ရီပတ်ဘလီကန်ရွေးကောက်ပွဲရှုံးလို့ ဟက်ဂ်ဆက်သ်နဲ့ ရူဘီယို ရာထူးကနုတ်ထွက်ဖို့မရှိ

အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပီတ် ဟက်ဂ်ဆက်သ်နဲ့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယိုတို့ဟာ သက်တမ်းဝက်ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ထရမ့်အစိုးရအဖွဲ့ အပြောင်းအလဲအတွင်း ရာထူးကနေ ထွက်ခွာရနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ ကောလာဟလတွေကို အိမ်ဖြူတော်က ငြင်းဆိုလိုက်ပါတယ်။

အီရန်စစ်ပွဲကို ကိုင်တွယ်ပုံနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဟက်ဂ်ဆက်သ်ကို အစားထိုးဖို့ တောင်းဆိုမှုတွေ ရှိနေတယ်လို့ အမေရိကန်မီဒီယာတွေက ဖော်ပြကြပါတယ်။ အီရန်စစ်ပွဲကို ကိုင်တွယ်ပုံဟာ ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီ ရွေးကောက်ပွဲမှာ အကြီးအကျယ် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရတဲ့ အကြောင်းရင်းတစ်ခုအဖြစ်လည်း အပြစ်တင်ခံနေရပါတယ်။

ရာထူးက ထွက်တော့မယ့် ရီပတ်ဘလီကန်လွှတ်တော်အမတ်တစ်ဦးကတော့ ဟက်ဂ်ဆက်သ်ကို စွပ်စွဲပြစ်တင်ရေး မဲခွဲဆုံးဖြတ်မှုကို လာမယ့်သီတင်းပတ်အတွင်း အစောဆုံး စတင်ဖို့ ကြိုးပမ်းမယ်လို့ ခြိမ်းခြောက်ထားပါတယ်။

အဲဒီအပေါ် ဟက်ဂ်ဆက်သ်က သူ့ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို ကာကွယ်ပြောဆိုပြီး စွပ်စွဲပြစ်တင်ဖို့ ကြိုးပမ်းမှုကို ရှုတ်ချတဲ့ ဗီဒီယိုတစ်ခု ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

"သူတို့ ကျွန်တော့်ကို တိုက်ခိုက်နေကြတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ထိရောက်စွာ လုပ်ဆောင်နေလို့ ကျွန်တော်တို့ကို တိုက်ခိုက်နေကြတာပါ။ ဒါက အလုပ်ဖြစ်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ နောက်ဆုတ်မှာ မဟုတ်ဘူး" လို့ သူက ပြောပါတယ်။

တစ်ဖက်မှာလည်း ၂၀၂၈ ခုနှစ် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ လက်ရှိရာထူးကနေ ထွက်ခွာဖို့ စဉ်းစားနေတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေကို နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယိုက ငြင်းဆိုထားပါတယ်။

ထရမ့်ရဲ့ သမ္မတသက်တမ်းကုန်ဆုံးတဲ့အထိ သူ့အစိုးရအဖွဲ့မှာ ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖို့ဟာ သူ့ရဲ့ အစီအစဉ်ဖြစ်တယ်လို့ ရူဘီယိုက New York Times သတင်းစာနဲ့ အင်တာဗျူးမှာ ပြောပါတယ်။

"ကျွန်တော် လုပ်နေတဲ့အလုပ်ကို သဘောကျပါတယ်။ သူ ရာထူးက ထွက်တော့မယ်လို့ ပြောတိုင်းလည်း ကျွန်တော် ရယ်မိတယ်။ ဘယ်ရာထူးက ထွက်မှာလဲလို့တောင် ပြန်မေးမိတယ်" လို့ ရူဘီယိုက ပြောပါတယ်။

ဒီသီတင်းပတ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲမှာ ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီ ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် ရူဘီယို ရာထူးကနေ ထွက်တော့မယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေကို အိမ်ဖြူတော်နဲ့ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနတို့ကလည်း ပယ်ချခဲ့ပြီး "သတင်းအမှား" တွေလို့ တုံ့ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဟက်ဂ်ဆက်သ်ရဲ့ နိုင်ငံရေးအနာဂတ်ကတော့ ပိုပြီး မရေရာတဲ့ အခြေအနေမှာ ရှိနေပါတယ်။

အမေရိကန်အောက်လွှတ်တော်နဲ့ အထက်လွှတ်တော် နှစ်ရပ်စလုံးကို ဒီမိုကရက်ပါတီက ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့တဲ့ ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲရှုံးနိမ့်မှုအတွက် ထရမ့်နဲ့ ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီ ဗန့်စ်တို့က အီရန်စစ်ပွဲကို အကြောင်းရင်းအဖြစ် ထောက်ပြခဲ့ကြပါတယ်။

