Nghị sĩ Nhật: 'Có thể tạm dừng tiếp nhận lao động Việt Nam' vì tỷ lệ phạm tội cao

Thượng nghị sĩ Haruo Kitamura từ Đảng Bảo thủ Nhật Bản cho rằng chính phủ nước này có thể quyết định tạm dừng hoàn toàn việc tiếp nhận lao động Việt Nam "để bảo vệ an ninh trật tự", truyền thông Nhật Bản đưa tin hôm 28/10.

Đề xuất này được ông Kitamura đưa ra tại phiên họp của Ủy ban Tư pháp Thượng viện ngày 27/10, trong cuộc tranh luận với Bộ trưởng Tư pháp Takashi Yamashita về chính sách đối với người nước ngoài và vấn đề bảo đảm an ninh công cộng.

Tại đây, ông dẫn số liệu của Cảnh sát Quốc gia Nhật Bản về tình trạng người nước ngoài bị bắt giữ theo quốc tịch trong năm 2025.

Theo đó, trong tổng số người nước ngoài bị bắt giữ liên quan đến các tội phạm hình sự và vi phạm các luật đặc biệt, người Việt Nam chiếm 32,6%, đứng đầu bảng xếp hạng, người Trung Quốc chiếm 16,1% ở vị trí thứ hai.

Điều đáng chú ý, theo ông Kitamura, là người Việt Nam chỉ chiếm khoảng 18,2% trong tổng số khoảng 3,49 triệu người nước ngoài cư trú tại Nhật Bản, nếu không tính thường trú nhân, vợ hoặc chồng của thường trú nhân và người có tư cách thường trú đặc biệt.

Từ sự chênh lệch giữa tỷ trọng dân cư và tỷ trọng người bị bắt giữ, ông cho rằng người có xuất thân từ Việt Nam đang xuất hiện trong số liệu thống kê bắt giữ với tỷ lệ cao hơn đáng kể so với nhiều nhóm quốc tịch khác.

Tuy nhiên, chính trị gia này cũng thừa nhận sự khác biệt về tỷ lệ bắt giữ có thể chịu tác động từ nhiều yếu tố như độ tuổi, giới tính, cơ cấu nghề nghiệp hoặc tư cách lưu trú của từng cộng đồng.

Ông đồng thời khẳng định trong cộng đồng người Việt Nam tại Nhật có rất nhiều người lương thiện và tuân thủ pháp luật.

Với thực trạng tỷ lệ vi phạm cao, ông cho rằng hiện có những phương án mà Nhật Bản có thể cân nhắc, bao gồm tạm dừng hoàn toàn việc tiếp nhận người Việt Nam, hoặc có thể tiến hành xét duyệt nghiêm ngặt hơn, hoặc phân loại theo xuất thân và áp dụng cách xử lý khác nhau.

"Cần phân tích xem những người Việt Nam phạm tội tại Nhật đến từ những tỉnh nào. Nếu có những địa phương xuất hiện tỷ lệ phạm tội đặc biệt cao thì có thể cân nhắc các biện pháp như tạm dừng tiếp nhận người từ những địa phương đó," ông nói, đồng thời bày tỏ nghi ngờ liệu quá trình đánh giá từng hồ sơ nhập cảnh riêng lẻ của Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh và Cư trú đã đủ để kiểm soát rủi ro hay không.

Bộ trưởng Tư pháp Yamashita bày tỏ quan điểm thận trọng.

Ông nói Nhật Bản hiện xem xét từng hồ sơ nhập cảnh riêng biệt và việc áp dụng một biện pháp hạn chế đồng loạt chỉ dựa trên nơi xuất thân là điều rất khó thực hiện.

Theo ông Yamashita, việc đánh giá quyền nhập cảnh được thực hiện đối với từng cá nhân và chính phủ cần tránh đưa ra những quyết định chỉ dựa trên yếu tố khu vực địa lý.

Tuy vậy, lãnh đạo Bộ Tư pháp Nhật Bản cũng thừa nhận tính cấp thiết trong việc nghiên cứu kỹ hơn nguyên nhân khiến tỷ lệ người Việt Nam xuất hiện trong số liệu bắt giữ ở mức cao.

Trước đó, Thủ tướng Sanae Takaichi cũng bày tỏ quan điểm rằng nếu có thể xây dựng được một hệ thống phân loại những nhóm người nước ngoài có nguy cơ phạm tội cao dựa trên dữ liệu khách quan, chính phủ nên nghiên cứu các biện pháp ứng phó phù hợp, bao gồm hợp tác với các quốc gia liên quan.

"Con người không phải thần thánh. Chúng ta không thể nhìn vào từng người rồi khẳng định chắc chắn họ sẽ không phạm tội trong tương lai. Vì thế, nơi xuất thân cũng phải là một trong những yếu tố được cân nhắc," Thượng nghị sĩ Kitamura lập luận.

Ông nhấn mạnh doanh nghiệp có thể theo đuổi lợi ích kinh tế, nhưng chính phủ phải đặt việc bảo vệ an ninh xã hội lên vị trí ưu tiên hàng đầu.

Cuộc tranh luận về nhập cư và lao động nước ngoài đang ngày càng trở thành một chủ đề chính trị đáng chú ý tại Nhật Bản thời gian qua.

Quốc gia này vừa phải đối mặt với tình trạng già hóa dân số và thiếu hụt lao động, vừa tìm cách duy trì an ninh và sự đồng thuận xã hội.

Tính đến giữa năm 2026, người Việt Nam là cộng đồng người nước ngoài lớn thứ hai tại Nhật Bản, chỉ sau người Trung Quốc, với khoảng 680.000 người sinh sống tại nước này, trong đó có khoảng 480.000 lao động, theo báo chí trong nước.

Thống kê trong năm 2025 của Cục Quản lý Lao động ngoài nước (Bộ Nội vụ) chỉ ra lao động Việt Nam tại Nhật Bản chiếm gần 50% tổng số lao động Việt đang làm việc ở nước ngoài.