Tobankii gabdhood ee sahmiyeyaasha ahaa ee wax ka beddelay aragtida ay dunidu ka qabtay Afrika

In kasta oo muddo dheer laga warramayay sahaminta dunida iyadoo laga eegayo dhinaca ragga, haddana sahaminta Afrika waxaa sidoo kale qayb weyn ku lahaa haween geesiyaal ah, kuwaas oo wajahay khataro, u safray dhulal aan la aqoon, isla markaana ka hor yimid fikradihii la aaminsanaa xilligooda.

Laga soo bilaabo Mary Kingsley, oo sahamisay Galbeedka Afrika dhammaadkii qarnigii 19-aad, ilaa Beryl Markham, oo ka mid ahayd hormoodka duulista hawada ee Afrika, sahamiyayaashan ayaa mid walba si gaar ah wuxuu uga qayb qaatay beddelidda aragtida reer Galbeedka ee ku aaddan qaaraddan.

Shaqadii ay qabteen intii ay ku guda jireen hawlgalladooda kala duwan, waxay ka sheekaynayaan daahfurro iyo caqabado, waxayna sidoo kale ka tarjumayaan xilli ay haweenku ku qasbanaadeen inay booskooda ka xaqiijistaan adduun ay raggu awoodda ku lahaayeen.

Inkasta oo qaarkood aan si dhab ah loogu yeeri karin "sahamiyayaal" marka loo eego macnaha ereygaas, haddana iyagoo ahaa hormuudyo dhankooda ah, waxay gacan ka geysteen in si wanaagsan loo fahmo qaaraddan.

1. Mary Kingsley (1862-1900)

Mary Kingsley, oo sidoo kale loo yaqaanay Mary Henrietta Kingsley, waxay ahayd sahamiye Ingiriis ah iyo qoraa, waxayna ku dhalatay London 1862.

Iyadoo aan helin waxbarasho rasmi ah oo yar, waxay inta badan wax ku baratay maktabadda sayniska iyo juqraafiga ee aabaheed.

Ka dib dhimashadii waalidkeed 1892, waxay u baxday laba safar oo waaweyn oo ay ku tagtay Galbeedka Afrika, iyadoo dhex maraysay dhulal hadda u dhigma Gabon iyo Cameroon, badanaa iyadoo adeegsanaysa doon yar iyo iyadoo kaashanaysa hagayaal maxalli ah. Waxay sidoo kale ku safartay Nayjeeriya waxayna noqotay sahamiyihii ugu horreeyay ee Ingiriis ah ee Galbeedka Afrika.

Kingsley waxay si gaar ah u xiisaynaysay diimaha, caadooyinka iyo qaab dhismeedka bulshada ee dadka ay kula kulantay Afrika, gaar ahaan Fang.

Indha indheynteeda bulshooyinka Afrika, ururinteeda cilmiyeed iyo sheekooyinkeeda safarradaas ayaa si weyn uga qayb qaatay ka hortagga dhowr nooc oo nacayb ah oo Yurub ka qabaan Afrika.

Waxay muujisay in dadka Afrikaanka ah lagu fahmo dhaqankooda, oo aan lagu fahmin oo keliya shuruudaha Yurub.

2. Alexine Tinne (1835-1869)

Alexine Tinne, oo magaceeda dhabta ah uu ahaa Alexandrine Pieternella Françoise Tinne, ayaa ku dhalatay magaalada The Hague sannadkii 1835-kii, iyadoo ka soo jeedda qoys aad u taajir ah. Waxay ahayd sahamiye, sawir-qaade, iyo qof wax ururisa oo u dhalatay dalka Netherlands, waxaana si gaar ah loogu yaqaannaa safarradeedii ay ku tagtay qaaradda Afrika.

Ka dib safarkeedii ugu horreeyay ee ay ku tagtay dalka Masar sannadkii 1850-kii, waxay u sii gudubtay dhanka koonfureed, iyadoo noqotay mid ka mid ah haweenkii ugu horreeyay ee reer Yurub ah ee sahamiya aagga sare ee Webiga Niil (Upper Nile).

Intii u dhaxaysay sannadihii 1862 iyo 1864-kii, iyadoo ay weheliyaan hooyadeed, eeddadeed, iyo sahamiyayaal lagu magacaabo Theodor von Heuglin iyo Hermann Steudner, waxay u safartay dhanka sare ee Webiga Niilka Cad (White Nile), waxayna ka qayb qaadatay safar sahamin ah oo ka dhacay gobolka Bahr el-Ghazal.

