AIએ ઑસ્ટ્રેલિયાની સરકારી વેબસાઇટમાં કેવી રીતે 'ઘૂસણખોરી' કરી, નિષ્ણાતો કઈ ચેતવણી આપી રહ્યા છે?

નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે જૂનમાં OpenAIના એક અનધિકૃત એજન્ટે ઑસ્ટ્રેલિયન સરકારની એક વેબસાઈટને હૅક કરી લીધી હતી. એઆઈએ પર્સનલ ડેટા સુધી ઍક્સેસ મેળવી લીધું હતું.

દુનિયામાં આ પ્રકારનો આ પહેલો કેસ છે.

ઑસ્ટ્રેલિયાના વડા પ્રધાન ઍન્થની અલ્બનીઝે બુધવારે ન્યૂ યૉર્કમાં જણાવ્યું કે OpenAI એજન્ટે ઑસ્ટ્રેલિયાની યુનિવર્સલ હેલ્થ સર્વિસ સ્કીમ મેડિકેર સાથે સંકળાયેલા "બિનસંવેદનશીલ ડેટાવાળા" એક પૉર્ટલમાં ઘૂસણખોરી કરી હતી.

તેમણે OpenAIના સીઈઓ સેમ ઑલ્ટમૅનની સાથે ડેટા લીકને જાહેર કરવામાં "વધારે વડતા વિલંબ"ને લઈને ખુલ્લી ચર્ચા કરી હતી અને કહ્યું કે તેનાં "કાનૂની પરિણામો" આવશે.

OpenAIએ જણાવ્યું કે તેમને આ ઘૂસણખોરીની જાણ ઑગસ્ટમાં થઈ જ્યારે તે "ખોટી દિશામાં કામ કરતાં મૉડલની ગતિવિધિ"ની સમીક્ષા કરતું હતું. ત્યાર પછી 10 સપ્ટેમ્બરે તેમણે ઑસ્ટ્રેલિયન સરકારની એક એજન્સીના સામાન્ય ઈ-મેઈલ ઇનબૉક્સ પર તેની માહિતી મોકલી હતી.

પાંચ દિવસ પછી તે સરકારી એજન્સી સર્વિસિસ ઑસ્ટ્રેલિયાએ આ ઈ-મેઈલ ઑસ્ટ્રેલિયાની સાયબર સિક્યૉરિટી સેન્ટરને મોકલી દીધો. ત્યાર બાદ સરકારી મંત્રીને તેની જાણકારી આપવામાં આવી અને પછી વડા પ્રધાનને જણાવવામાં આવ્યું.

અલ્બનીઝે કહ્યું કે તેમણે ઑલ્ટમૅન સાથે વાત કરી હતી અને આ ઘટના અંગે "ઑસ્ટ્રેલિયાની અત્યંત ગંભીર ચિંતા" તથા કંપની દ્વારા ઘૂસણખોરીની જાણકારી આપવામાં મહિનાઓનો વિલંબ થયો તેના પર "નિરાશા" વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે જે કંપનીએ આની માહિતી આપી, તેનાથી પણ તેઓ નિરાશ છે.

ઑસ્ટ્રેલિયાના વડા પ્રધાને કહ્યું કે ઑલ્ટમૅને સ્વીકાર્યું છે કે OpenAIમાં "પ્રોટોકૉલને લગતી કેટલીક સમસ્યાઓ" હતી.

વડા પ્રધાને ફોરેન્સિક તપાસની વાત કરી

અલ્બનીઝે કહ્યું કે દેશની સાયબર સુરક્ષા એજન્સીની આગેવાનીમાં 'ફૉરેન્સિક તપાસ' કરાવવામાં આવશે, જેથી સરકારની બીજી સિસ્ટમોને પણ અસર થઈ છે કે કેમ તે જાણી શકાય.

તેમણે કહ્યું કે આ તપાસમાં એ પણ જોવામાં આવશે કે શું આ મામલાને પોલીસ પાસે મોકલવાની જરૂર છે કે નહીં. તેમણે કહ્યું કે, "આમાં દેખીતી રીતે જ કાનૂની પરિણામો આવશે".

અલ્બનીઝે આ હૅકિંગ વિશે માહિતી આપતા કહ્યું કે તેમાં મેડિકેર સ્ટેટિસ્ટિક્સ રિપોર્ટિંગ સર્વિસ પૉર્ટલની "જાહેર અને બિનજાહેર ફાઇલો" સામેલ છે. આ પોર્ટલ પર "બિનસંવેદનશીલ ડેટા" અને આંકડા હાજર છે.

સરકારની ત્રણ અન્ય સિસ્ટમ પણ "અસરગ્રસ્ત હોઈ શકે" છે. તેમાં ઑસ્ટ્રેલિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ હેલ્થ ઍન્ડ વેલફેર તથા બે રાજ્યોની એજન્સીઓ, ન્યૂ સાઉથ વૅલ્સ બ્યૂરો ઑફ ક્રાઇમ સ્ટેટિસ્ટિક્સ ઍન્ડ રિસર્ચ અને વિક્ટોરિયાનો આરોગ્ય વિભાગ પણ સામેલ છે.

અલ્બનીઝે જણાવ્યું કે, "આ સમયે એવું નથી લાગતું કે કોઈ વ્યક્તિગત માહિતી સુધી પહોંચ બની શકી હોય, પરંતુ તપાસ ચાલુ છે."

તેમણે જણાવ્યું કે, "આમ છતાં આ સ્થિતિ સ્પષ્ટ રીતે નામંજૂર છે."

OpenAI એ કેવી સ્પષ્ટતા કરી?