ABC သတင်းဌာနနဲ့ တယ်လီဖုန်းအင်တာဗျူးမှာတော့ ဟက်ဂ်ဆက်သ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး သူ့ဆီကို "ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုတွေ ရှိခဲ့တယ်" လို့ ထရမ့်က ပြောခဲ့ပေမဲ့ ဟက်ဂ်ဆက်သ်ကို ရာထူးမှာ ဆက်ထားဖို့ "အပြည့်အဝ ရည်ရွယ်ထားတယ်" လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

ကြာသပတေးနေ့နှောင်းပိုင်း အိမ်ဖြူတော်မှာ သတင်းထောက်တွေကို ပြောရာမှာလည်း "ပီတ် ဟက်ဂ်ဆက်သ်ဟာ အလုပ်တွေကို အလွန်ကောင်းမွန်စွာ လုပ်ဆောင်ခဲ့တယ်" လို့ ထရမ့်က ချီးကျူးခဲ့ပါတယ်။

ထရမ့်က သူ့အမြင်အရ ဟက်ဂ်ဆက်သ်ရဲ့ အောင်မြင်မှုတွေထဲမှာ ဇန်နဝါရီလအတွင်း ဗင်နီဇွဲလားခေါင်းဆောင် နီကိုလပ်စ် မာဒူရိုကို ဖမ်းဆီးခဲ့မှုနဲ့ ကိုးလမြောက်အထိ ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်တဲ့ အီရန်စစ်ပွဲတို့ ပါဝင်တယ်လို့လည်း ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

ကြာသပတေးနေ့က ထုတ်ပြန်တဲ့ ဝါရှင်တန်ပို့စ်သတင်းစာရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ ထရမ့်ဟာ ပူးတွဲစစ်ဦးစီးချုပ်များအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဒန် ကိန်း ဒါမှမဟုတ် အမေရိကန်ဗဟိုစစ်ဌာနချုပ် (CENTCOM) အကြီးအကဲ ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဘရက်ဒ် ကူးပါးတို့ကို ရာထူးကနေ ဖယ်ရှားဖို့ စဉ်းစားနေနိုင်ပါတယ်။ သူတို့နှစ်ဦးစလုံးဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ ရှစ်လက စတင်ခဲ့တဲ့ အီရန်စစ်ပွဲနဲ့ပတ်သက်ပြီး အကြံဉာဏ်ပေးရာမှာ အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်ခဲ့ကြသူတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ထရမ့်ကို မကြာခဏ ဝေဖန်လေ့ရှိတဲ့ ရီပတ်ဘလီကန် အောက်လွှတ်တော်အမတ် သောမတ်စ် မက်ဆီက ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဟက်ဂ်ဆက်သ်ကို စွပ်စွဲပြစ်တင်ဖို့ ကြိုးပမ်းမှုကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားမယ်လို့ ပြောပါတယ်။

လာမယ့် သီတင်းပတ်အစောပိုင်းမှာ ဟက်ဂ်ဆက်သ်ကို စွပ်စွဲပြစ်တင်ရေး အဆိုတင်သွင်းမယ်လို့ မက်ဆီက Politico သတင်းဌာနကို ပြောပါတယ်။

X လူမှုကွန်ရက်မှာလည်း ဇန်နဝါရီလအတွင်း ဒီမိုကရက်ပါတီက ထိန်းချုပ်မယ့် လွှတ်တော်သစ် မဖွဲ့စည်းခင် ဟက်ဂ်ဆက်သ်ကို ရာထူးကနေ အစားထိုးသင့်တယ်လို့ သူက သမ္မတကို သတိပေးထားပါတယ်။

"အစားထိုးခန့်အပ်မယ့်သူတွေကို အထက်လွှတ်တော်က အတည်ပြုပေးနိုင်သေးတဲ့ အချိန်မှာပဲ ဒါကို လုပ်သင့်ပါတယ်" လို့ မက်ဆီက X မှာ ရေးသားခဲ့ပါတယ်။

ဟက်ဂ်ဆက်သ်ဟာ တန်နက်ဆီပြည်နယ်မှာ လစ်လပ်နေတဲ့ အထက်လွှတ်တော်အမတ်နေရာအတွက် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ဖို့ စိတ်ဝင်စားနေတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေလည်း ထွက်ပေါ်နေပါတယ်။

