ဒေတာကုန်ကျမှုလျှော့ချနိုင်ရန်အတွက် ယခုဝက်ဘ်ဆိုက်မှ စာမျက်နှာများကို ရုပ်ပုံမပါ စာသားဖြင့်သာတင်ဆက်ပေးထားပါသည်။ ရုပ်ပုံ ဗီဒီယိုများနှင့် ကြည့်လိုလျှင် မူလစာမျက်နှာတွင်ကြည့်နိုင်ပါသည်။

ပင်မဝက်ဘ်ဆိုက်သို့သွားရန်။

ဒေတာကုန်ကျမှုသက်သာစေသည့် ဤဝက်ဘ်ဆိုက်အကြောင်းထပ်မံသိလိုလျှင်

တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှု , နျူဓာတ်အားပေးစက်ရုံနေရာ ရုရှားနဲ့ညှိနှိုင်းနေတယ်လို့ နေပြည်တော်ပြော

မြန်မာ့နိုင်ငံရေးနောက်ဆုံးအခြေအနေကို အာဆီယံမှာ ဆွေးနွေးနိုင်ရေး ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆီဟာဆက် နေပြည်တော်သွားတဲ့သတင်းအပါအဝင် မြန်မာနဲ့ ကမ္ဘာထူးခြားသတင်းတွေကို တိုက်ရိုက်တင်ဆက်ပေးနေပါတယ်။

အနှစ်ချုပ်

  • အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးမတိုင်ခင် ရက်ပိုင်းအလိုမှာ ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး နေပြည်တော်သွားပြီး မြန်မာနိုင်ငံရေးအခြေအနေကို အချက်အလက်စုမယ်။
  • ထိုင်းရဲ့ မြန်မာခရီးမှာ နယ်စပ်လုံခြုံရေး၊ နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်ရေးနဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်ဘက်က သတ္တုတူးဖော်မှုတွေနဲ့ ဆက်စပ်နိုင်တဲ့ နယ်စပ်မြစ်ရေညစ်ညမ်းမှုကိစ္စတွေကို ဖိအားပေးဆွေးနွေးမယ်။
  • ကလောမြို့ထဲမှာ မိုးအဆက်မပြတ်ရွာသွန်းလို့ ကလောချောင်းရေမြင့်တက်လာပြီး ရပ်ကွက်တချို့မှာ ရေကြီးနေ
  • မိုးမိတ်တိုက်ပွဲကို စစ်တပ်က သပိတ်ကျင်း၊ တွင်းငယ်ကနေ စစ်ကူအင်အားဖြည့်၊ KIA/PDF တို့နဲ့ တိုက်ပွဲဆက်ပြင်းထန်
  • လာမယ့် အာဆီယံထိပ်သီးစည်းဝေးပွဲကို နေပြည်တော် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဆင့်ရှိသူတစ်ဦး တက်မယ်လို့ ဖိလစ်ပိုင်ထုတ်ပြန်

တိုက်ရိုက် ထုတ်လွှင့်ချက်

  1. ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေး၀န်ကြီးရဲ့နေပြည်တော်ခရီးမှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ တွေ့ဖို့မရှိ

    ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေး၀န်ကြီး ဆီဟာဆက်က မနက်ဖြန်မှာသွားမယ့် သူ့ရဲ့နေပြည်တော် ခရီးစဉ်မှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့တွေ့ဆုံဖို့ မရှိဘူးလို့ ထုတ်ပြောလာပါတယ်။

    နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက် ခရီးစဉ်မတိုင်ခင် ဘန်ကောက်မြို့က နိုင်ငံခြားရေး၀န်ကြီးဌာနမှာ ဒီက‌နေ့ ပြုလုပ်တဲ့သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ၀န်ကြီး ဆီဟာဆက်က အတည်ပြုပြောဆိုသွားတာဖြစ်ပါတယ်။

    မနက်ဖြန် ခရီးမှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့တွေ့ဆုံဖို့ မြန်မာဘက်ကို တောင်းဆိုထားလားဆိုတဲ့ သတင်းထောက်တွေရဲ့ မေးခွန်းကို 'မတောင်းဆိုထားဘူး' လို့ သူက ပြောသွားတာပါ။

    ဒါပေမဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ကောင်းမွန်တဲ့တိုးတက်မှု အခြေအနေရှိနေတယ်လို့တော့ ပြောသွားပါတယ်။ ဘယ်လိုအခြေအနေတွေဆိုတာမျိုး သူက ထုတ်မပြောပေမဲ့ နေပြည်တော်က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို သားအငယ်ဖြစ်တဲ့ ကိုထိန်လင်း ခေါ် ကင်မ် အဲရစ်နဲ့ ဖုန်းပြောဆိုခွင့်ပြုခဲ့တာကို သူက ရည်ညွှန်းပြောတာလို့ နားလည်ရပါတယ်။

    ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေး၀န်ကြီးဟာ မနက်ဖြန်မှာ နေပြည်တော်ကို ၁ ရက်တာ ခရီးသွားရောက်ဖို့ရှိပြီး သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုတိယသမ္မတ ဦးညိုစော၊ နိုင်ငံခြားရေး၀န်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေတို့နဲ့တွေ့ဆုံဖို့ရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။