Cudurrada ku badan aagagga kulul (tropical diseases) ayaa sababay geerida qaar ka mid ah qoyskeeda iyo dadkii safarka ku weheliyay.

Sannadkii 1869-kii, waxay ka baxday magaalada Tripoli iyada oo hoggaaminaysa safar weyn oo u socday dhanka Murzuq ee gobolka Fezzan, iyada oo qorshaynaysay inay sii waddo sahaminteeda gudaha Saxaraha. Hase yeeshee, 1-dii Agoosto 1869, iyadoo ku sii jeedda magaalada Ghat aya la dilay, waxaana lala dilay laba qof oo kale oo u dhashay dalka Netherlands oo safarka ku weheliyay.

Waxay ahayd mid ka mid ah haweenkii ugu horreeyay ee hoggaamiya safarro sahamin cilmiyeed oo dhab ah oo lagu tago Afrika, xilli ay arrintan inta badan ku koobnayd ragga oo keliya. Waxay weli tahay shakhsi muhiim u ah taariikhda sawir-qaadista iyo sahamintii ay reer Yurub sameeyeen qarnigii 19-aad.

3. Delia Akeley (1869-1970)

Waxay ku dhalatay Diseembar 5, 1869 magaalada Beaver Dam, Wisconsin, USA, ayadoo u dhalatay waalidiinta beeraleyda Irish-American-ka ee Patrick iyo Margaret Denning, Delia Akeley waxay ahayd sahamiye Mareykan ah, sawir qaade iyo qoraa, waxaana lagu yaqaanaa safarradeeda Afrika horraantii qarnigii 20aad.

Markii hore waxay la xiriirtay safarradii ninkeeda Carl Akeley ee Bariga Afrika si uu u aado Matxafka Field Columbian ee Chicago sanadkii 1905, ka dibna Matxafka Taariikhda Dabiiciga ah ee Mareykanka ee New York sanadkii 1909, waxay markii dambe waxay noqotay sahamiye madax bannaan dhowr bilood ka dib markii Carl uu si xun u dhaawacay maroodi.

Sannadkii 1923, ka dib markii ay kala tageen Carl, waxay ku soo laabatay Afrika iyadoo madax ka ah safar uu maalgeliyey Matxafka Brooklyn, kaasoo ahaa mas'uuliyad gaar ah oo haweeney xilligaas haysatay.

Inta u dhaxaysa 1924 iyo 1925, diiwaanka Encyclopedia wuxuu noo sheegayaa "waxay u safartay Afrika oo dhan, waxay sawirtay oo soo ururisay muunado, waxayna la joogtay dhowr bilood dadka kaynta Ituri, ka hor inta aysan gaarin xeebta galbeed".

Waxay hoggaaminaysay dhowr hawlgal oo loogu talagalay duurjoogta iyo dadka Bartamaha Afrika.

Ka dib markii ay si taxaddar leh u aragtay dhaqanka xayawaankii hore intii ay ku guda jirtay safarradeeda, waxay daabacday "JT Jr.: Taariikh nololeedka Daanyeer Afrikaan ah" iyadoo ka sheekeyneysa sheekada daanyeer ay ka soo celisay Kenya, oo ay ugu magac dartay "JT Junior." Waxay sidoo kale daabacday "Jungle Portraits" sanadkii 1930.

"Xisaabteedu waxay isku daraysaa indha indheynta xayawaanka iyo dhaqanka iyo xusuusta safarka waxayna gacan ka geysatay in Afrika ay wax badan ka ogaadaan dadweynaha Mareykanka" sida laga soo xigtay Encyclopedia.

Delia Akeley waxay geeriyootay Maajo 22, 1970, iyadoo 100 jir ah.

4. Isabelle Eberhardt (1877-1904)

Isabelle Eberhardt waxay ku dhalatay Geneva sanadkii 1877. Iyada oo ah wariye, qoraa iyo dhul mare, sahaminteedu waxay si dhow ula xiriirtaa Algeria iyada oo u maraysa nolosheeda iyo shaqadeeda.

Nolosheeda miyiga ah, qaadashada Islaamka, iyo diidmadeeda caadooyinka bulshada ee waqtigeeda marka la eego waxay noqotay qof gaar ah.

