Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Afaan Oromoo

Wanti kun yeroo usaan mudatu dhiironni baayyeen yaaddoo keessa galu. Sababiin isaas, wanti akka kanaa isaan mudatu mallattoo jalqabaa baayyinni isparmii hir'achaa dhufuu ykn mallattoo maseenuuti jedhanii yaadu.

Hirriba keessa isparmii of jalatti dhangalaasuun mallattoo maseenuutii?

Qorannoon gaggeeffame akka agarsiisutti,  dhiironni hiriyaasaanii dubaraa gadi galii argatu ta'e, ofitti amanamummaa fi gammachuusaanii miidha.

Dhiironni haatii warraa saanii isaan caala galii qabaachuutti maaliif hin gammadan?

Abbootiin muraasni qullubbii qunciisaa, killee cabsaa fi naanawa minjaalaatti yoo kuduraalee muran, kaan isaanii ammoo daa'imman reefuu dhalatan uruursu. Ijoolleen ammoo ashanguliitiidhaan taphatu, haadholiin ammoo taa'anii isaan ilaalaa jiru.

'Lubbuukoo balleessuufan ture, amma garuu hadhoolii kaanan gargaaraa jira' 

Dr Isteefaanii Giriin jedhamti, hakiimota jalqabaa Kaanaadaa keessatti namoonni akka du'an gargaaran keessaa tokkodha. Muuxannooshii BBCtti himtee jirti kunooti.  

Hakiima dhukkubsatoonni akka du'aniif gargaartu- Dr. Isteefaanii Giriin

Yaadannoo dhumaa Haan Tesuun waa'ee ijoolluummaa intalashee irratti qabdu kan Caamsaa 1975, mana isaanii Saawoo keessatti.
"Ani gabaa dhaqee Kunghaan 'hin dhuftuu?' jedheen. Isheenis 'lakki hiriyyoota koo waliin taphachuuf deema' naan jette," jechuun yaadatti Aadde Haan. Amma waggaa 40n booda intalasheetiin wal arganiiru.


Haati waggaa 44 booda intallishee hatamtee UStti ergamteen wal agarte 

Amiit Goos jedhama, ijoollummaasaatii kaasee sababa fuulasaatiif qoccolamaa guddate. Sababa fuula isaatiif yeroon itti kaafteeriyaatti namni isaaf ajajamu dhabame jiraachuu dubbata.

'Sababa fuula kootiif kaaffeetti akka ekeraan mana seeneetti na ilaalan'

Waldaan Ogeeyyii Fayyaa Itoophiyaa duula ogeeyyiin fayyaa mindaan kaffalamuuf gaggeeessaa jiran ilaallchisuun baaseen baaserratti ogeeyyiin fayyaa hidhaman akka gadhiifamanii hojii dileetti deebi'an gaafate.

'Sadarkaa hammaataarra gahuu dura atattamaan falli haa kennamu' - Waldaa Hakiimota Itoophiyaa 

Waggoota muraas dura gaaffii dureeyyiin nama kaaniin addatti yaaduu? Amaloota addaa akkamii qabu?

Xiinsammuu dureeyyii: Maallaqni gammachuu bitaa?

Bakka hojii, gaa'ela, hiriyyummaa fi kaan keessatti namoonni boqonnaa malee turuun mudhukuu danda'uu jedhu ogeessi. 

'Naa game!' - Bakka hojii, gaa'elaafi kaanitti akkamiin of baraarru?

Dhiphinni tokko tokko fayidaa yoo qabaatu, dhiphinni sammuu baay'ee cimaa ta'e qaama keenyarratti miidhaa cimaa fida. 

Dhiphinni sammuu maali? Dhiphina gara waan gaaritti jijjiiruu dandeenyaa?  

Sammuun dalaguuf oksijinii barbaada. Yoo dhahannaan onnee dhaabate oksijiniin sammuu bira waan hin geenyeef namni suni du’e jedhamee amanama ture.

Yeroo du'uuf jennu sammuu keenya keessatti maaltu ta'a?

Qoricha sammuu hadoochuu fi Kookeenii caalaa %50 humna qaba jedhama. Sababa kanaaf Chaayinaa, Meksiikoo fi Ameerikaan waraana daldalaatti seenaniiru.