    ၀န်ကြီး ဆီဟာဆက်ကတော့ မြန်မာကို သွားရတဲ့သူ့ခရီးစဉ်ဟာ နယ်စပ်လုံခြုံရေး၊ မြန်မာ့ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်နဲ့ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်မီးခိုးမြူကိစ္စရပ်တွေက အဓိက အကြောင်းအရာတွေဖြစ်တယ်လို့ ပြောသွားပါတယ်။

  2. မြန်မာကို သွားခွင့်မရတဲ့ကုလအထူးအစီရင်ခံစာတင်သွင်းသူ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မှာ ရိုဟင်ဂျာတွေနဲ့တွေ့မယ်

    မြန်မာနိုင်ငံလူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ အထူးအစီရင်ခံစာတင်သွင်းသူ ကယ်လီ အန်း အက်ကယ်စ်ကာရီဟာ မြန်မာနိုင်ငံကို လာရောက်လေ့လာခွင့် တရားဝင်တောင်းခံခဲ့ပေမဲ့ ခရီးစဉ်ကို လက်ခံဖို့ အဆင်သင့် မဖြစ်သေးကြောင်း နေပြည်တော်ဘက်က အကြောင်းပြန်ခဲ့တယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂရဲ့နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက် ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

    ဒါကြောင့် ကယ်လီ အန်းဟာ နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်ကနေ ၁၈ ရက်အထိ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံကို သွားရောက်မှာဖြစ်ပြီး ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေနဲ့လည်း တွေ့ဆုံဖို့ရှိပါတယ်။

    ခရီးစဉ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ဆိုးရွားလာနေတဲ့လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေတွေက ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အပေါ် ဘယ်လိုသက်ရောက်နေသလဲဆိုတာကို လေ့လာအကဲဖြတ်မှာဖြစ်ပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်အခြေအနေ၊ မြန်မာနိုင်ငံတဝန်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခနဲ့ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေရဲ့အခြေအနေတွေကို အထူးအာရုံစိုက်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

    ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရတာဝန်ရှိသူတွေ၊ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသူတွေကိုလည်း တွေ့ဆုံဖို့ရှိပါတယ်။

    ဒါကာမြို့နဲ့ ကော့ဘဇားမြို့အပြင် အဲဒီခရိုင်အတွင်းက ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်စခန်းတွေကို သွားရောက်မှာဖြစ်ပြီး နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက်မှာ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ ပြုလုပ်မှာပါ။

    သူ့ရဲ့နောက်ထပ်အစီရင်ခံစာကို ၂၀၂၇ ခုနှစ် မတ်လမှာ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီကို တင်သွင်းမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ရှာမာ အိုဘက်ဒ် အစ္စလာမ်ကတော့ ရိုဟင်ဂျာအရေးဟာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အတွက် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာစိုးရိမ်စရာဖြစ်လာပြီလို့ ပြောထားပါတယ်။

    ဒီကိစ္စကို နိုင်ငံတကာက ဆက်လက်အာရုံစိုက်နေဖို့ လိုအပ်တယ်လို့လည်း သူက ဆိုပါတယ်။

    တချိန်တည်းမှာပဲ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်း ချိုးဖောက်မှုနဲ့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် တရားစွဲဆိုထားတဲ့အမှုအတွက် နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်မှာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး (ICJ) က အပြီးသတ် စီရင်ချက်ချမှတ်ဖို့ ရှိနေပါတယ်။

  3. အာဆီယံထိပ်သီးစည်းဝေးပွဲ နေပြည်တော်ညွှန်ချုပ်အဆင့်သာ တက်ခွင့်ရ

    အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌနိုင်ငံ ဖိလစ်ပိုင်မှာ ပြုလုပ်မယ့် အာဆီယံခေါင်းဆောင်တွေ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးပွဲကို နေပြည်တော် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဆင့်ရှိသူတစ်ဦး တက်ရောက်ဖို့ရှိတယ်လို့ ဖိလစ်ပိုင်ဘက်က သတင်းထုတ်ပါတယ်။

    ထိပ်သီးစည်းဝေးနဲ့ ဆက်စပ်အစည်းအဝေးတွေကို နိုဝင်ဘာ ၁၅ ရက်ကနေ ၁၇ ရက်အထိ ၃ ရက်တာ ပြုလုပ်သွားမှာဖြစ်တယ်လို့ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေး၀န်ကြီးဌာနရဲ့ထုတ်ပြန်ချက်က ဆိုပါတယ်။

    အာဆီယံ ထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲတွေကို တက်ရောက်မယ့်ခေါင်းဆောင်တွေကို ကြိုဆိုကြောင်းစာထုတ်ရင်း မြန်မာက ကိုယ်စားပြုတက်ရောက်မယ့်သူကို ဖိလစ်ပိုင်ဘက်က ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ထည့်ပြောသွားတာဖြစ်ပါတယ်။

    ဒီထုတ်ပြန်ချက်မတိုင်ခင် ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကို ထိပ်သီးအစည်းအဝေးပွဲတက်ရောက်ဖို့ ဖိတ်ကြားတာတွေ မလုပ်ဖို့ အာဆီယံလွှတ်တော်အမတ်များအဖွဲ့ (APHR) နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအကြံပေးကောင်စီ (SAC-M)တို့က ပူးတွဲကြေညာချက်ထုတ်ပြီး တောင်းဆိုတာတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။