Iyada oo ku kortay jawi caalami ah oo luqado badan leh, waxay baratay Carabiga waxayna bilowday qorista iyadoo aad u yar.

1897, ka dib geeridii hooyadeed waxay hoggaamisay nolol reer guuraa ah oo u dhaxaysa Waqooyiga Afrika, Geneva iyo Marseille, iyadoo inta badan ku safartay magaca ragga ee Si Mahmoud Saadi.

Waxay ku safartay Sahara iyadoo iska dhigaysa nin, taasoo u saamaxday inay ku wareegto meelaha ay markaas ku adkayd haweenka Yurub inay galaan oo ay ku sameeyaan indha indheyn.

Fahamkeeda Islaamka iyo xiriirka ay la lahayd dariiqada Suufiyada Qadiriyya ayaa si qoto dheer ugu dhex milmay bulshada Muslimiinta Algeria waxayna ka fogeysay goobaha gumeysiga Yurub.

Iyada oo adeegsaneysa warbixinnadeeda, waxay ku sharraxaysaa nolol maalmeedka dadka reer Aljeeriya, saboolnimada, ruuxnimada, muuqaalka Saxaraha iyo xiriirka gumeysiga.

Isabelle Eberhardt waxay geeriyootay iyadoo 27 jir ah Oktoobar 21, 1904, ka dib markii uu burburay gurigii ay ku sugnayd ee Aïn Sefra, oo ku taal koonfur-galbeed Aljeeriya, ka dib daad xooggan.

Qoraal gacmeedyo ayaa la helay ka dib markii ay masiibadu dhacday, qayb weyn oo ka mid ah qoraalladaasna waxaa daabacay Victor Barrucand ka dib geerideeda.

5. Gertrude Caton-Thompson (1888-1985)

Gertrude Caton-Thompson waxay ku dhalatay Febraayo 1, 1888 magaalada London, Boqortooyada Ingiriiska, waxayna ahayd khabiir ku takhasustay cilmiga qadiimiga ah iyo taariikhda, gaar ahaan cilmi baaristeeda Masar iyo koonfurta Afrika.

Intii lagu jiray Dagaalkii Koowaad ee Adduunka, intii u dhaxaysay 1914 iyo 1918, waxay ka shaqaysay maamulka Ingiriiska ka hor inta aysan qaadan tababar ku saabsan cilmiga qadiimiga ah sanadkii 1921.

Markii hore, waxay ku takhasustay taariikhda, iyadoo si gaar ah u xiisaynaysa daraasadda degsiimooyinka qadiimiga ah. Iyada oo ay ugu wacan tahay cilmi-baaristeeda ay ka samaysay Fayoum, Masar. Intii u dhaxaysay 1924 iyo 1928 ayaa iyadoo la socota cilmiga dhulka Elinor Gardner waxay noqotay hormuudka habab cusub oo isku daraya cilmiga qadiimiga, cilmiga dhulka, stratigraphy iyo daraasadaha muuqaalka si loo fahmo dadka Neolithic.

Gertrude Caton-Thompson waxay sidoo kale soo saartay haraaga tuulo dhulka ka horraysa oo ka tirsan dhaqanka Badarian-ka ee aadka u qadiimiga ah, oo ku taal Hemamieh.

Sannadkii 1929, waxay hoggaamisay baaritaan ku saabsan burburka Zimbabwe.

Shaqadeedu waxay si go'aan leh uga qayb qaadatay xaqiijinta asalka Afrika ee Zimbabwe. Qoditaannadeedu waxay xaqiijiyeen gunaanadkii hore ee David Randall-MacIver in dhismahan weyn uu ahaa shaqada ilbaxnimo Afrikaan ah oo asal ahaan ka soo jeeda, iyadoo sidoo kale shaaca ka qaadaysa caddayn muujinaysa xiriirka ganacsi ee adduunka Badweynta Hindiya.

Gertrude Caton-Thompson ayaa markaa sii wadatay cilmi baaristeeda dhulka Kharga ee Masar, ka dibna Hadramawt, oo ku yaal koonfurta Jasiiradda Carabta, 1937 iyo 1938. Shaqadeedu waxay ka mid ahayd qodistii ugu horreysay ee cilmiyeed ee laga sameeyay gobolkan.