သူ့ရဲ့ ဗီဒီယိုထုတ်ပြန်ချက်မှာတော့ သူ့ကို စွပ်စွဲပြစ်တင်ဖို့ ကြိုးပမ်းမှုဟာ "မဲ ရှုံးနိမ့်ထားတဲ့ လွှတ်တော်အမတ်တစ်ဦးနဲ့ သူ့ရဲ့ ဒီမိုကရက်မဟာမိတ်တွေ" ရဲ့ "မကျေနပ်ချက်တွေနဲ့ အတုအယောင် စွပ်စွဲပြစ်တင်ရေး ကြိုးပမ်းမှု" ဖြစ်တယ်လို့ ဟက်ဂ်ဆက်သ်က ရှုတ်ချခဲ့ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် သူ့လက်ထက်မှာ ထရမ့်ရဲ့ "အမေရိကန်ကို ဦးစားပေးရေး" မူဝါဒကို ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ဘယ်လို အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့တယ်ဆိုတာကိုလည်း ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီထဲမှာ စစ်မှုထမ်းစုဆောင်းမှု ပြန်လည်မြှင့်တင်တာ၊ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှု အခြေခံလုပ်ငန်းတွေ ပြန်လည်တည်ဆောက်တာနဲ့ မတူကွဲပြားမှုကို အားပေးတဲ့ အစီအစဉ်တွေကို ဖယ်ရှားတာတို့ ပါဝင်တယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

ဒီမိုကရက်တွေနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့လည်း "သူတို့ရဲ့ မူဝါဒတွေက အလုပ်မဖြစ်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် နိုင်ငံရေးပြဇာတ်တွေကို အာဏာကျင့်သုံးမှုလို ပုံဖော်ပြီး သူတို့ရဲ့ ပြိုင်ဘက်တွေကို ဖျက်ဆီးဖို့ ကြိုးစားနေကြတာပါ။

ဒါဟာ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ အပုပ်ချတိုက်ခိုက်တဲ့ နိုင်ငံရေးသက်သက်ပါပဲ" လို့ ဟက်ဂ်ဆက်သ်က ပြောပါတယ်။

တဖက်မှာတော့ အမေရိကန်ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီ ဗန့်စ်က ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲမှာ ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီ အကြီးအကျယ် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရတာဟာ အီရန်စစ်ပွဲကြောင့်လို့ အပြစ်တင်ပြောဆိုလိုက်ပါတယ်။

"ကျွန်တော်တို့ ရှုံးခဲ့ရတဲ့ အကြောင်းရင်းက စစ်ပွဲကြောင့်ပါ။ သမ္မတကိုယ်တိုင်လည်း မနေ့ညက အဲဒီလို ပြောခဲ့ပါတယ်" လို့ ဗန့်စ်က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ မနက်ပိုင်းမှာ X လူမှုကွန်ရက်ပေါ် ရှည်လျားတဲ့ ပို့စ်တစ်ခု ရေးသားခဲ့ပါတယ်။

ပါတီ ရွေးကောက်ပွဲမှာ အကြီးအကျယ် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီးနောက် ဗန့်စ်က ပထမဆုံးအကြိမ် မှတ်ချက်ပေးခဲ့တာပါ။ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကလည်း အီရန်စစ်ပွဲဟာ ရွေးကောက်ပွဲရှုံးနိမ့်မှုရဲ့ အကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ အစောပိုင်းမှာ ဝန်ခံခဲ့ပေမဲ့ အီရန်ကို တိုက်ခိုက်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တဲ့ သူ့ရဲ့လုပ်ရပ်ကိုတော့ ဆက်လက်ကာကွယ်ပြောဆိုထားပါတယ်။

ဗန့်စ်ရဲ့ မှတ်ချက်ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် ရေနံဈေးနှုန်းတွေဟာ တစ်စည်ကို ဒေါ်လာ ၁၀၀ အောက်အထိ ကျဆင်းသွားခဲ့ပြီး နှစ်လကျော်အတွင်း အနိမ့်ဆုံးအဆင့်ကို ရောက်ရှိခဲ့ပါတယ်။

ဗန့်စ်ဟာ နိုင်ငံရပ်ခြားမှာ အမေရိကန်ရဲ့ စစ်ရေးစွက်ဖက်မှုတွေကို ကာလကြာရှည်စွာ မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သူ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမှတ်ချက်ဟာ ၂၀၂၈ ခုနှစ် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲမှာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ခြေရှိတဲ့အချိန်မှာ လူထုကြား အလွန်ရေပန်းစားမှုမရှိတဲ့ အီရန်စစ်ပွဲနဲ့ သူ့ကိုယ်သူ လူသိရှင်ကြား ခွဲထုတ်ပြသဖို့ ကြိုးပမ်းမှုဖြစ်တယ်လို့ ကျွမ်းကျင်သူတွေက သုံးသပ်ကြပါတယ်။