    မေလတုန်းက ကျင်းပခဲ့တဲ့ ၄၈ ကြိမ်မြောက်ထိပ်သီးစည်းဝေးပွဲတုန်းကလည်း နေပြည်တော် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်အဆင့်ရှိသူနဲ့ သူဦးဆောင်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တက်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။

    လာမယ့် ထိပ်သီးစည်းဝေးပွဲမှာ မြန်မာ့အရေးကို အာဆီယံခေါင်းဆောင်တွေ ပူးပေါင်းဆွေးနွေးသွားဖို့ရှိတယ်လို့လည်း ဖိလစ်ပိုင်ရဲ့ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြပါတယ်။

    ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းနောက်ပိုင်းကစလို့ အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးပွဲတွေမှာ မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်တွေကို တက်ရောက်ခွင့်မပြုဘဲ နိုင်ငံရေးမပါတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တွေကိုသာ တက်ရောက်ခွင့်ပြုခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

    အစည်းအဝေးပွဲတွေအတွင်းမှာလည်း အာဆီယံခေါင်းဆောင်တွေကတော့ မြန်မာ့နိုင်ငံ‌ရေးအတွက်ချမှတ်ထားတဲ့ ဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ရပ်ကို နေပြည်တော်က အကောင်အထည်ဖော်‌ရေးကိုပဲ ဆက်တိုက်တွန်းအားပေးနေခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

  4. နျူဓာတ်အားပေးစက်ရုံနေရာ ရုရှားနဲ့ ညှိနှိုင်းနေတယ်လို့ နေပြည်တော်ပြော

    မြန်မာမှာ ရုရှားနဲ့ ‌‌ပေါင်းလုပ်မယ့် နျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံ စီမံကိန်းဆောက်မယ့်နေရာကို ရုရှားနိုင်ငံပိုင် နျူကလီးယားစွမ်းအင်ကုမ္ပဏီ(Rosatom)နဲ့ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးနေဆဲလို့ နေပြည်တော်ဘက်က ထုတ်ပြောလာပါတယ်။

    ရုရှားနဲ့ပြုလုပ်ဖို့ စီစဉ်နေတဲ့အသေးစား မော်ဂျူလာဓာတ်ပေါင်းဖို စီမံကိန်းအခြေအနေကို သာပေါင်းအမတ် ဦးမောင်မောင်စိုးက မေးမြန်းချိန်မှာ လျှပ်စစ်နဲ့ စွမ်းအင်ဒု၀န်ကြီး ဦးအေးကျော်က ဒီနေ့ လွှတ်တော်မှာ အခုလိုဖြေခဲ့တာပါ။

    နေပြည်တော်ဟာ Rosatom နဲ့ပူးပေါင်းပြီး ၅၅ မဂ္ဂါ၀ပ် ပမာဏ ဓာတ်ပေါင်းဖို ၂ လုံး (စုစုပေါင်းဓာတ်အား မဂ္ဂါ၀ပ် ၁၁၀) တည်ဆောက်မယ့်ဒီစီမံကိန်းအခြေအနေကို လူသိရှင်ကြားထုတ်ပြောတာ နည်းပြီး ရုရှားဘက်က သတင်းတွေ တက်လာမှသာ အများပြည်သူ သိရှိခွင့်ရတာဖြစ်ပါတယ်။

    အခုတော့ လျှပ်စစ်ဒု၀န်ကြီးရဲ့လွှတ်တော်မှာပြောဆိုချက်ကြောင့် စီမံကိန်းဘယ်အဆင့်ကို ရောက်နေပြီလဲဆိုတာ သိရတာဖြစ်ပါတယ်။

    လျှပ်စစ် ဒု၀န်ကြီး ဦးအေးကျော်ကတော့ နျူကလီးယား ဓာတ်ပေါင်းဖိုပါ၀င်မယ့် ဓာတ်အားပေးစက်ရုံတည်ဆောက်ရေးမှာ စက်ရုံနေရာအတွက် Rosatom နဲ့ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးနေတယ်လို့ ပြောပြီး ဒါဟာ နိုင်ငံတကာအနုမြူစွမ်းအင်အေဂျင်စီ (IAEA) ရဲ့ လမ်းညွှန်ချက်တွေကြောင့်လို့ ပြောပါတယ်။

    နျူကလီးယားဓာတ်ပေါင်းဖိုသုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံဖြစ်တာကြောင့် အဆင့်တိုင်းမှာ IAEA သုံးသပ်ရေးအဖွဲ့ရဲ့စိစစ်အတည်ပြုချက်ကိုလည်း ယူရတယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

    ဒါကြောင့် စီမံကိန်းကို ၂၀၂၈ ခုနှစ်မှာ စတင်နိုင်ဖို့မျှော်လင့်ထားပြီး ၂၀၃၅ ခုနှစ် မတိုင်ခင်မှာ စက်ရုံလည်ပတ်နိုင်ဖို့ မျှော်လင့်ထားတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

