ضرری که به جیب و جانمان می‌زنیم؛ «از ریشه تا نوک» بخورید

به گفته پژوهشگران بریتانیایی، خوردن بخش‌هایی از میوه‌ها و سبزی‌ها، مثل پوست و ساقه که معمولا دور می‌ریزیم، برای سلامتی فایده‌هایی دارد که بیشتر ما از آن بی‌نصیب می‌مانیم.

آنها می‌گویند که این دورریزها منبع فیبرند و مردم را تشویق می‌کنند «از ریشه تا نوک» بخورند، از مغز سفت آناناس تا تخم کدو حلوایی و حتی پوست هندوانه.

بیشتر بزرگسالان به اندازه کافی فیبر نمی‌خورند. آمار رسمی نشان می‌دهد به‌رغم فواید شناخته‌شده فیبر برای سلامت روده، فقط چهار درصد افراد به مقدار توصیه‌شده روزانه، یعنی ۳۰ گرم، می‌رسند.

فیبر به گوارش کمک می‌کند، باعث می‌شود فرد مدت بیشتری احساس سیری کند و با کاهش خطر بیماری‌های قلبی و سرطان روده ارتباط دارد.

ساقه، دانه و پوست را دور نریزید

قاعده کلی این است که پوست میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر از داخلشان فیبر دارد.

برای مثال، کیوی‌ هنگامی که با پوست خورده شود ۵۰ درصد بیشتر از کیوی پوست‌کنده فیبر دارد.

دانشمندان کینگز کالج لندن برای این پژوهش ۱۲ ماده غذایی تازه خام یا نپخته‌ را بررسی کردند: چغندر، فلفل دلمه‌ای، کلم بروکلی، کدو حلوایی، گل‌کلم، کرفس غده‌ای، کلم کیل فرفری، رازیانه، کیوی، تره‌فرنگی، آناناس و هندوانه.

آنها دریافتند بسیاری از بخش‌هایی که اغلب دور می‌ریزیم، از قسمت‌هایی که معمولا می‌خوریم، فیبر بیشتری دارند.

برای نمونه:

فیبر برای کارکرد درست روده ضروری است و به پیشگیری از یبوست کمک می‌کند.

دکتر ریچل گیبسون، سرپرست این پروژه می‌گوید که یافته‌ها نشان می‌دهد مردم مقدار قابل توجهی فیبر را دور می‌ریزند: «این فقط یک زیان تغذیه‌ای نیست، زیان مالی هم هست؛ شما در واقع بخش بزرگی از چیزی را که برایش پول داده‌اید، دور می‌اندازید.»

کاری پوست موز؟

کینگز کالج لندن در غذاخوری خود در یک کارآزمایی غذاهای «از ریشه تا نوک»، مثل کاری پوست موز را به کارکنان و دانشجویان عرضه کرد.

پژوهشگران پیشنهاد می‌کنند که مردم در خانه کیوی را با پوست بخورند، ساقه کلم بروکلی را در غذاهای که تفت‌ می‌دهند به کار ببرند یا دانه‌های فلفل دلمه‌ای را به غذا اضافه کنند.

پختن ممکن است مقدار فیبر را تغییر دهد ولی معمولا همه آن را از بین نمی‌برد. بخارپز کردن، پختن در مایکروویو، یا تفت سریع معمولا بهتر از روش‌های دیگر مواد مغذی را حفظ می‌کند.

دکتر گیبسون گفت: «این کمالگرایی نیست و قرار هم نیست مردم را به خوردن غذای ناخوشایند مجبور کنیم. موضوع این است که ارزش غذایی چیزهایی را بشناسیم که به دور ریختنشان عادت کرده‌ایم.»

او می‌پذیرد که شاید برخی برای امتحان کردن این کار مردد باشند. در کارآزمایی غذاخوری دانشگاه، بعضی نگرانی‌هایی را مطرح کردند.

در این دوره ۹ هفته‌ای، غذاهای «از ریشه تا نوک» یک‌سوم کل فروش روزانه غذای گرم دانشگاه را به خود اختصاص دادند.

کسانی که غذاهای جدید را انتخاب می‌کردند، در مقایسه با کسانی که از منوی معمولی سفارش می‌دادند، کمتر غذایشان را تمام می‌کردند.

کرستن جکسون، متخصص تغذیه در انجمن رژیم‌درمانی بریتانیا که در زمینه سندروم روده تحریک‌پذیر تخصص دارد، می‌گوید که این ترفندهای غذایی مفیدند به شرط آنکه میوه‌ها و سبزی‌ها خوب شسته شوند.

او پیشنهاد می‌کند که مغز آناناس را در اسموتی مخلوط کنید اما پوست‌های سفت را توصیه نمی‌کند.

به گفته این متخصص تغذیه، برخی ساقه‌ها را شاید لازم باشد بپزید یا ریز خرد کنید تا خوش‌خوراک‌تر شوند: «اینکه ساقه کلم بروکلی به غذای امشب نمی‌خورد، دلیل نمی‌شود که آن را در سطل زباله بیندازید. خرد و منجمدش کنید و یک روز دیگر به سوپ یا غذای تفت‌داده اضافه‌اش کنید.»

او توصیه می‌کند، مصرف فیبر را کم‌کم بیشتر کنید تا دچار نفخ نشوید و یادآوری می‌کند که تحمل آن برای مبتلایان به «آی‌بی‌اس» ممکن است، سخت‌تر باشد.

بنیاد تغذیه بریتانیا هم می‌گوید که از برخی چیزها باید کاملا پرهیز کرد: سیب‌زمینی سبز و برگ ریواس ترکیبات سمی دارند و ساقه‌ها و دانه‌های سفت هم ممکن است برای کودکان خردسال مناسب نباشند.