Qoricha yoo dhaabuuf jedhan nama dhukkubu, araadisaa lubbuu dabarsu maali?

Dhalataa Itoophiyaa kan ta'e Averaa Mangistuu, kan bara 2014 keessa Hamaasiin qabame amma namoota shan biraa waliin Sambata Giraandha 22, 2025 gadhiifameera.

Dhalataan Itoophiyaa Hamaasin waggaa 10 dura to'atame gadhiifame

Halkan raftanii bultanii garuu ganama yoo kaatan miirrii dadhabbii fi dunquqqaa'uu isiniitti dhagahamee beekaa? 

Dunquqqaa'uu ittisuun hirriba gaarii argachuuf wantoota gochuu qabnu shan

Meeriin gaa'ila isheerra lubbuun jiraachuu filachuu isheef murtoo sirriin murteessee jettee amanti.

'Kaansariin qoonqoo sagalee fi gaa'ila koo narraa fudhate'- Meerii

Erga weerara koronaa Vaayirasii as addunyaa irratti lakkoofsi ijoollee mana barnoota adda kutuun mana keessatti akka baratan taasifamanii baay'ee dabaleera. 
Haala asiin dura haalli ture namoota qabeenya qabantu daa'immaan ykn maatii isaaniif ogeeyyii fayyas ta'ee barnootaa manatti mindeessa.

Maatii hedduun maaliif ijoollee isaanii manatti barsiifachuuf dirqaman laata?

Aartiin dhakaa kaabuu kun dhiphinaafi yaaddoo itti dagachuuf gargaara jedha namni dhagaa boca garaa garaa qabu kaabun beekamu. 

'Aartii dhakaa kaabuu' dhageessanii beektuu?

Ganda Sulula Qinxamaa Keeniyaa keessatti argamtutti torbee darbe gaddi guutee ture. Barattoonni fayyaa waayila isaanii dhihoo lubbuu ofii baaseef gadda taa'anii ture. Firaansiis oggeessa fayyaa sahanaffaa dhiheenya lubbuu ofii galaafatedha.

'Hojii galata hin qabne'- ogeeyyiin fayyaa Keeniyaa maaliif lubbusaanii balleessu?

Tarii yoo rafuu kaatu hirribni sin qabu yoo ta'e, fallisaa qalamaa fudhattee waraqaarratti tarreessuun fayidaa qaba jedhu ogeeyyiin.

Bor waan hojjettu tarreessuun akkamitti dhiphinarraa si oolcha?

Iskizoofireniyaan dhibee namumaa, qor-qalbii, hawaasummaa, maatii, barnooota fi hojii otoo hin nama tokkoorratti dhiibbaa jabaa qaqqabsiisu. Dhaabbannii fayyaa addunyaa namoota rakkoo sammuu kana qabaniirra qolliifannaa fi saarbamiinsi mirgaa irra qaqqabuun baratamaadha jedhe.

Sagalee qabatamaan hin jirre dhagahuun mallattoo dhibee sammuu ta'uu beektuu?

Dubartiin umuriin ganna 28 tokko dhukkubbii mataa cimaa ta’ee fi dhiitaa naannoo mataa isheerratti mul’ate yaalamuuf ture kan Hospitaala Ispeeshaalitii Alarti deemte.



Finfinneetti mataa dubartii tokko keessaa xannachi 1.3Kg ulfaatu bahe

Waggaa tokkoof homaa gochuu yoo dhiiste sitti tolaa? Hojii hojjechuu, guddina hojii barbaaduu ykn waan

' Itti yaadanii homaa gochuu dhiisuun, ' maaliif nuuf gaarii ta'a?

Ileeni Foo jedhamti, nama ganna 49 yoo taatu wal’aansa miilla dheereffachuuf Doolara 50,000 baaste dogoggora ta’uu wal’aansa turtii waggootaan hordofaa turte boodarra barte.

'Miila dheereffachuuf yaaleen rakkoo guddaa keessa gale'

Dubartiin ulfaa tokko dhugaatii burcuqqoo tokko torbaniitti yoo dhugde guddina sammuu, boca fuulaafi amala daa’ima garaa keessaarratti dhiibbaa akka qabu saayinsiin ni hima.

Fayyaa Sammuu