    Rosatom ဘက်ကတော့ မြန်မာမှာ နျူကလီးယားဓာတ်အားပေး စက်ရုံဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းကို ၂၀၂၇ ခုနှစ် နှစ်စပိုင်းမှာ စတင်ဖို့ မျှော်မှန်းထားတဲ့အကြောင်း ရုရှားဘက်က လာတဲ့သတင်းတွေမှာ ဖော်ပြပါတယ်။

    နျူစက်ရုံဆောက်ဖို့ အင်ဂျင်နီယာပိုင်းဆိုင်ရာစစ်တမ်းကောက်တာကို အခုနှစ်ကုန်ပိုင်းမှာ ပြုလုပ်ပြီး ဆောက်လုပ်ရေးကိုတော့ လာမယ့်နှစ်ဆန်းပိုင်းမှာ ပြုလုပ်နိုင်ဖို့ Rosatom ဘက်က မျှော်လင့်နေပါတယ်။

    အခုတော့ စက်ရုံဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းကို ၂၀၂၈ ခုနှစ်မှာ စတင်မယ်လို့ လျာထားတဲ့အကြောင်း နေပြည်တော်ရဲ့အပြောအရ IAEA နဲ့ လမ်းညွှန်ချက်တွေနဲ့အညီလုပ်နေရလို့ စီမံကိန်းဟာ နောက်တစ်နှစ်ကို ရွှေ့သွားတယ်လို့ နားလည်ရပါတယ်။

    မြန်မာမှာ နျူကလီးယားစက်ရုံဆောက်မယ့်သဘောတူညီချက်ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ တုန်းက ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ရုရှားခရီးစဉ်မှာ လက်မှတ်ထိုးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

    အသေးစားဓာတ်ပေါင်းဖို ၂ ဖိုသုံးမယ့်အဲဒီစက်ရုံကနေ ဓာတ်အား မဂ္ဂါ၀ပ် ၁၁၀ အထိ ကနဦးထုတ်ပြီး နောက်ပိုင်းမှာ မဂ္ဂါ၀ပ် ၃၃၀ အထိ အဆင့်မြှင့်သွားဖို့ ရည်မှန်းထားတာဖြစ်ပါတယ်။

    မြန်မာမှာ ဆောက်လုပ်မယ့်စက်ရုံအတွက် ရေဖိအားသုံးပြီး ရေနွေးငွေ့အပူကနေ စွမ်းအင်ထုတ်တဲ့ RITM-200N ဓာတ်ပေါင်းဖို အမျိုးအစားကို အသုံးပြုဖို့ စီစဉ်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။

    ဒီဓာတ်ပေါင်းဖိုဟာ ရုရှားရဲ့နျူကလီးယားစွမ်းအင်သုံး ရေခဲပြင်ခွဲသင်္ဘောတွေမှာ သုံးတဲ့ဓာတ်ပေါင်းဖို အမျိုးအစား RITM-200 ကို အခြေခံထားတာဖြစ်ပါတယ်။

    မြန်မာမှာ တည်ဆောက်ဖို့ စီစဉ်ထားတဲ့မိုဒယ်တူ ဓာတ်ပေါင်းဖိုမျိုးကို ကာဇက်စတန်နိုင်ငံမှာလည်း ရုရှားက တည်ဆောက်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီစက်ရုံရဲ့ကုန်ကျစရိတ်ကတော့ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁ ဘီလျံ(သန်း ၁,၀၀၀) နီးပါးရှိတယ်လို့ သတင်းတွေမှာဖော်ပြပါတယ်။

  5. မိုးမိတ်မှာ စစ်တပ်က အင်အားဖြည့်၊ KIA/PDF နဲ့ တိုက်ပွဲဆက်ပြင်းထန်

    ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)၊ မိုးမိတ်မြို့တိုက်ပွဲမှာ စစ်တပ်က အင်အားဆယ်ချီ အင်အားဖြည့်တင်းလာလို့ ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်(KIA)ပူးပေါင်းတပ်‌တွေနဲ့ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေတယ်လို့ မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်တချို့က ပြောပါတယ်။

    စစ်တပ်က “မိုးမိတ်မြို့တွင်းလောက်ပဲ ထိန်းနိုင်တော့တာ၊ ကျန်တဲ့နေရာတွေမှာ တိုက်ပွဲတွေက ဖြစ်နေပြီ”လို့ မြေပြင်အခြေအနေသိသူတစ်ဦးက ဆိုပါတယ်။

    စစ်တပ်က မန္တ‌လေးတိုင်း၊ သပိတ်ကျင်းအခြေစိုက် တွင်းငယ်ကျေးရွာက အမှတ် ၁၃ တပ်မတော်တန်းမြင့်လေ့ကျင့်ရေးကျောင်း(တကက ၁၃) ကနေ မိုးမိတ်ကို စစ်ကူအင်အားဖြည့်တင်းနေတာလို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက ဆိုပါတယ်။

    “ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်းကတင် လူအပြည့်ပါတဲ့ စစ်ကား ၃ စီး ထပ်ပို့ထားတယ်” လို့သူက ထပ်ပြောပါတယ်။

