مکرون: ۶۰ کاله وړاندې پاریس کې د الجزایري لاریونوالو وژنه نه بښل کېدونکی جرم و

French President Emmanuel Macron lays a wreath of flowers near the Pont de Bezons
د خپرېدو وخت

د فرانسوې ولسمشر ایمانوېل مکرون ویلي، شپېته کاله وړاندې په پلازمېنه پاریس کې د پولیسو په لاس د الجزایري احتجاج کوونکو وژنه داسې جرم و چې د بښلو وړ نه دی.

د ۱۹۶۱ کال د اکتوبر میاشتې پر ۱۷مه نېټه، فرانسوي پولیسو پاریس ښار کې پر الجزایري احتجاج کوونکو برید وکړ.

په هغه اخ و ډب کې یو شمېر لاریونوال په ډزو ووژل شول او ځینې نور اوبو کې ډوب شول.

د هغې پېښې د قربانیانو کره شمېر نه دی مالوم، خو ځینې رپوټونه وایي چې ښایي سلګونه کسان وژل شوي وي.

ایمانوېل مکرون د فرانسې لومړی ولسمشر دی چې د هغې پېښې د قربانیانو په یاد کې په یوه جوړه شوې غونډه کې ګډون کوي.

نوموړي د پېښې ځای کې ورټولو د قربانیانو خپلوانو ته وویل، دا لوی جرم د هغه مهال د پاریس د پولیسو مشر ماورېس پاپون په امر ترسره شوی و.

په ۱۹۸۰ کال کې د ښاغلي پاپون په اړه دا هم جوته شوه چې د دویمې نړیوالې جګړې پر مهال یې جرمنیانو سره مرسته کړې وه او یهودان یې د نازیانو د ټولوژنې کمپونو ته استولي وو.

د ولسمشر مکرون دفتر په یوه اعلامیه کې ویلي، د ۱۹۶۱ کال د هغې ورځې مارچ په په زور او ظلم او په خونړۍ توګه وځپل شو.

اعلامیه کې راغلې چې د پېښې پر مهال شاوخوا ۱۲ زره الجزایري وګړي ونیول شول، ګڼ شمېر ټپیان شول او لسګونه ووژل شول.

ځینو فعالانو تمه درلوده چې د فرانسې حکومت به له دې هم په ښکاره ټکو د پېښې مسؤلیت ومني، خو ښایي دوی نهیلي شوي وي.

Algerian demonstrators arrested in Puteaux, west of Paris, during the peaceful demonstration on October 17, 1961

ولسمشر مکرون په دې پېښه بښنه ونه غوښته، او نه یې هم د قربانیانو خپلوانو ته مخامخ وینا وکړه، بلکې یوازې په لیکل شوې اعلامیه یې بسنه وکړه.

یو شمېر فعالانو ویلي، د ښاغلي مکرون اعلامیه یو ښه ګام دی، خو کفایت نه کوي او حکومت باید تر دې ډېر څه وکړي.

خو ځینې نور بیا وایي چې ښاغلي مکرون د جرم په منلو سره له ټولو پخوانیو ولسمشرانو یو ګام مخکې تللی او دا ښه خبره ده.

د ۱۹۶۱ کال دا پېښه داسې مهال وشوه چې په الجزایر کې د فرانسې د واکمنۍ پر ضد جګړه روانه وه.

د فرانسې حکومت څو لسیزې په دې پېښه او د لاریونوالو په ټولوژنه پرده اچولې وه، خو په ۲۰۰۱ کال کې په لومړي ځل د پاریس ښاروال یې په یاد کې غونډه جوړه کړه.

په ۲۰۱۲ کال کې د فرانسې پخواني ولسمشر فرانسوا هولاند وویل، دولت مني چې پر هغه ورځ الجزایري وګړي وژل شوي وو.

نوموړي همدا راز د پېښې د قربانیانو له کورنیو سره خواخوږي هم څرګنده کړې وه.