OpenAI એ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું છે કે તેમણે "ઑસ્ટ્રેલિયા વિશે સવાલોના જવાબ અને ઉપલ્ધ આંકડા તપાસતી વખતે અમારાં મૉડલ્સ વતી ઑસ્ટ્રેલિયન સરકારની ઘણી વેબસાઇટો અને સર્વિસને લગતી ગતિવિધિની ઓળખ કરી હતી. આ એક આંતરિક મૂલ્યાંકન દરમિયાન બન્યું હતું."

નિવેદનમાં જણાવાયું કે, "આ દરમિયાન અમારા મૉડલ્સે એવાં કામ કર્યાં, જેનો અમારો ઇરાદો ન હતો."

અલ્બનીઝને પૂછવામાં આવ્યું કે શું તેમણે મંગળવારે રાતે ન્યૂ યૉર્કમાં અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથે થયેલી રૂબરુ મુલાકાતમાં આ મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો, ત્યારે તેમણે સવાલનો જવાબ આપવાનો ઇન્કાર કર્યો હતો. દુનિયાના નેતાઓ હાલમાં યુએનની મહાસભા માટે ન્યૂ યૉર્કમાં એકઠા થયા છે.

ઑસ્ટ્રેલિયા એવા 22 દેશોમાં સામેલ હતું, જેમણે આ અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં એઆઈના વિકાસના વૈશ્વિક મૉનિટરિંગ અને સુરક્ષા ઉપાયોની માંગણી કરતા એક સંયુક્ત નિવેદન પર સહી કરી હતી.

સાયબર સિક્યૉરિટી નિષ્ણાતોએ બીબીસીને જણાવ્યું કે આ ઘટના નિયામકો માટે એક ચેતવણી છે, કારણ કે એઆઈ એજન્ટ હવે વ્યક્તિગત અને વ્યવસાયિક ઉપયોગ માટે વધુ આસાનીથી ઉપલબ્ધ થઈ રહ્યા છે.

ન્યૂ સાઉથ વૅલ્સ યુનિવર્સિટીની ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફૉર સાયબર સિક્યૉરિટીના વરિષ્ઠ લેક્ચરર ડૉ. હેમંડ પિયર્સે બીબીસીને જણાવ્યું કે, "આ જાણમાં આવેલો પ્રથમ કેસ છે, જેમાં એઆઈ એજન્ટ્સે પોતાની મરજીથી કોઈ સરકારી સંસ્થાનું હૅકિંગ કરવાનો નિર્ણય લીધો હોય, પરંતુ આવા વધુ કેસ બહાર આવશે."

તેમણે જણાવ્યું કે, "મને લાગે છે કે આ પ્રકારના હુમલા થતા રહેશે. આ હુમલાની "ગંભીરતા અને સંખ્યા, બંને વધવાની શક્યતા છે."

તેમણે કહ્યું કે, "હું આશા રાખું છું કે આ ઘટનાથી દુનિયાભરની સરકારો માટે ખતરાની ઘંટડી વાગવાની શરૂઆત થશે."

AIને લઈને કેવી ચર્ચા ચાલે છે?

ચાલુ વર્ષની શરૂઆતમાં OpenAIએ જણાવ્યું કે જે AI એજન્ટ્સનું તેઓ પરીક્ષણ કરતા હતા, તેમાંથી એક જૂથ પોતાના નિયંત્રણમાંથી બહાર નીકળું ગયું હતું અને તેણે ગુપ્ત રીતે 'હગિંગ ફેસ' નામની એક બીજી ટૅક કંપનીને હૅક કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

આ વર્ષે AIને લગતી આવી બીજી ઘટનાઓ પણ બહાર આવી છે. તેમાં એક કેસમાં એક ડિજિટલ આસિસ્ટન્ટે કોઈ પણ નિર્દેશ વગર કોઈ વ્યક્તિને પિલાટે ક્લાસના વેઇટિંગ લિસ્ટમાંથી હટાવી દીધી હતી, જેથી કરીને એક ઑસ્ટ્રેલિયન વ્યક્તિને તે ક્લાસમાં જગ્યા મળી શકે.

ઑલ્ટમૅન, એન્થ્રોપિકના ડારિયો અમોદેઈ અને ઇલોન મસ્ક સહિત એઆઈ કંપનીઓના ટોચના લોકોએ જાતે કહ્યું છે કે એઆઈ જે રીતે વિકસીત થઈ રહ્યું છે, તે માનવતા માટે ખતરનાક છે અને તેની ઝડપને નિયંત્રિત કરવાની જરૂર છે.

પરંતુ એઆઈમાં વર્ચસ્વ માટે હરીફાઈમાં ઉતરેલા અમેરિકા અને ચીન તેમાં મોટા અવરોધ છે. બંને દેશો નિયંત્રણની ફેવરમાં નથી. તેઓ એઆઈથી થનારા આર્થિક અને ટૅક્નૉલૉજિકલ ફાયદાને પ્રાપ્ત કરવા માંગે છે, અને સુરક્ષાને લગતી ચિંતાઓને ઓછું વજન આપે છે.

(આ લેખ મૂળ અંગ્રેજીમાં હતો અને તેનો અનુવાદ કરવામાં અમે એઆઈની મદદ લીધી છે. બીબીસીના પત્રકારે આ લેખને પ્રકાશિત કરતા પહેલાં અનુવાદની ચકાસણી કરી હતી. અમે એઆઈનો કઈ રીતે ઉપયોગ કરીએ છીએ તેના વિશે જાણો.)

બીબીસી માટે કલેક્ટિવ ન્યૂઝરૂમનું પ્રકાશન