    လက်ရှိ မိုးမိတ်မြို့ပြင်ဘက်တွေမှာ နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲတွေ ပြင်းထန်နေပြီး ပြီးခဲ့တဲ့ သီတင်းပတ်တွေတုန်းက မြို့ပြင်ကိုထိုးလာတဲ့ စစ်တပ်စစ်ကြောင်းတချို့ကိုလည်း KIA နဲ့ ပူးပေါင်းတပ်တွေက ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်တာတွေ လုပ်ခဲ့ပါတယ်။

    နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက် မနက်ပိုင်းအထိ “နှစ်ဖက်တပ်တွေက လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်တာ၊ ဒရုန်းနဲ့ ဗုံးကြဲတာတွေလုပ်နေတယ်” လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

    မိုးမိတ်မြို့နယ်ထဲမှာ KIA နဲ့ပူးပေါင်းတပ်တွေက ဩဂုတ်လကတည်းက ထိုးစစ်ဖော်နေတာဖြစ်ပြီး စစ်တပ်ကလည်း မိုးမိတ်မြို့ မကျရေးအတွက် ခုခံတိုက်ခိုက်နေတာဖြစ်ပါတယ်။

    မိုးမိတ်မြို့ထဲက ဒေသခံတချို့ကတော့ မြို့ထဲတိုက်ပွဲရောက်လာမှာကို စိုးရိမ်တာကြောင့် ဘေးလွတ်ရာတိမ်းရှောင်နေကြတယ်လို့ မြေပြင်အခြေအနေသိသူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

    မိုးမိတ်မြို့က စစ်ရေးအခြေအနေနဲ့ပတ်သက်လို့ ဘီဘီစီက KIA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ဗိုလ်မှူးကြီးနော်ဘူကို ဆက်သွယ်နေဆဲဖြစ်ပါတယ်။

    မြန်မာစစ်တပ်ကတော့ မိုးမိတ်မြို့တိုက်ပွဲနဲ့ပတ်သက်လို့ ဒီနေ့မနက်ပိုင်းအထိ သတင်းမထုတ်ပြန်သေးပါဘူး။

  6. ချင်းပြည်နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေးစုဖွဲ့မှုနဲ့ နွေဦးကောက်ကြောင်း

    ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းမှုက ချင်းပြည်နယ်မှာ ပြည်မအစိုးရရဲ့လောင်းရိပ်ကလွတ်ကင်းတဲ့ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေးစုဖွဲ့မှု ရေစီးကြောင်းအသစ်တွေ အားကောင်းလာစေပါတယ်။

    ချင်းအရပ်သားတွေပါဝင် စုဖွဲ့တဲ့ ချင်းပြည်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ၂၀ ကျော်အထိ ရှိလာပြီး ဒါဟာ ချင်းသမိုင်းတလျှောက် မကြုံစဖူး နိုးကြားမှုတစ်ခုအဖြစ် သုတေသနတချို့မှာ ဖော်ပြပါတယ်။

    အချိန် ၅ နှစ်ကျော်လာချိန် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်းမှာတော့ စစ်တပ်ရဲ့တန်ပြန်ထိုးစစ်နဲ့ နယ်မြေထိန်းချုပ်မှုဆိုင်ရာလွန်ဆွဲပွဲကို ချင်းတပ်တွေ ဆက်ပြီး ရင်ဆိုင်နေရဆဲဖြစ်ပါတယ်။

    အပြည့်အစုံကို ဒီလင့်ခ် မှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။

  7. ဒေါ်လာသန်း ၅၀၀ အကုန်ခံရိုက်တဲ့ရာမဇာတ်တော်ရုပ်ရှင်ကို အကဲခတ်တွေအမြင်ကွဲပြား

    ဟိန္ဒူဇာတ်တော်ကြီး ရာမယဏကို ခမ်းခမ်းနားနားပြန်လည်ပုံဖော်ထားတဲ့ရုပ်ရှင်ကို အပိုင်း ၂ ပိုင်းခွဲပြီး ဒေါ်လာ သန်း ၅၀၀ အကုန်အကျခံကာ တစ်ပိုင်းစီ ရုံတင်ဖို့ ပြင်ဆင်တာ အခုဆို ပထမ တစ်ပိုင်းကို ရုံတင်ပြီဖြစ်ပါတယ်။ ဒေါ်လာ ဘီလျံ၀က်အထိ သုံးထားလို့ ဒီရုပ်ရှင်ဟာ အိန္ဒိယရဲ့ကုန်ကျစရိတ်အများဆုံး ရုပ်ရှင်လည်းဖြစ်လာပါတယ်။

    ဒီရုပ်ရှင်ကို ကမ္ဘာတဝန်းက ရုပ်ရှင်ရုံတွေမှာ စတင်ပြသချိန်မှာ ရုပ်ရှင်ချစ်ပရိသတ်တွေရဲ့ ရသမျှော်မှန်းချက် မြင့်သလို ဝေဖန်သုံးသပ်ချက်တွေကလည်း အမြင်ကွဲပြားနေပါတယ်။

    ဒါရိုက်တာ နီတက်ရှ် တီဝါရီ ရိုက်ကူးတဲ့ ရာမာယဏ ဒဏ္ဍာရီတစ်ခုမွေးဖွားခြင်း(Ramayana: Rise of a Legend)ရုပ်ရှင်ဟာ ရိုက်ကူးဖို့ စီစဉ်ထားတဲ့ ရုပ်ရှင်နှစ်ကားထဲက ပထမဆုံးကား ဖြစ်ပါတယ်။