Sannadkii 1944, waxaa loo doortay xubin ka tirsan Akadeemiyada Ingiriiska waxayna heshay abaalmarinno cilmiyeed oo dhowr ah.

Iyadoo ahayd qoraaga hawlo waaweyn sida The Desert Fayum (1934) iyo Kharga Oasis in Prehistory (1952), waxay ku geeriyootay 18-kii Abriil, 1985-kii, magaalada Broadway ee gobolka Worcestershire, UK, iyadoo da'deedu ahayd 97 sano.

6. Freya Stark (1893-1993)

Freya Stark waxay dhalatay Janaayo 31, 1893, waxayna ahayd sahamiye iyo qoraa Ingiriis ah. Waxay caan ku noqotay safarradeeda Bariga Dhexe iyo sheekooyinkeeda oo isku daraya indha indheynta bulshada, taariikhda, iyo tixaha suugaanta.

Sannadkii 1920, wax yar ka dib dhammaadkii Dagaalkii Koowaad ee Adduunka, Freya Stark waxay bilowday safar ay ku tagtay Faaris, Iiraan, Ciraaq, Suuriya iyo Carabta, inta badan gobollada ay dalxiisayaasha Yurub aad u booqan jireen.

Iyada oo ku dhiirrigalisay waayo aragnimadeeda dooxooyinka buuraha ee Faaris, waxay daabacday "Dooxooyinka Assassins" sanadkii 1934. Laba sano ka dib, sanadkii 1936, safarradeeda Hadramawt waxay dhiirrigelisay shaqadeeda kale ee weyn oo ahayd "Albaabka Koonfureed ee Carabta".

U gaar ahaanshaha Stark waxay ku badan tahay habka ay u aragto una sharaxdo dadkii ay la kulantay. Sheekooyinkeedu waxay diiradda saaraan wadahadallada, caadooyinka, dharka, iyo nolol maalmeedka. Waa qoraaga in ka badan soddon buug waxayna ka mid tahay shakhsiyaadka hormuudka ka ahaa suugaanta safarka ee qarnigii 20-aad ee Ingiriiska.

Freya Stark waxay uga shaqaysay Ingiriiska Bariga Dhexe, waxayna ka qayb qaadatay abuurista 'Walaalnimada Xorriyadda ee Masar' oo loogu talagalay in lagu abaabulo ra'yiga dadweynaha si ay u taageeraan Xulafada intii lagu jiray Dagaalkii Labaad ee Adduunka.

Kaalinteedii ay ka qaadatay u soo bandhigidda dhaqamada Saxaraha iyo Waqooyiga Afrika dadweyne badan, waxay ku heshay abaalmarino dhowr ah intii ay ku jirtay shaqadeeda.

Waxay ku dhimatay da'da 100 sano magaalada Asolo ee Talyaaniga, sanadkii 1993.

7. Jane Goodall (1934-2025)

Jane Goodall, oo ku dhalatay Abriil 3, 1934 Hampstead, London, waa khabiir ku takhasustay cilmiga deegaanka, cilmiga xoolaha iyo cilmiga aadanaha ee Ingiriiska.

Ka dib markii ay heshay shahaado xoghayn ah, waxay qabatay shaqooyin badan oo aan caadi ahayn. Sannadkii 1957, iyadoo 23 jir ah, waxayna tagtay Kenya oo ay ku martiqaaday saaxiibkeed. Halkaas waxay kula kulantay khabiirkii qadiimiga ahaa iyo cilmiga xoolaha ee Louis Leakey, kaasoo markaas cilmi baaris muhiim ah ka sameynayay Bariga Afrika.

Jane Goodall waxay ahayd saynisyahankii ugu horreeyay ee u kuurgala oo diiwaangeliya isticmaalka waxyaabaha ay adeegsadaan daayeerrada si ay isu quudiyaan.

Iyada oo xiisaynaysa xayawaanka tan iyo carruurnimadiisii, waxay go'aansatay 1960 inay ku noolaato meel u dhow daayeerrada si ay si fiican ugu daawato oo u fahamto.

Inta lagu guda jiray indha indhayntan ayay aragtay nooca daayeerka ee Chimpanzee oo adeegsanaya qalab si uu u soo saaro cayayaanka.

