Iran oo u digtay Maraykanka: "Dagaal kasta oo cusub wuxuu noqon karaa mid waqti dheer qaata, oo aan lahayn xaddidaadyo dhuleed"

Tehran waxay ka digtay in dagaal kasta oo cusub oo lala galo Mareykanka uu ka dheeraan karo kii hore oo "uusan lahaan doonin xayiraad juqraafiyeed," ka dib markii Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump uu ku hanjabay inuu bartilmaameedsan doono goobo cusub oo ku yaal Iiraan.

Afhayeenka militariga Iiraan Mohammad Akrami Nia ayaa sheegay in "dagaal kasta oo mustaqbalka ah uu sii jiri karo waqti ka dheer kii hore, madaxweynaha Mareykankana uusan awood u lahayn inuu qeexo goorta ama sida uu ku dhammaanayo," halka Wasiirka Difaaca Iiraan Mehrdad Akhlaghi uu ballan qaaday jawaab "simi ah, go'aan qaadasho leh oo wax ku ool ah" oo ku aaddan weerar kasta oo lagu bartilmaameedsanayo dalkiisa, sida laga soo xigtay telefishanka dowladda Iiraan.

Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa sheegay in Iiraan ay doonayso inay heshiis la gasho Mareykanka, isagoo yiri: "Waxay doonayaan inay heshiis sameeyaan, waana arki doonnaa inay awoodi karaan iyo in kale."

Markii wax laga weydiiyay suurtagalnimada in dagaalku dib u billowdo, Trump wuxuu ka gaabsaday inuu sheego haddii Mareykanku uu dib ugu laaban doono hawlgallada milateri ee ka dhanka ah Iiraan, kuwaas oo dhici kara xitaa toddobaadkan gudihiisa, wuxuuna yiri: "Idin sheegi maayo."

Trump ayaa ku dhawaaqay in Mareykanku uu ku guuleystay inuu burburiyo qayb weyn oo ka mid ah awoodaha milateri ee Iiraan, isagoo xusay in Washington ay weli u baahan tahay inay wax ka qabato "hal ama laba bartilmaameed".

Trump ayaa uga warramay weriyayaasha isagoo jooga gurigiisa Florida, wuxuuna yiri: "Waxaan curyaaminnay awooddooda nukliyeerka, balse weli waxaa harsan hal ama laba goobood oo ay tahay inaan wax ka qabanno, taasna waxaan ku samayn karnaa 10 daqiiqo gudahood."

Madaxweynaha Mareykanka ayaa intaas ku daray, isagoo sharraxaya nooca mid ka mid ah bartilmaameedyada harsan: "Waxaad eegi kartaan goobta (Buurta Axe), waana inaan arrintaas wax ka qabannaa. Waxaan dhammaan hawshan ku dhammayn karnaa si aad u degdeg ah."

Hadallada Trump ayaa imanaya xilli ay weli socdaan dadaallo diblomaasiyadeed oo ay dhexdhexaadinayso Qatar, kuwaas oo looga golleeyahay in laga fogaado dib u bilaabashada iska horimaadyada milateri; iyadoo wakiillo ka socda Iiraan ay Sabtidii magaalada Doha kula kulmeen dhinacyada reer Qatar ee dhexdhexaadinaya.

Madaxweynaha Mareykanka weli go'aan kama gaarin dib u bilaabista howlgallada milatari ee ka dhanka ah Iiraan, sida uu xaqiijiyay Xoghayaha Arrimaha Dibadda Marco Rubio Sabtidii.

Rubio wuxuu sharraxay in uusan ogeyn haddii uu jiro waqti cayiman oo loogu talagalay wadahadallada ay hoggaaminayso Qadar oo loogu talagalay in lagu xalliyo colaadaha u dhexeeya labada dal, xilli ay socdaan dadaallo diblomaasiyadeed si looga fogaado iska hor imaad cusub.

Isagoo ka jawaabaya, Hoggaamiyaha Sare ee Iiraan, Mojtaba Khamenei, ayaa Sabtidii soo saaray awaamiir ciidamada qalabka sida si ay "si degdeg ah oo wax ku ool ah uga jawaabaan khatar kasta, iyada oo aan lahayn xayiraad juqraafiyeed," isagoo carabka ku adkeeyay in Iiraan ay go'aamin doonto waqtiga iyo xaaladaha lagu soo afjarayo weerar kasta oo militari ama hawlgallo cusub oo lagu bartilmaameedsanayo.

Waxa uu sidoo kale amray "in la cusbooneysiiyo bangiga bartilmaameedka militariga si loogu daro hanti kala duwan oo Mareykan iyo Israa'iil ah, labadaba mid jireed iyo mid aan ahayn mid jireed."

Milatariga Iiraan ayaa ka digay in weerar kasta oo cusub oo Mareykan ah uu ballaarin doono baaxadda dagaalka juqraafi ahaan, halka Madaxa Shaqaalaha ee Ciidamada Qalabka Sida ee Iiraan, Cali Abdollahi, uu xaqiijiyay in lagu daro bartilmaameedyo iyo xarumo cusub bangiga bartilmaameedka.

Iyadoo ay sii kordheyso hadalada militariga, Tehran waxay xaqiijisay inay waddo diblomaasiyadeed ku mareyso iyada oo adeegsaneysa dhexdhexaadiyayaal.

Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Iiraan Abbas Araqchi ayaa sheegay in aysan jirin qorshe hadda socda oo ku saabsan kulamo toos ah oo lala yeesho mas'uuliyiinta Mareykanka, laakiin wuxuu xusay in waddankiisu uu warqad ka helay Madaxweyne Ku-xigeenka Mareykanka J.D. Vance, isla markaana uu ka hadlay kulamo heer sare ah.

Araghchi wuxuu dadaallada Washington ee ah in albaabka loo furo wadahadalka iyo in la gaaro isfaham ballaaran u arkay "tallaabo wanaagsan".

Hadalladani waxay ku soo beegmayaan iyadoo ay socdaan dhaqdhaqaaqyo diblomaasiyadeed oo ka socda Doha, halkaas oo gorgortannadii Iiraan ay la kulmeen dhexdhexaadiyeyaasha Qatar si ay u sii wadaan dadaallada lagu xallinayo khilaafka.

Qatar iyo Pakistan ayaa ciyaaraya door dhexdhexaadin ah oo u dhexeeya labada dhinac, laakiin dadaalladani weli ma aysan horseedin heshiis joogto ah oo lagu soo afjarayo colaadda.