    အိန္ဒိယရဲ့အကျော်ကြားဆုံး သရုပ်ဆောင်တချို့၊ ဟောလိဝုဒ်က ရုပ်ရှင်အထူးပြုလုပ်ချက်ဆိုင်ရာကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ အော်စကာဆုရ တေးရေး နှစ်ယောက်တို့ ပါဝင်ထားတဲ့အကြီးစားထုတ်လုပ်ရေးဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယတို့ အလေးအမြတ်အထားဆုံးဇာတ်လမ်းတွေထဲက တစ်ပုဒ်ကို ကမ္ဘာ့ပရိသတ်ဆီ ရောက်အောင် ကြိုးပမ်းမှု တစ်ရပ်လည်းဖြစ်ပါတယ်။

    အပြည့်အစုံကို ဒီလင့်ခ် မှာ ၀င်ဖတ်နိုင်ပါတယ်။

  8. ကလောမှာ ချောင်းရေတက်လို့ ၂ ရက်ဆက်ရေကြီးနေ

    ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ကလောမြို့ထဲမှာ မိုးအဆက်မပြတ်ရွာသွန်းပြီး ကလောချောင်းရေ မြင့်တက်လာတာကြောင့် ကလောမြို့ထဲက ရပ်ကွက်တချို့မှာ ရေကြီးနေတယ်လို့ မြို့ခံတချို့က ပြောပါတယ်။

    ဒီနေ့ နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက် မနက်ပိုင်းမှာ ကလောချောင်းနဲ့နီးတဲ့ပလောင်ဈေးတန်းတလျှောက်နဲ့ ရပ်ကွက် ၄ ဘက်ခြမ်းမှာ ရေတွေ သိသိသာသာထိုးတက်လာတယ်လို့ မြို့ခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

    “တောင်ပေါ်မှာလည်း မိုးကမရပ်တော့ ရေက ထပ်ပြီး တက်တက်လာတာ၊ မနေ့ည (နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်) ကနေ ဒီမနက်အထိ ရေက ဆက်တက်နေတယ်၊ အိမ်အောက်ထပ်ထဲ ရေဝင်နေပြီ”လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

    ကလောမြို့အခြေစိုက် လူမှုကူညီရေးအဖွဲတချို့ကလည်း ရေအခြေအနေကို စောင့်ကြည့်ရင်း ပစ္စည်းတွေ သိမ်းဆည်းထားကြဖို့နဲ့ ရေထပ်တက်လာရင် ရှောင်ရှားကြဖို့ လူမှုကွန်ရက်ကနေ အသိပေး ဆော်ဩနေကြပါတယ်။

    ကလောမှာ နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်ကစလို့ မိုးအဆက်အပြတ်ရွာသွန်းနေတာဖြစ်ပြီး ဒီမိုးများမှုကြောင့် ရှမ်းတောင်ပိုင်းက ကလောအပါအဝင် အောင်ပန်း၊ ရပ်စောက်၊ ‌ညောင်ရွှေ၊ ဟဲဟိုးမြို့တို့မှာလည်း ရေကြီးရေလျှံမှုတွေဖြစ်နေတယ်လို့ အဲဒီမြို့တွေမှာ နေထိုင်နေကြတဲ့သူတချို့က ပြောပါတယ်။

    ရပ်စောက်မြို့မှာတော့ ရပ်ကွက်တချို့က ဒေသခံတချို့ဟာ ရေလွတ်ရာအရပ်မှာ ယာယီ ရှောင်တိမ်းနေထိုင်နေရတယ်လို့ မြို့ခံတချို့က ပြောပါတယ်။

    မိုးလေဝသနှင့်ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုးစီးဌာနကတော့ ပင်လယ်ဘက်က တိုက်ခတ်လာတဲ့ လေနွေးတွေနဲ့ တရုတ်ပြည်မကြီးမှာဖြစ်နေတဲ့ လေဖိအားကြီး ရပ်ဝန်းဒေသကနေ တိုက်ခတ်လာတဲ့ လေအေးတွေ တွေ့ဆုံမှုကြောင့် မနက်ဖြန်အထိ ရှမ်းပြည်နယ်အပါအဝင် နေပြည်တော်၊ မန္တလေး၊ မကွေးတို့မှာ နေရာကွက်ပြီး မိုးကြီးမယ်လို့ သတိပေးထားပါတယ်။

  9. အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဟက်ဂ်ဆက်ကို စွပ်စွဲပြစ်တင်ရေး မအောင်မြင်

    ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်ရဲ့ခွင့်ပြုချက်မရဘဲ အီရန်ကို စစ်ဆင်ရေးလုပ်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်နဲ့ အမေရိကန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပိတ် ဟက်ဂ်ဆက်ကို အောက်လွှတ်တော်က စွပ်စွဲပြစ်တင်ဖို့ ကြိုးပမ်းမှု မအောင်မြင်ခဲ့ပါဘူး။