Shaqadeeduu waxay gacan ka geysatay isbeddel qoto dheer oo ku yimaada fahamkeenna xiriirka ka dhexeeya aadanaha iyo xayawaanka kale.

In kasta oo aysan markii hore haysan shahaado jaamacadeed, Jane Goodall waxaa Louis Leakey uu ku dhiirrigeliyay inay shahaadada doctorate ka qaadato Kulliyadda Newnham, Jaamacadda Cambridge.

Sannadkii 1965, waxay difaacday qoraal cilmiyeed ku saabsan ethology oo cinwaankiisu yahay Dhaqanka Chimpanzees-ga iyo Noloshiis Xorta ah, iyadoo uu kormeerayo khabiirka xayawaanka Robert Hinde.

Kadib waxay u guurtay Tansaaniya, gobolka Harada Tanganyika, oo ku dhex taalo Beerta Qaranka ee hadda loo yaqaan Gombe Stream, si ay u barato dhaqanka Chimpanzee-ga

Sannadkii 1977, waxay aasaastay Machadka Jane Goodall, oo daraaseeya kala duwanaanshaha noolaha iyo waxbarashada.

Jane Goodall waxay ku geeriyootay iyadoo 91 jir ah Oktoobar 1, 2025, Los Angeles, USA.

8. Mary Leakey (1913-1996)

Mary Leakey waxay ku dhalatay Febraayo 6, 1913 magaalada London, Boqortooyada Ingiriiska, waxayna ahayd khabiir ku takhasusay cilmiga dhulka oo Ingiriis ah oo shaqadeedu ay si weyn u saamaysay daraasadda asalka aadanaha.

Sannadkii 1935, waxay ka heshay laba jajboo lafo ah dalka Tansaaniya, kuwaasoo loo badinayo inay yihiin Homo erectus oo macquul ah. Qodista adag ee ay samaysay waxay u saamaxday inay samayso dhowr daahfur oo waaweyn oo ka dhacay Bariga Afrika.

Iyada oo la socota ninkeeda, Louis Leakey, waxay samaysay daahfurro muhiim ah oo ku saabsan Homo erectus iyo australopithecines, oo ay ku jiraan Zinjanthropus ("Zinj"), oo qiyaastii 1.8 milyan oo sano jir ah, oo laga soo saaray 1959 goobta Olduvai ee Tansaaniya.

Mary Leakey waxay sidoo kale dhowr cilmi baaris ka samaysay Laetoli, gaar ahaan 1959, iyo 1964,

Laga bilaabo 1978 wixii ka dambeeyay, waxay caan ka noqotay adduunka, ka qaybgalkeeda daraasadda raadadka la qoday ee saddex hominid oo laba-laaban ah oo lagu keydiyay dambaska foolkaanaha ee Laetoli, Tanzania. Raadadkaas oo qiyaastii 3.7 milyan oo sano jir ah, ayaa loo arkaa raadadka hominid ee ugu da'da weyn ee la yaqaan.

Cilmi baaristeeda Olduvai Gorge ayaa sidoo kale horseeday helitaanka waxyaabo badan iyo qalab dhagax ah, taasoo gacan ka geysatay faham wanaagsan oo ku saabsan wakiilladii ugu horreeyay ee hiddaha Homo.

Sahannada Mary Leakey waxay gacan ka geysteen ka dhigista Bariga Afrika gobol dhexe oo loogu talagalay daraasadda horumarka aadanaha waxayna weli yihiin tixraac ay adeegsadaan cilmi baarayaasha ka shaqeynaya asalka aadanaha.

Waxay ku dhimatay Diseembar 9, 1996 Nairobi, Kenya.

9. Anne Spoerry (1918-1999)

Anne Spoerry waxay ku dhalatay 13-kii Maajo, 1918 Cannes, Faransiiska, waxayna ahayd dhakhtar Faransiis ah oo duuliye ah oo lagu naanayso "Mama Daktari", oo ah weedh Sawaaxili ah oo macnaheedu yahay qiyaastii "Hooyo dhakhtarad".

Iyadoo ku biirtay Iska caabinta Faransiiska intii lagu jiray Dagaalkii Labaad ee Adduunka, waxaa la xiray 1943 ka dibna waxaa loo masaafuriyay xerada Ravensbrück, halkaas oo ay kaga shaqaynaysay kaaliye caafimaad.

