት ምኽሪ እስላማዊ ጉዳያት ኢትዮጵያ፡ ን2ይ ዓመታዊ ሓፈሻዊ ጉባኤ ኣመልኪቱ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ኣብዚ ቀረባ እዋን ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት መዘራረቢ ኰይኑ ጸኒሑ’ዩ። ትሕዝቶኡን ዝለዓል ዘሎ ነጥቢታትን ስክፍታን ከኣ እዚ ጽሑፍ ዳህሲስዎ'ሎ፤

ኢትዮጵያ፡ ግዝረት ደቂ ኣንስትዮ ዝምልከት ውሳነ ዑለማ ስለምንታይ ኣካታዒ ኰይኑ?

ነበርቲ ቲበት፡ ብሰንኪ ለውጢ ክሊማ ኣብ ሓደጋ ዝኣተዉ ኣብ መበል 14 ክፍለ ዘመን ዝተሃንጹ ገዳማት ቲቤት ይርከብ።



ብደቂ ኣንስትዮ ዝዕቀቡ ዘለዉ ጥንታዊ ገዳማት

እቲ ንመፈተኒ ተባሂሉ ወነንቲ ኣኽላባት ምስ ኣኽላባቶም ፊልም ንኽርእዩ ዘፍቀደ ሲነማ-ሲቲ ብምሉኦም ቲኬታት ክሸይጥ ብምኽኣሉ ኣዕጋቢ ውጽኢት ኣርእዩ ኣሎ።

'ኣኽላባት ናብ ሲነማ ምውሳድ ንዓና ብዙሕ ትርጕም ኣለዎ'

ኣል ሓበሻ፡ ኣብ ዱባይ ባህላዊ መግቢ ኢትዮጵያ ዘላለየ ቤት መግቢ

ካብ ነዊሕ ግዜ ኣትሒዙ ብዛዕባ ክንዮ-ባህርያዊ ፍጻመታት እምነት ዘለዎም ሰባት ሒደት ኣይኰኑን። ኣብዚ መበል 21 ክፍለ ዘመን እውን እንተዀነ፡ ክንዮ-ባህርያዊ ፍጻመታት ከምዘጋጠሞም ዝዛረቡ ኣለዉ። ከምዚ ዝበሉ እምነታት ግን ስለምንታይ ክሳዕ ሕዚ ጸኒሖም? ገለ ረብሓ ክህልዎም ይኽእል’ዶ ይዀን?

ሳይንስ ብዛዕባ መናፍስቲ ምውታን እንታይ ይብል?

ዒድ ኣል-ፈጥር ጾም ምዝዛሙ ካብ ምምልካት ሓሊፉ ኣብ ምሉእ ሮሞዳን ንዝተወሃበና ሓገዝን ሓይልን ንኣላህ እነመስግነሉ ዕለት እዩ።

እስልምና፡ ዒድ ኣል-ፈጥር ዝኽበረሉ መዓልቲ ስለምንታይ የደናግር?

መራሕቲ ማሕበረሰብ ሰብ ግን፡ ነቐፌታታት ኣብ ዝቐርበሉ ዘሎ እዋን፡ ሰባት ንልምዶምን ባህሎምን ከምዘይርድኡሎም ገሊጾም።

ንጓል 12 ዓመት ቈልዓ ዝተመርዓወ ወዲ 63 ዓመት ቀሺ  ንብዙሓት ኣቘጢዑ

ኣብተን ጐርጐሪዮሳዊ ዓውደ ኣዋርሕ ዝኽተላ ሃገራት፡ ብመሰረት ቅዱስ መጽሓፍ ዘስፈሮ፡ ዝኽሪ የሱስ ክርስቶስ ድሕሪ ስቕለቱ - ዓርቢ - ኣብ ሳልሳይ መዓልቱ - ሰንበት - ዝተንስኣሉ መዓልቲ ትንሳኤ ብዝተፈላለየ ኣገባብ ጽንብል ይዝከር ኣሎ።