    အောက်လွှတ်တော်အမတ်အများစုက စွပ်စွဲပြစ်တင်ရေးအဆိုကို ကော်မတီတစ်ခုဆီ လွှဲပြောင်းဖို့ သဘောတူခဲ့ကြတာကြောင့် ကန်တပ်ကီပြည်နယ် ရီပတ်ဘလီကန်အမတ် သောမတ်စ် မက်ဆီရဲ့ကြိုးပမ်းမှုဟာ လတ်တလောမှာ ရပ်တန့်သွားခဲ့ပါတယ်။

    ပင်တဂွန်စစ်ဌာနချုပ်မှာ ခြောက်လအတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ဟက်ဂ်ဆက်ကတော့ သူ့ကို စွပ်စွဲပြစ်တင်ဖို့ ကြိုးပမ်းတာဟာ “အဓိပ္ပာယ်မရှိတဲ့ပြက်လုံး” နဲ့ “ဖျက်လိုဖျက်ဆီးလုပ်မှု” ဖြစ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

    ဝန်ကြီးအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးကို တာဝန်အလွဲသုံးစားလုပ်မှုနဲ့ အပြစ်ရှိကြောင်း ဆုံးဖြတ်ပြီး ရာထူးကနေ ဖယ်ရှားဖို့ ရည်ရွယ်တဲ့ဒီကြိုးပမ်းမှုဟာ အစကတည်းက အောင်မြင်ဖို့ အလားအလာနည်းတယ်လို့ ယူဆထားကြပါတယ်။ အကြောင်းကတော့ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကို ဆန့်ကျင်ပြီး မဲပေးမဲ့ ရီပတ်ဘလီကန်အမတ် အများအပြား လိုအပ်နိုင်တာကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။

    အင်္ဂါနေ့က စွပ်စွဲပြစ်တင်ရေးအဆိုကို ရီပတ်ဘလီကန်တွေ ဦးဆောင်တဲ့ အောက်လွှတ်တော် တရားရေးကော်မတီဆီ လွှဲပြောင်းဖို့ မဲခွဲဆုံးဖြတ်ရာမှာ မက်ဆီတစ်ဦးတည်းသာ ရီပတ်ဘလီကန်အမတ်တွေထဲက ကန့်ကွက်မဲ ပေးခဲ့ပါတယ်။

    အဲဒီအဆိုဟာ ထောက်ခံမဲ ၂၁၁ မဲ၊ ကန့်ကွက်မဲ ၂၀၄ မဲနဲ့ ရှုံးနိမ့်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ဒီမိုကရက် ၁၁ ဦးအပါအဝင် အမတ်တစ်ဒါဇင်ကျော် မဲမပေးခဲ့ကြပါဘူး။

    အဆိုကို ကော်မတီဆီ လွှဲပို့လိုက်တာကြောင့် စွပ်စွဲပြစ်တင်ရေး ကြိုးပမ်းမှုဟာ လက်တွေ့မှာ ရပ်တန့်သွားပြီလို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။

    လာမယ့် ဇန်နဝါရီလမှာ ဒီမိုကရက်တွေက အောက်လွှတ်တော်ကို ထိန်းချုပ်တော့မှာဖြစ်ပြီး လက်ရှိလွှတ်တော်သက်တမ်း ကုန်ဆုံးဖို့လည်း အချိန်သိပ်မကျန်တော့ပါဘူး။

    သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကလည်း Truth Social လူမှုကွန်ရက်မှာ အဲဒီမဲရလဒ်ကို ကြိုဆိုခဲ့ပြီး စွပ်စွဲပြစ်တင်ရေး ကြိုးပမ်းမှုဟာ “လုံးဝ ကျရှုံးသွားပြီ” လို့ ရေးသားခဲ့ပါတယ်။

  10. အာဆီယံထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲမတိုင်ခင် ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး နေပြည်တော်သွားမယ်

    အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး မတိုင်ခင် မြန်မာရဲ့ ‌နောက်ဆုံးဖြစ်ပေါ်‌နေတဲ့ နိုင်ငံရေး အခြေအနေကို သိရှိဖို့နဲ့ ထိုင်း -မြန်မာ နယ်စပ်လုံခြုံရေးကိစ္စတွေ အတွက် ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆီဟာဆက် ဖွမ်ကက်ကဲအိုဟာ နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်မှာ နေပြည်တော်ကို သွားရောက်မယ်လို့ ထိုင်းနိုင်ငံခြား‌ရေးဘက်က သိရှိရပါတယ်။

    ဒီခရီးစဥ်ဟာ မြန်မာဘက်က တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ကျည်ဆန်နဲ့ လက်နက်ကျည် အပိုင်းအစတွေ ထိုင်းနယ်မြေအတွင်း ကျရောက်ပြီးနောက် ထိုင်းအစိုးရက မြန်မာနယ်စပ်တစ်လျှောက် ခရိုင် ၁၀ ခုကို လုံခြုံရေးတိုးမြှင့်ဖို့ အမိန့်ပေးထားချိန်နဲ့လည်း တိုက်ဆိုင်နေပါတယ်။

    ဝန်ကြီးဆီဟာဆက်ဟာ ‌‌နေပြည်တော် သမ္မတ ဦးမင်း‌အောင်လှိုင်နဲ့ နိုင်ငံခြား‌ရေးဝန်ကြီးတို့နဲ့ တွေ့ဆုံမယ်လို့ နားလည်ရပါတယ််။