Ka dib dagaalkii, dhowr maxaabiis hore ah ayaa ku eedeeyay si xun ula dhaqmid iyo dil. Si kastaba ha ahaatee, baaritaan laga furay Switzerland 1947 ayaa la xiray iyada oo aan wax tallaabo ah laga qaadin sababo la xiriira la'aanta caddayn ku filan.

Anne Spoerry waxaa si fiican loogu yaqaanaa bixinta daryeel caafimaad dadka go'doonsan ee Kenya muddo tobanaan sano ah, iyadoo adeegsanaysa diyaaradaha hab gaadiid ahaan.

Ka dib markii ay daawada ka baratay Paris iyo tababar ku saabsan daawada dhulka kulaylaha, waxay degtay Kenya 1950. Waxay baratay duulista 1963.

Sannadkii 1964, waxay ku biirtay Hay'adda Caafimaadka iyo Cilmi baarista Afrika (AMREF). Iyada oo diyaarad yar ku jirta, waxay u adeegtay bulshooyinka fog fog waxayna bixisay la talin caafimaad, ololeyaal tallaal, daryeel hooyooyin iyo daryeel carruureed.

Waxay safarro caafimaad ku sameysay gobollo ballaaran oo helitaanka dhakhtarku uu naadir yahay ama xitaa aanu ka jirin.

Sannadkii 1994, Anne Sporry waxay safarkeeda ku soo qortay taariikh nololeedkeeda, On m'appelle Mama Daktari.

Waxay ku dhimatay Nairobi, Kenya, Febraayo 2, 1999, iyadoo 80 jir ah.

10. Beryl Markham (1902-1986)

Beryl Markham, oo ku dhalatay Oktoobar 26, 1902 Ashwell, England, waxay ahayd duuliye iyo qoraa Ingiriis ah oo ku soo kortay Kenya, halkaas oo ay la degtay qoyskeeda iyadoo da' yar.

Waxay carruurnimadeedii ku qaadatay meel u dhow Njoro, iyadoo la xiriirtay bulshooyinka maxalliga ah. Iyada oo aad u xiisaynaysa tartanka fardaha, waxay noqotay haweeneydii ugu horreysay ee Kenya ka hesha ruqsad tababar fardo oo xirfad leh.

Sannadkii 1920-meeyadii, Beryl Markham waxay baratay duulista ka hor inta aysan noqon duuliye xirfad leh. Waxay si gaar ah uga shaqeysay duuliye duurjoog ah Bariga Afrika.

Iyada oo ah hormuudka duulista Afrika, waxaa si fiican loogu yaqaanaa inay kaligeed ka gudubtay Waqooyiga Atlaantigga laga bilaabo bari ilaa galbeed.

Sebtembar 4, 1936, waxay ka duushay England iyadoo wadata Percival Vega Gull iyadoo higsanaysa inay gaarto New York, iyadoo kaligeed duuleysay xilli ay dabayl jirtay. Ka dib in ka badan labaatan saacadood oo duulimaad ah, dhibaatooyinka sahayda shidaalka ayaa ku qasbay inay si degdeg ah ugu degto Nova Scotia.

Sidaas darteed waxay noqotay haweeneydii ugu horreysay ee ka gudubta Waqooyiga Atlaantik laga bilaabo bari ilaa galbeed iyada oo aan joogsan.

Sannadkii 1942, waxay daabacday West with the Night, oo ah shaqo ay ku soo bandhigtay xusuusteeda Kenya iyo waayo aragnimadeeda duuliye ahaan qaab suugaaneed oo ay ammaaneen dhaleeceeyayaashu.

Iyada oo loo marayo hawlaheeda hawada iyo safarradeeda, waxay gacan ka geysatay faham wanaagsan oo ku saabsan dhulalka ballaaran ee Bariga Afrika waxayna ka qayb qaadatay horumarinta duulista hawada ee qaaradda.

Beryl Markham waxay ku dhimatay Agoosto 3, 1986 Nairobi, Kenya, iyadoo 83 jir ah.

Iyada oo laga shidaal qaadanayo safarradooda, sheekooyinkooda iyo waxqabadkooda, tobankan sahamiye ee dumarka ah waxay kaga tageen raad gaar ah taariikhda Afrika.

Waxay gacan ka geysteen diiwaangelinta dhulalka, bulshooyinka iyo xaqiiqooyinka qaaradda.