    လက်ရှိမှာ ထိုင်းပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန လုံခြုံရေးတိုးမြှင့်ဖို့ အမိန့်ပေးထားတဲ့ ခရိုင် ၁၀ ခုမှာ ကန်ချနဘူရီ၊ ချုမ်ဖွန်၊ ချင်းရိုင်၊ ချင်းမိုင်၊ ပရာကျွတ်ခီရီခန်၊ ဖက်ချ်ဘူရီ၊ တာ့ခ်၊ မယ်ဟောင်ဆောင်၊ ရနောင်းနဲ့ ရတ်ချ်ဘူရီ ပြည်နယ်တွေ ပါဝင်ပါတယ်။

    မြန်မာဘက်က ဖလူးရွာအနီးမှာ မြန်မာစစ်တပ်နဲ့တော်လှန်ရေးတပ်တွေကြား တိုက်ပွဲတွေဖြစ်နေချိန် အခုလို ညွှန်ကြားခဲ့တာပါ။

    ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေကို စစ်တပ်၊ ရဲတပ်ဖွဲ့နဲ့ ဒေသအာဏာပိုင်တွေပူးပေါင်းပြီး နယ်စပ်အခြေအနေကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်ဖို့၊ တိုက်ပွဲအခြေအနေ ပိုဆိုးလာရင် ဒေသခံတွေကို အချိန်မီသတိပေးပြီး ဘေးကင်းရာကို ရွှေ့ပြောင်းပေးဖို့ ညွှန်ကြားထားပါတယ်။

    ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးကတော့ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေဟာ ထိုင်းနိုင်ငံပိုင်နက်နဲ့ အရပ်သားတွေကို မထိခိုက်စေရေး နှစ်နိုင်ငံကြားရှိပြီးသား နားလည်သဘောတူညီချက်ကို နေပြည်တော်ခရီးစဉ်အတွင်း ထပ်မံအလေးပေး ပြောကြားသွားမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

    ဒါအပြင် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ နောက်ဆုံးနိုင်ငံရေးအခြေအနေက အချက်အလက်တွေကို အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတွေနဲ့ ပြန်လည်ဆွေးနွေးဖို့ ရည်ရွယ်တယ်လို့ သူက နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်မှာ ထိုင်းအစိုးရအိမ်တော်မှာ ပြောကြားထားပါတယ်။

    ဒီခရီးစဉ်ဟာ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ မနီလာမြို့မှာ နိုဝင်ဘာ ၁၆ ရက်ကနေ ၁၈ ရက်အထိ ကျင်းပမယ့် ၄၉ ကြိမ်မြောက် အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး မတိုင်ခင် သွားရောက်တာလည်းဖြစ်ပါတယ်။

    မြန်မာမှာ အကြမ်းဖက်မှုတွေ လျော့ကျလာဖို့ ထိုင်းနဲ့ အာဆီယံတို့က လိုလားပြီး အဲဒီလိုဖြစ်လာမှ ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးအတွက် အခြေအနေကောင်းတွေ ဖန်တီးနိုင်မယ်လို့လည်း သူက ပြောပါတယ်။

    ဒါအပြင် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် မြစ်ရေညစ်ညမ်းမှုပြဿနာတွေကို ဆွေးနွေးဖို့ သွားရောက်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရှမ်းပြည်နယ်ဘက်က သတ္တုတူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းတွေနဲ့ ဆက်စပ်နိုင်တဲ့ ကိုးမြစ်နဲ့ စိုင်းမြစ် ရေညစ်ညမ်းမှုကိစ္စကိုလည်း မြန်မာဘက်နဲ့ ဆွေးနွေးဖို့ရှိပါတယ်။ အဲဒီမြစ်တွေမှာ အာဆင်းနစ်နဲ့ အခြားသတ္တုအဆိပ်အတောက်တွေ စံချိန်စံညွှန်းထက် ကျော်လွန်နေတယ်လို့ ထိုင်းဘက်က ပြောထားပါတယ်။

    နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးမှာ သွင်းကုန်လိုင်စင်ဆိုင်ရာ အခက်အခဲတွေကိုလည်း ဖြေရှင်းပြီး ကုန်စည်စီးဆင်းမှု ပိုမိုချောမွေ့စေဖို့ ဆွေးနွေးသွားမယ်လို့ ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက ပြောပါတယ်။

    ရေအရည်အသွေး စီမံခန့်ခွဲရေးအတွက် နှစ်နိုင်ငံပူးတွဲလုပ်ငန်းအဖွဲ့ရဲ့ ပထမဆုံးအစည်းအဝေးကိုလည်း နိုဝင်ဘာလနှောင်းပိုင်းမှာ ကျင်းပဖို့ စီစဉ်ထားပါတယ်။

    ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆီဟာဆက်ရဲ့ နေပြည်တော်ခရီးစဥ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အသေးစိတ်သိရဖို့ ဘီဘီစီက ထိုင်းနိုင်ငံခြား‌ရေးဝန်ကြီးဌာနကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားဆဲဖြစ်ပါတယ်။

  11. မင်္ဂလာပါ။ နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်း‌တွေကို ဒီစာမျက်နှာမှာ တိုက်ရိုက် တင်ဆက်ပေး‌‌နေပါတယ်။